วันชัย สอนศิริ หารือเรื่องกฎหมายการไกล่เกลี่ย ข้อพิพาท พ.ร.บ. 2562 และเรียกร้องให้ศาลมีหน้าที่ไกล่เกลี่ยโดยตรง มีบุคลากรและหน่วยงานเฉพาะ และไม่ให้ทำเป็นงานฝาก
ท่านประธานที่เคารพ กระผม วันชัย สอนศิริ สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ท่านประธานเพื่อนสมาชิกได้อภิปราย ในหลายแง่มุมแล้วผมจะขอเข้าตรงประเด็นที่เพื่อนสมาชิกหลายท่านยังไม่ได้อภิปรายไว้ แล้วก็ฝากเป็นข้อสังเกตต่อคณะกรรมาธิการที่จะตั้งขึ้น ประเด็นสาระสำคัญกฎหมายฉบับนี้ เขียนไว้เท่าที่ดูแล้วเป็นนวัตกรรมใหม่ของกระบวนการไกล่เกลี่ยและเป็นนวัตกรรมของการ เข้าถึงกระบวนการยุติธรรมลดความเหลื่อมล้ำต่อการเข้าถึงและการแก้ปัญหาในการสู้คดี แต่เพื่อนสมาชิกได้ให้ข้อสังเกตบางประการต่าง ๆ นั้นไปบ้างแล้ว ถ้าจะดูในรายละเอียดของ เหตุผลนั้นแยกแยะออกมาได้จากกฎหมายฉบับนี้ ๑. ทำให้คดีข้อพิพาทต่าง ๆ นั้นที่จะพึงมี ในขณะนี้และในอนาคตยุติลงไปได้ ๒. รวดเร็ว ๓. ไม่ต้องฟ้องคดีและไม่ต้องทะเลาะกัน ถ้าสามารถจบประหยัดเวลา ประหยัดทรัพยากรต่าง ๆ เป็นประโยชน์ต่อระบบเศรษฐกิจและ สังคมเป็นจำนวนมากไม่ต้องเสียเงินเสียทองเสียเวลาเสียบุคลากรในการพิพาทไม่ว่าจะเรื่องเล็ก หรือเรื่องใหญ่รวมทั้งเรื่องในครอบครัว แต่ท่านประธานกฎหมายฉบับนี้จะสัมฤทธิ์ผลได้นั้น อยู่ที่ผู้ประนีประนอมไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ขออนุญาตกราบเรียนท่านประธานว่าขีดเส้นใต้ ตรงนี้เลยครับ เรื่องนี้จะสัมฤทธิ์ผลตามสิ่งที่กฎหมายฉบับนี้เขียนไว้อยู่ที่ผู้ประนีประนอม ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทคือหัวใจใหญ่ของเรื่องนี้เลยครับท่านประธาน ผมเป็นทนายความไปไกล่เกลี่ยในโรงในศาลมา ๓๐-๔๐ ปีแล้วครับท่านประธาน และไปไกล่เกลี่ย นอกศาลในศูนย์ดำรงธรรมศูนย์อื่น ๆ ของส่วนราชการมาเยอะแยะตลอดชีวิตของการเป็น ทนายความ สิ่งหนึ่งซึ่งผมอยากจะกราบเรียนไปยังประธานผ่านทางท่านรองนายกรัฐมนตรี และศาลยุติธรรมที่กำลังจะต้องทำเรื่องนี้ครับ ปรากฏว่าไม่ว่าจะเป็น พ.ร.บ. การไกล่เกลี่ย ข้อพิพาท ปี ๒๕๖๒ ไม่ว่าการไกล่เกลี่ยใด ๆ ที่มีอยู่ในประเทศนี้ รวมทั้งการไกล่เกลี่ยในศาล ไม่ค่อยเป็นมรรคเป็นผลนั้น ส่วนใหญ่ไม่มีใครเอาจริงเอาจังเกี่ยวเรื่องนี้ครับ เราอาจจะเคยเห็น นักสอบสวนยอดเยี่ยม เราอาจจะเคยเห็นมือปราบดีเด่น เราอาจจะเคยเห็นผู้พิพากษาตัดสิน คดีที่อ่านคำพิพากษาแล้วเฉียบขาด หรือนักปกครองแหวนเพชร ทั้ง ๆ ที่กฎหมายฉบับนี้ และเรายอมรับกันว่าการไกล่เกลี่ยนั้นมันสุดยอดที่สุด ระงับข้อพิพาทดีที่สุด