อนุศักดิ์ คงมาลัย หารือเรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ฉบับ 4 โดยอ้างถึงมาตรา 256 และเรียกร้องให้มีการแก้ไขจากประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 50,000 คน และยังหารือเรื่องสังคม โอกาสและความเสมอภาคทางสังคม ต้องกระจายลงไปสู่ประชาชน สิ่งแวดล้อม สมดุลของรัฐ และการปฏิรูป 13 ประเด็น
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพยิ่งครับ กระผม อนุศักดิ์ คงมาลัย สมาชิกวุฒิสภาในฐานะสมาชิกรัฐสภา ต้องขอขอบพระคุณพี่น้องประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน ๑๓๕,๒๔๗ คน ที่ได้ร่วมมีบทบาทในการเสนอร่างรัฐธรรมนูญฉบับ ๔ ล ฉบับนี้ นะครับ ความจริงแล้วประชาธิปไตยที่เรากำลังพูดถึงถ้าหากว่าเป็นของประชาชนก็คงจะต้อง เรียนถามว่าของประชาชนซึ่งเป็นกลุ่มริเริ่ม ๑ ๒ หรือหลายคน เป็นนักวิชาการ นักกฎหมาย นักอะไรบ้างที่พอที่จะติดตามได้ ที่ใช้ชื่อว่า รีโซลูชัน (Re-Solution) ถ้าหากว่าเปลี่ยนตัวเอส (S) เป็นตัววี (V) จะเป็นอะไรก็ไม่ทราบนะครับ ดังนั้นในส่วนที่ถัดมา โดยประชาชนกลุ่มสนับสนุน ๑๓๕,๒๔๗ คนนั้น ก็เป็นจำนวน ๒๓ คน ต่อประชากร ๑,๐๐๐ คน เพราะเพื่อประชาชน ๖๖ ล้านคน ฉะนั้นก็ต้องขอขอบพระคุณทั้ง ๑๓๕,๐๐๐ กว่าคนนี้ ที่มีส่วนร่วมในการเป็น ตัวแทนของประชาชนในการนำเสนอ และเปิดโอกาสให้มีวันนี้ แต่คนที่น่าที่จะต้องขอบคุณ พี่น้องประชาชนกลุ่มนี้มากที่สุด คือท่านผู้มีเกียรติที่ได้มาเยือนรัฐสภาในวันนี้ นั่นก็คือ ทั้ง ๒ ท่านที่ได้ชี้แจงไปแล้วนะครับ ด้วยมาตรา ๒๕๖ ของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ เป็นคุณูปการของรัฐธรรมนูญ ฉบับปี ๒๕๖๐ ที่เปิด โอกาสให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญได้จากประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่า ๕๐,๐๐๐ คน ตามกฎหมายว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย ตรงนี้ชัดเจนครับ ท่านก็สามารถที่จะหาผู้คน ในห้วงเวลานั้นผมเชื่อว่าคงกำลังมีคนโกรธเกรี้ยวในเรื่องของวัคซีนก็ดี โกรธเกรี้ยวในเรื่อง ของปัญหาอื่น ๆ ก็ดี และปัญหารวมทั้งเรื่องของการที่จะพยายามไล่นายกรัฐมนตรีก็ดี ดังนั้น ก็อยากจะทราบว่า ๑๓๕,๒๔๗ คนนั้นมีพี่น้องของผมที่อยู่ในชนบทอยู่สักกี่คน เพราะพี่น้อง ของผมเขากำลังมีส่วนร่วมในการทำการปฏิรูปประเทศอยู่โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของ โอกาสและความเสมอภาคทางสังคม เพราะฉะนั้นประเด็นก็คือข้อเสนอของผู้เสนอที่กำลัง เสนอเข้าสู่รัฐสภาในวันนี้ก็ถือว่าเป็นโอกาสที่พี่น้องสมาชิกรัฐสภาในวันนี้จะได้มีโอกาสในการ อภิปรายถกแถลงแลกเปลี่ยน แต่เวลานั้นก็มีค่า