จิรายุ ห่วงทรัพย์ หารือการนำระบบดิจิทัลมาใช้ในราชการ โดยเสนอให้คงระบบกระดาษคู่ขนานเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากไซเบอร์ พร้อมตั้งคำถามถึงความเชื่อมั่นในการยืนยันตัวตนทางอิเล็กทรอนิกส์ของภาครัฐ
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ กระผม จิรายุ ห่วงทรัพย์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรุงเทพมหานคร เขตคลองสามวา ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ท่านประธานครับ พรรคเพื่อไทย ตั้งแต่ไทยรักไทยในอดีต ส่งเสริมเรื่องระบบดิจิทัล (Digital) มาโดยตลอด จนทำให้ ชาติบ้านเมืองได้รับการพัฒนา ตั้งแต่ไทยรักไทย พลังประชาชน จนถึงเพื่อไทยในปัจจุบัน แต่ท่านประธานครับผมจะขออภิปรายเพื่อเป็นข้อสังเกตไว้ให้กับคณะทำงาน โดยเฉพาะ ท่านรองนายกรัฐมนตรีรองวิษณุได้โปรดกรุณามานั่งฟัง เราใช้กระดาษกันมา ๒๐๐ กว่าปีที่พอจำความได้ท่านประธานครับ และในต่างประเทศ แม้เขาจะพัฒนาเทคโนโลยีไปไกลขนาดไหน เขาก็ยังใช้กระดาษที่สัมผัสจับต้องได้ ด้วยเหตุผล ประการที่ ๑ ครับ ระบบแมนวล (Manual) ทั่วโลกยังคงใช้ เพื่อเป็นก๊อก ๒ ของระบบ สารสนเทศทุกอย่างในโลกใบนี้ครับ เพราะฉะนั้นผมฝากรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่อะไรก็แล้วแต่เข้าไปสู่โลกของดิจิทัล (Digital) ทั้งหมด การบีบอัดลงไปอยู่ขนาดเล็ก การไปฝากไว้บนฟ้าของไอคลาวด์ (iCloud) อาจจะเป็นปัญหาในอนาคต ถ้าท่านไม่มีระบบ ป้องกัน หรือที่เรียกว่า การโจมตีไซเบอร์ (Cyber) ท่านประธานที่เคารพครับ ในข้อหนึ่งที่อยู่ ในหนังสือที่สภาได้กรุณาทำมานี่ ข้อ ๘ บอกว่า คณะรัฐมนตรีจะกำหนดให้จัดทำแผน หรือว่าการเผยแพร่ราชกิจจานุเบกษา โดยวิธีทางอิเล็กทรอนิกส์หรือจะจัดพิมพ์ก็ได้ ซึ่งผมเห็นว่าควรจะทำทั้ง ๒ อย่าง ท่านรองวิษณุครับ เพราะว่ารัฐบาลไทยวันนี้ ผมก็ยัง ไม่เชื่อมั่นว่าถ้าเกิดมีพวกกูรู (Guru) พวกเซียนไซเบอร์ (Cyber) เจาะระบบเข้าไปในระบบ ต่าง ๆ ของรัฐบาลไทย ท่านจะสามารถแก้ไขปัญหาที่มันหายวับไปกับตาได้หรือไม่ เพราะฉะนั้นทำคู่กันไป แต่ลดวิธีการผลิตกระดาษก็ดี หรือลดวิธีการเก็บในเรื่องราวต่าง ๆ ของประเทศไทยไว้ ท่านประธานครับ ร่างกฎหมายฉบับนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่หาหนทางกัน จะทำอย่างไรให้เกิดการรองรับที่ไม่ต้องไปด้วยตัวเองนี่ หรือไม่ต้องเซ็นรับรองสำเนาถูกต้อง