จิรายุ ตั้งข้อสังเกตองค์กรในรัฐธรรมนูญ ชี้ทบทวนมาตรา 5 เพื่อความเสมอภาค

รัฐสภา · ครั้งที่ ๑๒ · ๓ สิงหาคม ๒๕๖๕

จิรายุ ห่วงทรัพย์ ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับร่างแก้ไขมาตรา 5 โดยเฉพาะการเรียงลำดับและรายชื่อหน่วยงานที่อาจก่อให้เกิดความเหลื่อมล้ำ พร้อมเสนอให้รวมบทบัญญัติองค์กรอิสระ กระบวนการยุติธรรม และอนุญาโตตุลาการไว้ภายใต้มาตรา 188 ถึง 246 เพื่อความเสมอภาคและครอบคลุมมากขึ้น พร้อมเน้นย้ำความจำเป็นในการชี้ชัดบทบาทของอัยการและหน่วยงานเทคนิค โดยเฉพาะในกรณีเหตุระเบิดท่อก๊าซที่สมุทรปราการ และเรียกร้องให้มีการพิจารณาการใช้งบประมาณในคดีพิพาทระหว่างประเทศอย่างโปร่งใสและมีเหตุผลเพียงพอ

นายจิรายุ ห่วงทรัพย์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรุงเทพมหานคร

กราบเรียน ท่านประธานที่เคารพ กระผม นายจิรายุ ห่วงทรัพย์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรุงเทพมหานคร เขตคลองสามวา ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ท่านประธานที่เคารพครับ ท่านประธานเคยอยู่ในแวดวงศาล กระบวนการยุติธรรม ท่านลองฟังผมแล้วท่านช่วยคิดตาม แล้วก็ช่วยโปรดกรุณาให้ความเห็นเพื่อเป็นประโยชน์ต่อมาตรา ๕ ด้วยนะครับ ผมนั่งเป็น ประธานคณะกรรมาธิการกิจการศาล องค์กรอิสระ องค์กรอัยการ พอกฎหมายฉบับนี้เข้า ทั้งองค์กรอัยการ ทั้งองค์กรอิสระ และหน่วยงานของศาล ตั้งแต่เช้าโทรหาผมหลายสาย ก็ฝากมาถามคณะกรรมาธิการว่าไหน ๆ จะปฏิรูปประเทศแล้วแก้ไขกฎหมายกันแล้วทำไม ยังให้มีข้อกังขาเยอะแยะมากมาย ประเด็นที่ผมอยากจะสอบถามในมาตรา ๕ เพื่อนสมาชิก หลายท่านอาจจะติดใจลำดับ ลำดับผมไม่แน่ใจว่ามันเกี่ยวกับยศไหม ถ้าลำดับที่ ๑ มันคือ นายพลหรือเปล่า ลำดับที่ ๒ มันคือนายพันหรือเปล่าอันนี้ไม่รู้ หรือมันคุณค่าเท่ากัน (๑)- (๑๐) นี่ครับ เพราะฉะนั้นเดี๋ยวท่านตอบ ถ้ามันคุณค่าเท่ากันก็ไม่เป็นไรครับ ขอให้มันมีชื่ออยู่ ๑ ใน ๑๐ ก็จบ แต่ที่ผมอยากจะสอบถามท่านประธานผ่านไปยังคณะกรรมาธิการดังต่อไปนี้ ว่าพอไปดูท่านเขียนตั้งแต่ (๑) ที่ท่านเพิ่ม เช่น กระทรวงกลาโหม กระทรวงมหาดไทย กระทรวงยุติธรรมอะไรก็แล้วแต่ ผมไม่ได้ติดใจ ท่านก็พยายามจะใส่ให้มันครอบคลุมไป แต่พอไปดูใน (๖/๑) แล้วก็ (๗) (๘) (๙) คือจริง ๆ แล้วถ้าเกิดท่านอ่านรัฐธรรมนูญ ตามบทบัญญัติที่เขียนไว้ พ.ศ. ๒๕๖๐ นี่นะครับว่าตั้งแต่หมวดศาล หมวด ๑๐ เริ่มตั้งแต่ มาตรา ๑๘๘ ไปจนถึงมาตรา ๒๔๖ เพื่อนสมาชิกลองเปิดรัฐธรรมนูญดูนะครับ มันเกี่ยวข้อง กับกระบวนการยุติธรรมทั้งสิ้น แต่ท่านพยายามจะไประบุรายละเอียด เหมือนท่านพูดถึง กองทัพบกลงตั้งแต่นายพล นายพัน จ่า แต่ไม่ได้เขียนไปเลยว่าองค์กรต่าง ๆ นั้นมันมี อะไรบ้าง ยกตัวอย่าง (๗) ก็คือองค์กรอิสระ ป.ป.