มีค่ามากพอที่จะทำให้เกิดประโยชน์กับ พี่น้องประชาชน ดังนั้นสิ่งที่มีการอภิปรายกันมาก่อนล่วงหน้าที่ว่าข้อเสนอนี้จะไม่สุดโต่งนั้น นะครับ เป็นข้อเสนอปกติในประเทศที่เป็นประชาธิปไตย ซึ่งจริง ๆ แล้วตอนนี้รัฐธรรมนูญ ๒๕๖๐ ถ้าไม่เป็นประชาธิปไตยท่านคงไม่มีสิทธิและคงไม่มีเสรีภาพที่จะมายืนแล้วก็ที่จะชี้มา ทางมุมขวาของเวทีว่ากลุ่มสมาชิกวุฒิสภาทั้ง ๒๕๐ คน มาจากการแต่งตั้งของ พลเอก ประยุทธ์ หรือ คสช. ผมเองมาจากการเลือกกันเองจากต่างจังหวัด และที่สำคัญก็คือ เรามีพี่น้องที่อยู่ด้วยกัน ๕๐ คน ถึงแม้ว่าจะเป็นเพียง ๑ ใน ๔ เมื่อทำงานร่วมกันเราก็พบว่า ๒๕๐ คน คือความจำเป็นของการที่จะต้องทำงานร่วมกันในช่วงของการปฏิรูปประเทศ ในช่วง ๕ ปีแรก ดังนั้นจึงไม่มีเหตุผลใดเลยที่จะมากล่าวหาว่ากระบวนการของการปฏิรูป ประเทศที่กำลังทำอยู่ ณ ปัจจุบัน เป็นการสืบทอดอำนาจ ถ้าหากว่าให้ผู้คนที่กำลังมีส่วนร่วม ไม่ว่าจะเป็นในสภาผู้แทนราษฎรก็ดี ในคณะรัฐบาลก็ดี แม้แต่พี่น้องที่เป็นข้าราชการ ในส่วนราชการต่าง ๆ ก็ดี ปัญหาทุกวันนี้มันเยอะ ไม่ใช่เพียงแค่ปัญหาภายในประเทศ ปัญหาสิ่งแวดล้อม ปัญหาที่คุกคาม รวมไปถึงเรื่องของปัญหาที่เกิดจากการแทรกแซงของ ต่างชาติที่เข้ามาสู่ประเทศเราอย่างสม่ำเสมอและตลอดมาตั้งแต่ในอดีตก่อนกรุงศรีอยุธยา ด้วยซ้ำไป จนวันนี้ผมก็ยังเชื่อว่ามีวิญญาณของคนเหล่านั้นมาแทรกซึมอยู่แถวนี้ด้วย เช่นเดียวกัน ดังนั้นการที่จะมาบอกว่านี่คือไม่เป็นประชาธิปไตยไม่ใช่ครับ ท่านมีสิทธิ ตามกระบวนการและที่สำคัญก็คือถ้าท่านจะขอให้สมาชิกวุฒิสภาได้มีส่วนร่วมแม้เพียงสัก ๘๐ กว่าคนก็คงต้องคิดหนักอยู่เหมือนกันว่าจะร่วมมือกับท่านอย่างไร เพราะว่าก็มีคำขู่ ออกมาว่าโอกาสวิกฤติบ้านเมืองสูงมาก ถ้าหากว่าไม่ให้ช่วยผ่านในวาระ ๑ ไป เพราะยิ่งมี การอภิปรายไปก็ย้อนกลับไปอธิบายถึงเรื่องของคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญไม่กี่วัน ซึ่งมัน เป็นคนละเรื่องกันหรือโอกาสพอดีเลยที่กำลังจะมีคนเกรี้ยวกราดและมองเห็นว่า ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยที่ค่อนข้างจะรุนแรงแล้วก็ชัดเจนเฉียบขาดที่จะทำให้ผู้คน ที่ก่อความปั่นป่วนบนท้องถนนทุกวันนี้ ที่รัฐสภาแห่งนี้นะครับ ด้านหน้ามีสถานที่ที่เขา สามารถที่จะมารวมกันได้ เขาออกแบบไว้อย่างนั้นครับ เอาไว้ที่จะมานั่งใต้ต้นไม้ร่ม ๆ ใจเย็น ๆ พูดคุยกัน แลกเปลี่ยนกันและเอาปัญหามาเสนอกัน เพราะปัญหาที่จะต้องเสนอ เป็นปัญหาที่จะต้องแก้ไขด้วยความเยือกเย็นสุขุมสมกับเป็นที่นี่ที่เรียกว่า สัปปายะสภาสถาน ดังนั้นไม่ว่าโอกาสที่จะปลดวิกฤติผ่อนคลายที่จะต้องหาทางออกร่วมกัน การที่จะชี้ไปบอกว่า