มันจะสามารถรับรองได้ในทางราชการครับ ผมขออนุญาตยกตัวอย่างท่านประธานครับ ผมก็เชื่อว่าท่านประธานนี่เป็นคนสมัยใหม่ ท่านต้องใช้แอป (App) โอนเงิน ท่านประธาน ใช้ใช่ไหมครับ โอนเงินผ่านมือถือนี่ครับ ผมถามว่าเรากดโอนเงินเป็นแสนเป็นล้านบาทนี่ ทำไมธนาคารเขาเกิดความมั่นใจให้เรากด เป๊กเดียวไปเป็นล้านบาทได้ ก็เพราะว่ามันมี ระบบยืนยันตัวตนครับ เข้ามือถือก็มีรหัส สแกน (Scan) ใบหน้า สแกน (Scan) ลายนิ้วมือ แต่ท่านประธานที่เคารพครับ แอปพลิเคชัน (Application) ของธนาคารพาณิชย์ต่าง ๆ เพียงแค่เราใส่รหัสหรือส่องหน้าขึ้นมานี่เราก็กดโอนเงินได้แล้วครับ รัฐบาลไทยได้นำกรณี ดังกล่าวนี้ไปศึกษามากน้อยขนาดไหน แล้ววิธีทำในการรับรองเอกสารที่ท่านจะใช้ระบบ อิเล็กทรอนิกส์นี่มันควรค่าแก่การใช้แล้วหรือยัง ท่านประธานครับ ผมไม่เคยเห็นแอป (App) ของทางราชการที่ผมส่งบัตรประชาชน นายจิรายุ ห่วงทรัพย์ ไปที่หน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แล้วเขาจะกล้ายอมรับว่านี่เป็นผม และเป็นตัวตนของผม สามารถรับรองทางกฎหมายได้ และเป็นตัวตนที่แท้จริงได้ ถ้าเป็นระบบโทรศัพท์มือถือหรือซื้อของต่าง ๆ เขาจะลงทะเบียน ผ่านระบบโอทีพี (OTP) ผมไม่อธิบายครับว่าแปลว่าอะไร แต่ผมเชื่อว่าหลายท่านรู้จักดีครับ เป็นการยืนยันตัวตนดับเบิลเช็ก (Double check) ใครได้รหัสโอทีพี (OTP) ๕ หลักบ้าง ๔ หลักบ้าง ๖ หลักบ้าง แล้วแต่บริษัทที่เขาจัดทำ ก็สามารถยืนยันได้ชัดเจนครับว่า ตัวตนนั้น เป็นของจริง และรับผิดชอบทางกฎหมายทุกประการ เมื่อคุณได้สั่งซื้อหรือคุณได้โอนเงิน อะไรต่าง ๆ ไปแล้ว ท่านประธานที่เคารพครับ ผมยังไม่เคยเห็นหน่วยงานของรัฐ สมมุติว่า ผมส่งบัตรประชาชนจิรายุไปให้รองวิษณุผ่านยังสำนักนายกรัฐมนตรี ท่านรองวิษณุจะตอบ ผมได้อย่างไรครับว่า นี่เป็นตัวตนของจิรายุ ห่วงทรัพย์ เอาล่ะ ท่านบอกค่อย ๆ เริ่มทำ เพราะว่าหลายอย่างก็เป็นเรื่องง่าย ๆ แต่ท่านประธานที่เคารพครับ ถ้าไปขอเอกสารที่เขา ขอแนบสำเนาทะเบียนบ้าน บัตรประชาชน เรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ ก็เป็นเรื่องปกติ เดี๋ยวนี้ บัตรประชาชนใบเดียวเสียด้วยซ้ำ คีย์ (Key) ๑๓ หลักเข้าไปก็เห็นแล้วเสียด้วยซ้ำ เพราะฉะนั้นการออกกฎหมายทั้งทีผมอยากให้รัฐบาลมองข้ามชอร์ต (Short) ไปครับ วันดีคืนดีคนไปจดทะเบียนสมรสต้องไปด้วยตัวเองไหม หรือมีพยานรู้เห็นเป็นใจกี่คน จะไปหย่าต้องทำอย่างไร