ช. (๘) ก็เกี่ยวข้องอยู่ในหมวดนี้หมดครับ หมวด ๑๐ หมวดศาล มาตรา ๑๘๘ ร่ายยาวไปจนถึงมาตรา ๑๙๔ กระบวนการศาลยุติธรรม ก็ปรากฏอยู่ในรัฐธรรมนูญชัดเจน มาตรา ๑๙๗ ก็ปรากฏอยู่ในรัฐธรรมนูญ เช่น ศาลปกครอง มาตรา ๑๙๙ ก็คือศาลทหาร อันนี้ชัดเจนอยู่แล้วอยู่ในกระบวนการต่าง ๆ เหล่านี้ พอไปดู หมวด ๑๑ ก็เขียนอีกว่าหมวด ๑๑ ในมาตรา ๒๐๐ ก็คือศาลรัฐธรรมนูญที่ท่านไปเพิ่ม เพื่อนสมาชิกอยากจะเพิ่มเข้าไปนี่นะครับ และท่านประธานดูต่อไปนะครับ ในหมวด ๑๒ ก็ยังระบุอีกว่ามีองค์กรอิสระตามมาตรา ๒๒๒ ก็คือคณะกรรมการการเลือกตั้งมีอยู่แล้วทั้งสิ้น พอลงไปดูไล่ลงมาเรื่อย ๆ ในหมวดเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมที่เกี่ยวข้องพระราชบัญญัติ ฉบับนี้ ผู้ตรวจการแผ่นดิน มาตรา ๒๒๘ แต่ในการแก้ไขมาตรา ๕ ท่านไปเขียน (๑๐) บอกว่าเดี๋ยวค่อยไปประกาศตามพระราชกฤษฎีกา ซึ่งผมไม่รู้อนาคตครับว่ามันจะประกาศ แบบไหน อย่างไร แต่ถ้าจะประกาศท่านอย่าลืมนะครับ พอลงมาเรื่อย ๆ ตามรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย ป.ป.ช. อยู่ที่มาตรา ๒๓๒ ไล่ลงมาอีกครับ มาเจอคณะกรรมการ ตรวจเงินแผ่นดิน เราเคยคาดหวังนะครับ สมัยก่อนคือผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา ปัจจุบันก็กลัวจะไปเกี่ยวข้องกับฝ่ายการเมืองก็แก้ไขรัฐธรรมนูญ แต่ผมถามว่าเกี่ยวข้องกับ กระบวนการยุติธรรมไหมครับ เกี่ยว แล้วมันอยู่ไหนในมาตรา ๘ จิรายุเดี๋ยวค่อยไปเขียน ใน (๑๐) ท่านประธานที่เคารพ ไล่ต่อมาเรื่อย ๆ เจอคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ตามมาตรา ๒๔๖ ทั้งหมดทั้งมวลที่จิรายุพูดไว้นี่ผมเลยสงสัยครับว่าท่านไปลงรายละเอียด ละเอียดยิบเพื่ออะไร กระทรวงกลาโหม กระทรวงมหาดไทย กระทรวงยุติธรรม สำนักงาน ตำรวจแห่งชาติ สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ป.ป.ท. อันนี้พอทำเนาครับ แต่ตั้งแต่ (๖/๑) ไล่ลงมาถึงข้างล่างมัน อยู่ในหมวด ๑๐ หมวด ๑๑ หมวด ๑๒ ทั้งสิ้น ผมก็เลยไม่เข้าใจคณะกรรมาธิการจะเขียนให้มันยุ่งเหยิงทำไม เมื่อองค์กรที่ผมพูดมาทั้งหมด ล้วนเป็นหน่วยงานที่ต้องมีขอบเขตของเวลาในการแก้ไขความยุติธรรมให้กับประชาชนทั้งสิ้น ท่านก็เพียงแค่เขียนในวงเล็บใดวงเล็บหนึ่ง องค์กรตามรัฐธรรมนูญในมาตรา ๑๘๘ จนถึง มาตรา ๒๔๖ จบข่าว เท่านั้นล่ะครับ มันก็ครอบคลุมหน่วยงานต่าง ๆ คนถามเยอะครับว่า คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเสือกระดาษไหม มีการชี้มูลความผิด มีการเอ้อระเหย ลอยชายไหมในการที่จะดูแลสิทธิของพี่น้องประชาชนที่ถูกละเมิด มันก็อยู่ในหมวดเหล่านี้ ทั้งสิ้น แต่พอท่านไปเขียนปุ๊บหมายความว่าองค์กรที่ไม่ได้ถูกระบุตามวงเล็บของท่านมันถูก ด้อยค่าทันที เป็นองค์กรท้าย ๆ อ้ายจุก อ้ายแกละไว้ทีหลัง เอาองค์กรกระทรวงกลาโหมมาก่อน ซึ่งผมจึงอยากถามท่านครับว่า (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) มีนัยทางกฎหมายไหม ถ้าไม่มีจบข่าว