ไม่เช่นนั้นและอีก ๒-๓ วัน จะมีคนลงบนท้องถนนนั้น ผมถือว่าเป็นเรื่องของการข่มขู่กัน และเป็นเรื่องของการเตือนกันในลักษณะที่แสดงชี้ให้เห็นว่ามีคนวางแผนเอาไว้หรือเปล่า ดังนั้นสิ่งที่จะพูดถึงเนื้อหาที่อยู่ในสาระสำคัญ น่าสนใจครับ เอกสารที่ทางสำนักงาน เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักวิชาการ ได้รวบรวมเอาไว้ ผมเชื่อว่าพี่น้องประชาชน ที่ติดตามการอภิปรายอาจจะอยากอ่านก็น่าจะอ่านด้วยครับ เพราะว่ายิ่งอ่านเข้าไป ถ้ามี โอกาสได้เปรียบเทียบรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ ที่มีอยู่เดิมกับส่วนที่ผู้เสนอได้เสนอมาก็อาจจะมี บางส่วนที่พอที่จะเห็นด้วยได้ แต่โดยส่วนใหญ่เต็มไปด้วยอคติ โดยส่วนใหญ่เต็มไปด้วยความ คาดคิดอยู่ที่เพียงแค่ว่ามาจากผลพวงของรัฐประหารเท่านั้นเอง โดยไม่ได้พูดถึงเหตุผล หลักการหรือสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นก่อนหน้านั้น ดังนั้นในบทวิเคราะห์ ในส่วนที่ ๒ ซึ่งมีอยู่ประมาณทั้งหมด ๑๖ หน้าของบทวิเคราะห์ของสำนักวิชาการ เป็นเอกสารที่น่าสนใจ เอาตัวอย่างสั้น ๆ ที่พูดถึงว่าเหตุผลของฝ่ายสนับสนุนระบบสภาเดี่ยว คือการมีทั้งวุฒิสภา และสภาผู้แทนราษฎรส่งผลให้กระบวนการนิติบัญญัติ มีความ สลับซับซ้อน และดำเนินไปโดยล่าช้าเกินจำเป็น กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือวุฒิสภาเป็นส่วนเกิน ของกระบวนการนิติบัญญัติ เนื่องจากการที่ต้องใช้องค์กรถึง ๒ องค์กรเพื่อพิจารณาเรื่อง เดียวกันถึง ๒ ครั้งเป็นอย่างน้อย ย่อมเป็นเรื่องเกินจำเป็น ประเด็นนี้จึงทำให้กฎหมาย ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิรูปประเทศจึงต้องนำเข้าสู่รัฐสภา และมีการพูดถึงกันในที่ประชุมร่วม ของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา ในขณะเดียวกันก็มีเหตุผลสำคัญของฝ่ายสนับสนุนระบบ สภาคู่ ไม่ว่าจะเป็นบทบาทในการกลั่นกรองการปฏิบัติหน้าที่ของสภาผู้แทนราษฎร หรือว่า เป็นเรื่องของบทบาทในการตรวจสอบถ่วงดุลอำนาจทางการเมืองของสภาร่วมกัน ซึ่งตรงนี้ เป็นที่ถกแถลง ถกเถียงกันอยู่มากพอสมควรทีเดียว นอกเหนือไปจากนั้น เอกสารนี้ยังมีส่วน ที่ ๓ ที่เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาที่นำเอาเหตุผลที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย เกี่ยวกับ เรื่องของสภาเดี่ยว เกี่ยวกับเรื่องของการยกเลิกอำนาจวุฒิสภา เกี่ยวกับเรื่องของการแก้ไข เพิ่มเติมที่มา อำนาจในการตรวจสอบศาลรัฐธรรมนูญ องค์กรอิสระ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เป็น รายละเอียดที่ค่อนข้างจะเป็นทางเทคนิคที่พี่น้องประชาชนอาจจะเข้าใจยาก แน่นอนคนที่ เป็นนักวิชาการ นักกฎหมาย ย่อมน่าจะมีโอกาสที่จะใช้วิจารณญาณในเชิงที่จะมองถึง ความจำเป็นหรือภูมิทัศน์ทางสังคมของประเทศไทยที่เป็นอยู่ ณ ปัจจุบัน ไม่ใช่ไปเอาของ ต่างประเทศ ยกประเทศโน้น ยกประเทศนี้มา แล้วก็จะไปเอาของดี ๆ ของทุกประเทศมา รวมกัน ทุกวันนี้ปัญหาก็มากพออยู่แล้ว และการเดินทางต่อไปในวันข้างหน้ากระบวนการ ต่าง ๆ ที่กำลังจะต้องได้รับการแก้ไข ก็ล้วนแต่จะเป็นปัญหาอีกมากมาย แน่นอนที่สุดตรงนี้ ละครับ ถึงเป็นสิ่งที่เรียกว่าเป็นที่มาของยุทธศาสตร์ชาติ ท่านทราบไหมครับ ยุทธศาสตร์ชาติ มีกี่ข้อ มีอะไรบ้าง ท่านต้องการไหมครับ ประเทศชาติต้องมีความมั่นคง ท่านต้องการ ไหมครับ ประเทศชาติต้องสามารถแข่งขันได้ ท่านต้องการไหมครับประเทศชาติเราจะสร้างคน สร้างคนที่มีคุณสมบัติดี ๆ เป็นอาจารย์ก็ต้องสอนนักเรียนนักศึกษาไปในทางที่ดี ไม่ใช่ ไปชักจูงในสิ่งที่เป็นเรื่องที่เก็บกดในความคิดของตัวเองมา
ในเรื่องที่ ๔ คือเรื่องสังคม โอกาสและความเสมอภาคทางสังคม ต้องกำลัง กระจายลงไปสู่พี่น้องประชาชนจากเบื้องล่างขึ้นสู่เบื้องบนและสิ่งแวดล้อม
ประเด็นที่ ๕ และรวมทั้งประเด็นสุดท้ายคือเรื่องสมดุลของรัฐ เรื่องสมดุล ของรัฐเป็นปัญหาที่ต้องแก้ไข และต้องแก้ไขอย่างมากมายเลยทีเดียว เรารู้ว่านี่คือปัญหาและ คือเรื่องที่นำไปสู่การปฏิรูป ๑๓ ประเด็น การปฏิรูปกำลังดำเนินอยู่ กำลังมีการติดตามแก้ไขอยู่ ท่านทราบบ้างหรือไม่ วุฒิสภาเอง ก็พยายามจะประชาสัมพันธ์ แต่ว่าไม่ได้ดรามา (Drama) ไม่ต้องแสดงอะไรออกไปให้เห็น มาก แต่พี่น้องประชาชนรากหญ้าเห็นและติดตามอยู่ในกระบวนการของสมาชิกวุฒิสภา พบประชาชน ดังนั้นผมถึงคิดว่าวันนี้น่าเสียดายสักนิดหนึ่ง ขอ ๑ นาทีนะครับ ท่านประธาน ที่ความคิดและเชิงอุดมการณ์ที่เป็นข้อมูลทางวิชาการที่น่าสนใจ เสมือนแนวคิด ในอุดมคติ และใฝ่ฝันว่าจะสร้างสรรค์ระบบการปกครองระบอบประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ ก็คงอาจจะนำไปสู่กระบวนการหนึ่งที่อาจจะต้องมีการตรวจสอบสักนิดหนึ่งว่า สิ่งที่ท่าน กำลังจะเข้าไปแก้แล้วเหมือนกับลิงแก้แหนั้นมันจะเข้าไปอยู่ในรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๕๕ หรือเปล่าว่า การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่เป็นการเปลี่ยนแปลงการปกครองระบอบ ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข หรือเปลี่ยนแปลงรูปแบบของรัฐจะ กระทำมิได้ รายละเอียดเหล่านั้นถ้านำไปสู่การถกแถลง การวิเคราะห์ วิจารณ์ อย่างสร้างสรรค์ เรามาช่วยกันทำในโอกาสต่อไป แต่ผมไม่แน่ใจว่าวันนี้ผมจะเป็นจระเข้ ขวางคลองหรือไม่ เพราะผมเห็นจระเข้น้อยที่ฝังโคลนอยู่แถวนี้ครับ ขอบพระคุณครับ