จะโอนอสังหาริมทรัพย์ต้องไปด้วยตัวเองแบบไหน อย่างไร หรือไม่ ผมจึงฝากรัฐบาลอย่างนี้ครับว่า ในกรณีที่ท่านทำระบบจัดเก็บเอกสารแล้วพี่น้องประชาชน คนไทย เอาล่ะ ร้อยละ ๘๐ ร้อยละ ๗๐ อาจใช้โทรศัพท์มือถือแบบสมาร์ตโฟน (Smart phone) และใช้ระบบอิเล็กทรอนิกส์ผ่านทางการทำธุรกรรมทางการเงิน หรือพันธะสัญญา ต่าง ๆ ได้ผ่านมือถือ ท่านก็มีตั้งแต่แมนนวล (Manual) และดิจิทัล (Digital) ประกบกันไป อันนี้ผมเห็นด้วยครับ แต่ผมอยากจะบอกท่านประธานอย่างนี้ครับว่า เมื่อไรก็แล้วแต่ ที่หน่วยงานของรัฐรับรองเอกสารเป็นที่เรียบร้อย ต่อไปนี้จิรายุจะไปกู้แบงก์ (Bank) จะไปหา ไฟแนนซ์ (Finance) เงินติดล้อ ล้อติดเงินอะไรต่าง ๆ สามารถใช้เอกสารตัวเดียวกันแบบนี้ ได้หรือไม่ ถ้าได้จะเป็นการก้าวกระโดดของระบบอิเล็กทรอนิกส์ของรัฐบาลไทยครับ ซึ่งในอดีตพวกเราก็คิดกันมาโดยตลอดครับ แต่ว่ามันยังไม่สามารถมีหน่วยงานใดไปรับรอง หรือรองรับเอกสารสำคัญต่าง ๆ เหล่านี้ได้ครับท่านประธานครับ ๓ เดือนที่ผ่านมา ท่านประธานที่เคารพครับ ท่านรองนายกรัฐมนตรีครับ ผมนั่งเป็นประธาน คณะกรรมาธิการกิจการศาล องค์กรอิสระ องค์กรอัยการ มีท่านรองณัฐวุฒิ บัวประทุม นั่งอยู่ ข้าง ๆ ผมนี้ครับ นั่งอยู่ด้วยกัน ถามศาลยุติธรรมที่มา ราชทัณฑ์ที่มา หน่วยงานองค์กรอิสระ มาชี้แจงเรื่องการสืบพยานทั้งโจทก์ จำเลย และผู้ต้องขังจากเรือนจำมายังบัลลังก์ของศาล คำถามก็คือว่า เอาล่ะ อันนั้นมีตัวตนครับ เขานั่งอยู่ในเรือนจำ แล้วเขาก็ผ่านทางระบบ ซูม (Zoom) บ้าง ระบบอิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ ให้ท่านผู้พิพากษาได้ซักพยานบ้าง หลายครั้ง ก็อธิบายบอกว่ามีคนรับรองครับว่านั่นคือตัวตนจริง ไม่มีใครเอามีดไปจิ้มข้างหลังของจำเลย หรือว่าผู้ต้องขังอยู่ข้างหลัง ให้ตอบคำถามต่าง ๆ หลักการเดียวกันท่านประธานครับ ๓-๔ เดือนที่ผ่านมา เราบรรเทาทุกข์ให้กับผู้ต้องขัง ความอยุติธรรมก็คือความไม่ยุติธรรม ในการขังเขานั่นละครับ แค่เพียง ๑ วัน ก็จะเป็นจะตายอยู่แล้ว แต่ช่วงโควิด (COVID) นี้ ศาลไม่ได้นั่งบัลลังก์อ่านเลย บางศาลก็กรุณาครับ ใช้วิธีการสืบโจทก์ สืบจำเลย สืบพยาน ต่าง ๆ ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ ผมจึงถามต่อไปยังท่านผู้ออกกฎหมายครับว่าท่านเขียน อยู่ในนี้ว่า เว้นเสียแต่ฝ่ายยุติธรรมและฝ่ายนิติบัญญัติ ยุติธรรมนี้ชัดเจน มีหลายศาล ศาลชั้นต้น อุทธรณ์ ฎีกา ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง สารพัดศาลเยอะแยะมากมาย แต่กระบวนการรับรองเอกสารนี้พอท่านไปยกเว้นแบบนี้แล้วนี้ ผมถามว่าคนที่เกี่ยวข้อง กับกระบวนการยุติธรรมตั้งแต่ต้นน้ำก็คือตำรวจ อัยการ ผู้พิพากษา กระบวนการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ทำไมท่านไปเว้นไว้ครับ ถ้าท่านเว้น ท่านก็ต้องอธิบายให้ได้ว่าคดีมโนสาเร่นี้ มันทำได้หรือไม่ คดีที่มีโทษต่ำ โทษจำต่ำ โทษคุกต่ำนี้ หรือว่าโทษปรับต่ำนี้ มันอยู่ในขอบเขต แบบไหนที่ใช้เอกสารเหล่านี้ได้ เพราะท่านไปเขียนปกปิดหมดเลย คดีแค่ตีหัวสุนัข ด่าแม่คน มันเป็นคดีที่ยอมความได้ ซึ่งใช้เอกสารสำคัญเหล่านี้ได้ครับ เช่น สำเนาทะเบียนบ้าน เช่น ใบประกัน หรือแม้แต่กระทั่งบุกแบงก์ (Book bank) ซึ่งได้รับการรับรองจากหน่วยงาน ของรัฐ ผมจึงฝากท่านประธานผ่านไปยังท่านรองวิษณุครับว่าในกรณีที่ท่านเขียนไว้นี้ ไม่ว่า จะเป็นฝ่ายนิติบัญญัติก็คือพวกเรา แล้วก็ฝ่ายยุติธรรมที่มีอยู่ในรายละเอียดนี้ ท่านกรุณา ลงรายละเอียดอีกสักนิดเถอะครับ ในขณะที่มีการแก้ไขหรือปรับปรุงร่างนี้ว่า ถ้ากระบวนการ ยุติธรรมซึ่งเป็นความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนอย่างสำคัญนี้ ท่านจะหาทางออก ได้อย่างไร พอท่านเขียนอย่างนี้ปุ๊บ ในวัตถุประสงค์ ในหลักการปุ๊บ จบเลย จะไม่มีการ พิจารณาเรื่องเหล่านี้ในชั้นกรรมาธิการหรือในชั้นออกกฎหมายในวาระที่ ๑ ๒ และ ๓ เลย ใช่หรือไม่ ผมจึงฝากท่านประธานผ่านไปยังท่านผู้ที่จะออกกฎหมายว่า วันนี้ท่านช่วยกรุณา สั่งการให้กับกระทรวงสำคัญของประเทศที่ดูแลเรื่องไอคลาวด์ (iCloud) ว่าแม่นแค่ไหน ว่าฝากไว้บนฟ้าในไอคลาวด์ (iCloud) แล้วจะเรียกกลับมาดูได้ จะไม่มีมือดีระดับโลก ที่ทุกวันนี้มันก็แฮกเกอร์ (Hacker) เข้าไป รัฐบาลไทยโดยท่านรองวิษณุนั่งก็เคยโดน เข้าไปแก้ข้อมูล ไปเติมหนวด เติมอะไรให้กับคณะรัฐมนตรี เขายังทำได้เลยเว็บไซต์ (Website) ขนาดนั้น แล้วนับประสาอะไรเอกสารทางราชการ ถ้าเกิดท่านยังไม่สามารถ ควบคุมเรื่องความปลอดภัยได้ ผมจึงฝากท่านประธานผ่านไปยังท่านรองวิษณุ เจตจำนงเรื่องนี้ ดีมากครับ พรรคเพื่อไทยดำริคิดกันมาตั้งแต่สมัยไทยรักไทย แล้วก็ทำกันมาต่อเนื่อง จึงขอ ฝากท่านประธานผ่านไปยังท่านรองวิษณุครับว่า ท่านคิดถึงกระบวนการยุติธรรม กระบวนการนิติบัญญัติ อย่าได้ไปเว้นวรรค และไม่เปิดโอกาสให้ทำครับ ขอขอบพระคุณ ท่านประธานครับ