ท่านประธานที่เคารพ ผม ณัฐวุฒิ บัวประทุม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล คนจังหวัดอ่างทองครับ ผมขอมีส่วนในการอภิปรายในขั้นรับหลักการ ร่างพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. .... แต่ก่อนที่ผมจะพูดสรุปสุดท้ายในนามของ พรรคก้าวไกล ผมขออนุญาตที่จะเลือกการอภิปรายกฎหมายฉบับนี้แตกต่างไปจากกฎหมาย อีกทุกฉบับที่ผมเคยพูดในสภาแห่งนี้ครับ ท่านประธานครับ ผมขอพูดในฐานะของความที่เคย เป็นครู และความที่เคยเป็นพ่อซึ่งยังเป็นอยู่ของลูก ท่านประธานครับ เมื่อครั้งที่ผมยังสอน นักศึกษาในระดับมหาวิทยาลัย เวลาที่ผมออกข้อสอบและรอคอยคำตอบของนักศึกษา ของผม แน่นอนครับ มีน้อง ๆ นักศึกษาที่เขียนกระดาษคำตอบมาเต็มไปหมด ผมไม่ได้ดูแต่ ธงคำตอบหรือผลสุดท้ายของสิ่งที่เขาเขียนเท่านั้น แต่ผมดูเหตุและผลว่าสิ่งที่เขาเขียนนั้น เป็นอย่างไร แต่ในขณะเดียวกันก็ยังมีนักศึกษาอีกหลายคนที่อาจจะเลือกส่งกระดาษคำตอบ ที่ไม่เคยเขียนอะไรในกระดาษคำตอบนั้น หากเรามองกันเรื่องของวัดผลทางการศึกษา อย่างเดียวเราคงไม่อาจจะรับการที่เขาไม่เขียนใด ๆ ในกระดาษคำตอบใบนี้ได้ แต่ถ้าเรามอง ในฐานะของความเป็นครู เรายิ่งย่อมอยากรู้ครับว่าเกิดอะไรขึ้นกับนักศึกษาของเรา เขามี ปัญหาชีวิต เขามีปัญหาจากการเรียนรู้ เขากำลังประสบปัญหาอะไรที่เราในฐานะครูที่จำเป็น ที่จะต้องเข้าไปมีส่วนร่วม นั่นคือจิตวิญญาณของความเป็นครู ซึ่งเขาว่ากันว่าหากอยากรู้ว่า ความเป็นครูอย่างไรให้ไปอ่านบทกวีค่าของครู ซึ่งเขียนโดยท่านสมาชิกวุฒิสภา เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ แต่ในฐานะของพ่อของลูก ท่านประธานครับ ผมเองอยากเห็นลูกของผมได้ เรียนรู้และเติบโตในโลกกว้าง หากเมื่อยามเขาเข้าถึงการศึกษา อะไรคือทางเลือกใน การศึกษาของเขา จะเป็นในระบบโรงเรียนปกติ จะเป็นในระบบบ้านเรียนที่เรียกว่าโฮมสคูล (Home School) จะเป็นในระบบซึ่งเพื่อน สมาชิกหลายคนอาจจะไม่เคยได้ยิน ไม่ว่าจะเป็นซัมเมอร์ฮิลล์ (Summer Hill) วอลดอร์ฟ (Waldorf) มอนเทสซอรี (Montessori) จะเป็นหลักสูตรส่วนกลางหรือหลักสูตรส่วนท้องถิ่น หลักสูตรที่เขาจะมีทางเลือกนั้นได้อย่างไร ผมอยากจะนำเรียนท่านประธานว่าท่าน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการเป็นรุ่นพี่ของผมที่โรงเรียนบดินทรเดชา ผมอยากจะให้ ท่านนึกถึงวันที่ตากบ้านตากเมืองมาจากต่างจังหวัด ผมเดินทางจากจังหวัดอ่างทองมา เข้าเรียนที่โรงเรียนบดินทรเดชาด้วยความเจ็บปวดครับ ด้วยความเจ็บปวดบนพื้นฐานที่ เพราะว่าขณะนั้นการศึกษาในต่างจังหวัดกับในกรุงเทพมหานครไม่ได้เท่าเทียมกัน ฉะนั้น หากคำตอบของการปฏิรูปการเรียนรู้หรือการปฏิรูปการศึกษาในวันนี้ท่านตอบได้หรือไม่ครับ ว่าคุณภาพการศึกษาในต่างจังหวัดกับโรงเรียนที่เรียกว่าโรงเรียนชั้นนำในกรุงเทพมหานคร จะเท่าเทียมกัน นั่นคือเหตุผลของความเป็นพ่อที่ผมอยากถามแทนลูกของผมครับ ท่านประธานครับ แต่หากลงในรายละเอียดเนื้อหา ผมมีเนื้อหาอยู่ทั้ง ๓ ประการด้วยกันที่ จำเป็นต้องตั้งคำถามและนำไปสู่การที่อาจไม่สามารถรับหลักการในร่างพระราชบัญญัติ การศึกษาฉบับนี้ได้ครับ