ประเด็นต่อมาท่านประธานที่เคารพ พอไปดูหมวด ๑๓ ก็เป็นองค์กรอิสระ ผมเคยเจออัยการหลายท่านในที่ประชุมคณะกรรมาธิการ ท่านบอกท่านเป็นองค์กรอิสระ ไม่เป็นอะไร แต่พอท่านเขียนเข้าไปในมาตรา ๕ ท่านเขียน (๙) องค์กรอัยการ มันก็รวมอยู่ใน หมวดที่ผมกล่าวมาทั้งสิ้นครับ หมวด ๑๓ องค์กรอัยการตามมาตรา ๒๔๘ แห่งรัฐธรรมนูญ ผมเลยงงครับ สภาเราแก้กฎหมายทีไรงงทุกที ตึ้บตลอด ๆ ง่าย ๆ ก็ทำให้มันยาก ที่ยากก็ทำ ให้มันง่ายกว่าเดิม ไม่รู้จะทำกันได้หรือเปล่า เดี๋ยวท่านประธานกรรมาธิการช่วยตอบหน่อย นะครับ ต่อมาท่านประธานที่เคารพครับ พอท่านควบคุมทั้งหมดนี่นะครับมันคือปลายทางแล้ว เวลามีเหตุการณ์ระเบิดเกิดขึ้นผมขออนุญาตใช้เวลาเพิ่มเติมท่านประธาน เป็นเรื่องสำคัญ ผมเป็นประธานคณะกรรมาธิการกิจการศาล องค์กรอิสระ องค์กรอัยการ มีผู้ร้องครับว่า เหตุการณ์ระเบิดที่สถานีตำรวจภูธรเปร็ง จังหวัดสมุทรปราการ ที่มีการบาดเจ็บล้มตาย เป็นจำนวนมากก็คือท่อก๊าซบริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) ระเบิด ตายหลายสิบ เจ็บเป็นร้อย ท่านประธานเชื่อไหมครับว่าผ่านมาปี ๒ ปี เรารอกระบวนการยุติธรรมที่เป็นคณะกรรมการ ที่รัฐบาลตั้งซึ่งถามว่าเข้ากระบวนการเหล่านี้ไหม ถ้าชักช้าเสียการเสียเวลามันระเบิดอีกที คนตายกันเป็นพันทำอย่างไรล่ะครับ ท่านได้เขียนครอบคลุมเข้าไปไหม เช่น กระบวนการ นิติวิทยาศาสตร์ ผมถามว่าศาล อัยการ องค์กรอิสระ สารพัดที่ท่านระบุในวงเล็บต่าง ๆ ต่อให้ท่านนั่งบัลลังก์สวมเสื้อครุย แต่พยานหลักฐานจากองค์กรอื่น ๆ ไม่เข้าไปสู่กระบวนการ ท่านก็บอกว่าท่านทำไม่ได้อยู่แล้วครับ เพราะท่านรอกองพิสูจน์หลักฐานบ้าง หน่วยงาน ราชการอื่น ๆ ผมยกตัวอย่างนะครับ เช่น หน่วยงานที่พิสูจน์ทางเทคโนโลยีสมัยใหม่เขามี ขอบเขตไหมล่ะครับ เช่น มีการระเบิดตู้มคานเหล็กพระราม ๒ คานสะพานยูเทิร์น (U-turn) มันลง มันเกิดจากความโง่เขลาเบาปัญญาของผู้รับเหมา หรือเกิดจากผู้นำรัฐบาล หรือเกิดจาก รัฐมนตรีไม่ควบคุมสั่งการ ต้องพิสูจน์จากใครครับ ต้องรอหลักฐานจากไหนล่ะครับหรือว่า ลมมันพัดแรง มันพัดแท่งเหล็กนี้ลงมา นี่คือกระบวนการหน่วยงานที่เราเรียกว่าการพิสูจน์ ทางเทคโนโลยีสมัยใหม่ และผมถามต่อไปอีก หน่วยงานเหล่านี้ท่านจะประกาศใน (๑๐) ไหม ผมยกตัวอย่างเช่น ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ เนคเทค (NECTEC) พอเหตุระเบิดตึ้มสมัยผมหนุ่ม ๆ เป็นผู้สื่อข่าวอาชญากรรม จำได้ในเหตุการณ์ รถก๊าซระเบิดที่ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ เรายังอยากรู้เลยครับว่าวาล์วแก๊สถ้ามันป้องกันมันต้อง ทำอย่างไร เช่นเดียวกันพี่น้องที่อยู่ในอำเภอเปร็ง โทษครับอยู่ที่ตำบลเปร็ง อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ ท่านก็ลุ้นระทึกต่อไปเพราะวันนี้รัฐยังไม่บอกครับ นอกจากบอกว่า มีคนไปทำซ้ำจนเกิดระเบิด ผมถามว่ากระบวนการยุติธรรมที่มีคนเจ็บและคนตายเอาเงิน จ่ายเขาแล้วจบหรือครับ ชีวิตคนแลกได้ไหมครับ วันหนึ่งท่านนายกมนตรีขับรถไปท่อก๊าซ มันเกิดรั่วจากข้างในระเบิดตึ้ม เราไม่รู้เลยครับว่ากระบวนการพิสูจน์ทางการยุติธรรมที่ท่าน ไม่ได้กำหนดในมาตรา ๕ เข้าไว้ มันมีผลต่อพี่น้องประชาชนหรือไม่

ประเด็นต่อมาครับ ระบบนิติวิทยาศาสตร์อยู่ส่วนไหนของมาตรา ๕ นี้ครับ ถ้าท่านบอก (๑๐) โอ้โฮปลายเปิดเขียนยาวเลยครับ ถ้าท่านรวบตั้งแต่อย่างที่ผมว่านี่นะครับ ตั้งแต่ (๔) ลงมาจนกระทั่งถึง (๙) ท่านพูดไปเลยครับว่าตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๑๘๘ ถึง มาตรา ๒๔๖ โอ้โฮครอบคลุมเลยครับ ต่อไปนี้กระบวนการยุติธรรมจะต้องถูกกำหนดเวลา กรรมการสิทธิพี่น้องประชาชนไปเรียกร้องประชาธิปไตยไปโดนจับกุมคุมขัง ท่านดำเนินการ มีขอบเขตของเวลาไหม ผู้ตรวจการแผ่นดินมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ไหม มีคนร้องกันเยอะแยะ มากมาย สภาเรานี่ครับ เชิญข้าราชการ เชิญบ่อยก็บ่นว่ารำคาญ แต่เวลาไปทุจริตงุบงิบ ๆ กัน สวาปามกันสนุกสนานไม่ว่ากัน นี่มีขอบเขตไหมครับ กรรมการตรวจเงินแผ่นดิน ผู้ตรวจการ แผ่นดิน องค์กรอิสระต่าง ๆ ผมจึงฝากท่านประธานผ่านไปยังคณะกรรมาธิการครับว่า เขียนกฎหมายมาตรานี้อภิปรายยาวหน่อย เพราะว่ามีข้อสงสัยครับ องค์กรที่ท่านกำหนด ใน (๑๐) มันหมายความรวมถึงอนุญาโตตุลาการด้วยไหม ความเสียหายของขอบเขตเวลา ตามกระบวนการยุติธรรมเกิดขึ้นนะครับ แล้วกระบวนการเหล่านี้ถูกบัญญัติในมาตรา ๕ นี้ไหม ยกตัวอย่างเช่น แท่นขุดเจาะบงกชและเอราวัณในอ่าวไทยพี่น้องประชาชนครับ เราเคยให้ สัมปทานกับโททาล (TOTAL) ของฝรั่งเศสแล้วก็มีสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นอีกบริษัทหนึ่ง ที่เราเรียกกันว่าแหล่งขุดเจาะแท่นก๊าซธรรมชาติ สุดท้ายก็มีข้อพิพาทตั้งแต่ปีที่แล้วครับ รัฐบาลไทยมาขอเงินในกรรมาธิการซึ่งผมนั่งเป็นกรรมาธิการงบประมาณไปเกือบ ๕๐๐ ล้านบาท ไปจ้างทนายไปต่อสู้ในกระบวนการอนุญาโตตุลาการเวลาเนิ่นนานไปเรื่อย ๆ เหมือนกับกรณี เหมืองทองอัครา มีเวลาจำกัดไหมล่ะครับ ว่าต้นน้ำที่ท่านดำเนินการในกระบวนการต่าง ๆ ของกระบวนการยุติธรรมในมาตรา ๕ รวมอยู่ตรงไหน ผมใช้เวลาเกินมา ๕ นาที คิดว่าคงจะ เป็นประโยชน์เพราะท่านประธานเป็นดวงใจของผมในสมัยที่ผมสนใจเรื่องกฎหมายครับ เพราะฉะนั้นลองคิดดูครับว่าบางทีเราเขียนกฎหมายไปย่อยไอ้จุก ไอ้แกะ ไอ้โก๊ะ ไอ้เปีย ป้าแม้น ลุงมี ตามา ทั้ง ๆ ที่รัฐธรรมนูญมันก็เขียนชัด ทำไมล่ะครับท่านจึงไม่ทำในลักษณะเช่นนี้ ผมจึงสอบถามไปยังคณะกรรมาธิการและท่านประธานครับ ขอขอบพระคุณครับ