ประหยัดที่สุด เราเคยเห็นนักไกล่เกลี่ยดีเด่นของประเทศนี้หรือไม่ครับท่านประธาน เราเคยเห็นศาลที่ทำ หน้าที่ไกล่เกลี่ยสุดยอดมีหรือไม่ครับ หายากมากเลยครับท่านประธาน และผู้ประนีประนอม ที่มีอยู่ส่วนใหญ่เป็นคนทั่ว ๆ ไป พ่อค้าวาณิช นักธุรกิจ บางทีนะครับท่านประธานผมขออนุญาต กราบเรียนเลยประนีประนอมเจรจาไปบอกไปเปลี่ยนทนายคนนี้เสีย อย่างนี้ก็มีครับ นั่นแปลว่า การไกล่เกลี่ยนั้นผมอยากจะกราบเรียนต่อท่านประธานเลยครับ อยากให้ศาลมาทำหน้าที่นี้ โดยตรง และมีบุคลากร มีหน่วยงานเฉพาะ อย่าสักแต่ว่าทำเป็นศูนย์หรือเป็นงานฝาก ทุกวันนี้ เราทำเหมือนงานฝาก ถ้าเป็นผู้พิพากษาตัดสินคดีแล้วรู้สึกดี มีคุณค่า ทำไมสายปกครอง ไม่มีนักไกล่เกลี่ยโดยเฉพาะที่ปฏิบัติหน้าที่นี้โดยตรง ทำไมในศาลไม่เอาศาลที่ทำหน้าที่นี้ ตั้งแต่ศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาที่มีหน่วยงานนี้โดยเฉพาะมีความเชี่ยวชาญ อย่างแท้จริง มิเช่นนั้นกฎหมายฉบับนี้ครับท่านประธานผ่านไปยังท่านรองนายกรัฐมนตรี และศาลยุติธรรมที่นั่งอยู่ตรงนี้ เราปฏิรูปกันแต่กฎหมายบอกว่าเป็นกฎหมายปฏิรูปซึ่งผม ก็ยอมรับ แต่ถึงเวลาไปปฏิบัติแล้วผมเกรงว่ามันจะไร้ผล ตรงนี้ละครับท่านประธาน เพราะฉะนั้นผมจึงขอตั้งเป็นข้อสังเกตว่าท่านจะต้องมีบุคลากรที่เป็นผู้พิพากษาเป็นศาล สร้างความเชี่ยวชาญในด้านนี้โดยเฉพาะ เพราะเวลาผมไปไกล่เกลี่ยในโรงในศาลเยอะมาก ที่คนที่เป็นผู้ประนอมหรือผู้ไกล่เกลี่ยไม่ค่อยรู้เรื่องสำนวนละครับ ขออภัยท่านที่อยู่ทางบ้านและฟังว่าผมไม่ได้มีเจตนาไปก้าวล่วงท่าน แต่ในความเป็นจริงมีบางคน บางที่ บางแห่ง ไม่ได้รู้ในรายละเอียดและสำนวนความเข้าใจทางกฎหมายจริง ๆ แล้วก็ นำการไกล่เกลี่ยไปสักแต่ว่าเป็นพิธีกรรมเท่านั้นเองท่านประธาน เพราะฉะนั้นขออนุญาต กราบเรียนว่าเมื่อมีกฎหมายดี ๆ อย่างนี้ มีวิธีการ มีกระบวนการที่จะเป็นประโยชน์ต่อประชาชน อย่างนี้ เวลาทำอยากให้มันทำได้ดีจริง ๆ ไม่อย่างนั้นเราจะเหมือนกับออก พ.ร.บ. การไกล่เกลี่ย ข้อพิพาท ปี ๒๕๖๒ ก็ไม่มีอะไรเป็นชิ้นเป็นอันกันเลยครับท่านประธาน ขยันออกกฎหมาย กันเยอะแยะ แต่ไม่ขยันในการปฏิรูปให้เป็นเรื่องเป็นราวเลย ผมขออนุญาตตั้งเป็นข้อสังเกต ในเรื่องนี้เป็นประเด็นใหญ่ ผมรับหลักการในกฎหมายฉบับนี้ แต่ท่านผู้ที่เกี่ยวข้องต่อกฎหมาย ฉบับนี้จะต้องปฏิรูปให้การทำงานตามกฎหมายนี้สัมฤทธิ์ผล นั่นล่ะครับจึงจะเชื่อได้ว่าเป็น การปฏิรูปทั้งกฎหมายและการทำงานเพื่อลดความเหลื่อมล้ำเพื่อคนยากคนจนอย่างแท้จริง ครับท่านประธาน กราบขอบพระคุณครับ