ประการที่ ๑ ครับท่านประธาน ร่าง พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติฉบับนี้ ยังวงเวียนอยู่กับการรวบรวมความคิด การบังคับบัญชา การปรับโครงสร้างทางการศึกษา แต่ถูกน้อง ๆ นักเรียนไม่ว่าจะเป็นกลุ่มนักเรียนเลว แม้กระทั่งกลุ่มครูที่ทำงานเรื่องการศึกษา เช่น กลุ่มครูขอสอน เขาก็ถามว่าเด็กอยู่ตรงใดในสมการการแก้ไขกฎการศึกษาแห่งชาติ ในฉบับนี้ แล้วในขณะเดียวกันโดยเฉพาะอย่างยิ่งเพื่อนสมาชิกพูดกันเยอะที่สุดก็คือ มาตรา ๘ มาตรา ๘ ท่านกำลังก้าวล่วงไปละเมิดต่อสิทธิของเด็กที่อยู่ในกฎหมายฉบับอื่น ท่านเขียนข้อความในมาตรา ๘ ไม่ตรงกับข้อความที่อยู่ในพระราชบัญญัติการปฐมวัย ท่านเขียนข้อความในมาตรา ๘ ไม่ตรงกับหลักการคุ้มครองเด็กที่อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติ คุ้มครองเด็ก ปี ๒๕๔๖ ถ้าท่านกรุณาในฐานะกระทรวงศึกษาธิการท่านควรจะต้องไปดึง หมวด ๗ ที่อยู่ใน พ.ร.บ. คุ้มครองเด็ก ปี ๒๕๔๖ กลับมาที่กระทรวงศึกษาธิการ แต่ท่านไม่ได้ทำ แต่ท่านกลับกลายไปละลาบละล้วงเขียนแล้วไม่ตรงกับเจตนารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับ การคุ้มครองเด็ก ท่านยังอาจจะยึดติดในระบบที่เรียกว่า ไชลด์เซ็นเตอร์ (Child Center) ซึ่งหลักการสากลอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเขาบอกไม่เคยมีคำว่า ไชลด์เซ็นเตอร์ (Child Center) ครับ ถ้าเขาจะมีก็คือคำว่า ไชลด์พาร์ทิซิเพชัน (Child Participation) และ คำว่า เดอะ เบสต์ อินเทอเรสต์ ออฟ เดอะ ไชลด์ (The best interest of the child) นั่นเป็นประการที่ ๑ ที่ผมคิดว่าท่านตั้งโจทย์การแก้ไข พ.ร.บ. ไม่มีเด็กในสมการการปฏิรูป การศึกษา
ประการที่ ๒ ท่านประธานครับ ในพระราชบัญญัติการศึกษาฉบับนี้เราไม่เห็น ตัวละครที่เป็นกลุ่มเปราะบางต่าง ๆ ท่านตอบได้หรือไม่ครับว่าจะมีหลักประกันซึ่งท่าน อาจจะเคยมีระเบียบ ปี ๒๕๔๘ ว่าด้วยการรับนักเรียนว่าเด็กทุกคนที่อยู่ในประเทศแห่งนี้ต้อง ได้เรียน ท่านตอบได้ไหมครับว่าจะมีหลักประกันว่าเด็กนักเรียนทุกคนไม่ว่าจะมีหรือไม่มี สถานะต้องได้รับเงินอุดหนุนรายหัว ต้องได้รับใบจบ ซึ่งคุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา ในสมัยเป็นปลัดนะครับ ไม่ใช่เป็นเลขาธิการ สพฐ. เคยมีหนังสือเวียนทั่วประเทศ แต่วันนี้ ยังมีคนตั้งคำถามโดยเฉพาะผู้บริหารโรงเรียนว่าไม่อาจเบิกเงินค่าอุดหนุนรายหัวได้ ท่านตอบ ได้ไหมครับว่าทำไมเด็กในอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรีทั้งหมดต้องเดินทางมากกว่า ๘๐ กิโลเมตร จากตำบลไล่โว่เข้ามาเรียนที่อำเภอสังขละบุรี เพราะทั้งอำเภอมีการศึกษา ม. ๓ ขึ้นไปอยู่เพียงโรงเรียนเดียว ท่านตอบได้หรือไม่ครับว่าจะมีเด็กที่เป็นเด็กพิการที่อยู่ใน โรงเรียนโสตศึกษา ที่อยู่ในโรงเรียนปัญญานุกูลต่าง ๆ ของท่านที่เขาไม่ได้รับการพัฒนาตาม ศักยภาพที่ควรจะเป็นอยู่เท่าไร ท่านตอบในตอนแก้ไข พ.ร.บ. นี้ได้หรือไม่ว่าจะไม่มีเด็กคนใด ถูกตีจากครูหรือบุคลากรทางการศึกษาอีก นั่นเป็นประเด็นที่ ๒ ครับ
ประเด็นที่ ๓ ครับท่านประธาน ก็คือประเด็นเรื่องของความเป็นอิสระ และการกระจายอำนาจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น วันนี้ท่านยังมีนโยบายการยุบ ควบรวมโรงเรียนใช่หรือไม่ วันนี้ท่านยังไม่ได้คำนึงถึงการกระจายอำนาจให้องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นในการมีส่วนร่วมในการศึกษาใช่หรือไม่
ผมขอเวลาท่านประธานอีกนิดเดียวครับ แก้กฎหมายให้หนู หนูอยู่ไหน ยินแต่เสียงผู้ใหญ่ไม่เห็นหนู ท่านจะแก้การเรียนรู้หรือเพื่อครู หรือเชิดชูแต่โรงเรียนเขียนวิชา ผู้ใหญ่ขาถ้าจะแก้ขอแก้ไข เลิกปิดปากประชาธิปไตยให้หนูเห็น ขอให้หนูได้ศึกษาได้คิดเป็น ขอเรียนเล่นมีคุณค่าสง่างาม อะไรคือปฏิรูปหนูอยากถาม อย่าทำตามแต่กระแสไม่เห็นผล หากทำได้อยากให้เห็นหนูเป็นคน การศึกษาเพื่อมวลชนที่แท้จริง พรรคก้าวไกลไม่อาจรับ หลักการการแก้ไขร่างพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฉบับนี้ที่แย่ไปกว่าฉบับเดิมที่มีอยู่ ได้ครับ ขอบคุณท่านประธานครับ