มนูญ ชี้โครงสร้างไฟฟ้าล้าสมัย หนุนปรับสู่ตลาดแข่งขันเสรี

นายมนูญ สิวาภิรมย์รัตน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพนะครับ ผม นายมนูญ สิวาภิรมย์รัตน์ สมาชิก สภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคเศรษฐกิจใหม่ ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ขอแสดง ข้อคิดเห็นในนโยบายหลักที่ ๕ เรื่องการสนับสนุนให้เกิดโครงสร้างตลาดไฟฟ้ารูปแบบใหม่ ท่านประธานครับ ท่านทราบไหมครับว่าตลาดการซื้อขายพลังงานไฟฟ้าของไทยเป็นแบบใด ตลาดซื้อขายพลังงานไฟฟ้าของไทยยังเป็นรูปแบบ ขออนุญาตใช้ภาษาอังกฤษนะครับ ที่เรียกว่า เอนฮานซ์ ซิงเกิล บายเออร์ (Enhanced Single Buyer) คืออะไร ก็คือตลาด ซื้อขายไฟฟ้าแบบผู้ซื้อไฟฟ้ารายเดียว ในเมืองไทยคือใคร ตรงนี้ก็คือการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย หรือที่เราเรียกกันย่อ ๆ ว่า อีแกต (EGAT) ท่านประธานครับ ที่ผ่านมาผมขออนุญาตชื่นชม อีแกต (EGAT) ว่าเป็นหน่วยงานที่มี ความสำคัญในการพัฒนาประเทศมาโดยตลอด อีแกต (EGAT) เป็นหน่วยงานที่รักษา เสถียรภาพพลังงานไฟฟ้าของประเทศนะครับ แต่อย่างไรก็ตามการซื้อไฟฟ้าของ อีแกต (EGAT) หลายโครงการที่ อีแกต (EGAT) มีหน้าที่รับซื้อไฟฟ้า ทำตามนโยบายของรัฐบาล เท่านั้น อีแกต (EGAT) ไม่สามารถมีส่วนร่วมในการตัดสินใจในการรับซื้อพลังงานไฟฟ้าได้ ท่านประธานทราบไหมครับว่าหน่วยงานระดับโลกอย่างธนาคารโลก หรือที่เรารู้จักกันก็คือ เวิลด์แบงก์ (World Bank) มีการเตือนกันมาตลอดถึงการใช้โมเดล เอนฮานช์ ซิงเกิล บายเออร์ (Model Enhance Single Buyer) ที่ยาวนานเกินไป โดยเฉพาะประเทศ ที่กำลังพัฒนา ซึ่งในรายงานดังกล่าวมีการกล่าวอ้างถึงประเทศไทย ท่านประธานทราบไหมครับว่า ทำไมธนาคารโลกถึงออกรายงานเตือนการใช้โมเดล เอนฮานช์ ซิงเกิล บายเออร์ (Model Enhance Single Buyer) ที่ยาวนานเกินไป สาเหตุที่การใช้โมเดล เอนฮานช์ ซิงเกิล บายเออร์ (Model Enhance Single Buyer) ที่นานเกินไป เพราะว่าโมเดล (Model) นี้ไม่สามารถที่ทำให้เกิดการแข่งขันด้านตลาดไฟฟ้าที่เพียงพอ ตรงนี้คนภายนอกส่วนใหญ่ จะเข้าใจว่าตลาดไฟฟ้าของเมืองไทยมีการแข่งขัน เพราะว่ามีการเกิดขึ้นของผู้ประกอบการ ไฟฟ้าอิสระ หรือที่เราเรียกกันว่า ไอพีพี (IPP) แต่จริง ๆ แล้วการแข่งขันที่เกิดขึ้นมีอยู่ในวงที่ จำกัดมากหรือบางทีก็มีการจัดฉากขึ้น สุดท้ายเวิลด์แบงก์ (World Bank) ระบุว่าการใช้ โมเดล เอนฮานช์ ซิงเกิล บายเออร์ (Model Enhance Single Buyer) นานเกินไป สุดท้าย จะนำไปสู่ปัญหาเรื่องธรรมาภิบาลในการบริหารจัดการภาครัฐ ถ้าท่านประธานถามว่าเรื่องนี้ เกิดขึ้นหรือยังในประเทศไทย เมื่อไม่นานมานี้มีรายงานข่าวเกิดขึ้นกับโครงการก่อสร้าง โรงไฟฟ้าแห่งหนึ่งที่มีกำลังการผลิต ๗๐๐ เมกะวัตต์ ซึ่งกำลังการผลิต ๗๐๐ เมกะวัตต์ ดังกล่าว หมดอายุลง ในหลักการแล้วก็จะมีการให้โรงไฟฟ้าเดิมมีการทำการก่อสร้างเพื่อทดแทนกำลัง การผลิตที่ขาดหายไป แต่มันเกิดอะไรขึ้น ท่านประธานทราบไหมครับว่าท่านผู้อนุญาต อาจจะเคยชินกับรายการโปรโมชั่น (Promotion) ต่าง ๆ ของร้านค้าที่มีรายการส่งเสริม การขายซื้อ ๑ แถม ๑ ซึ่งตรงนี้ภรรยาผมพอเจอปุ๊บชอบมากต้องซื้อให้ได้เลย สุดท้าย โครงการนี้เกิดอะไรขึ้นครับท่านประธาน โครงการนี้โรงไฟฟ้าเดิมได้รับการอนุญาต ให้ก่อสร้างหน่วยผลิตเพื่อทดแทนกำลังผลิตไฟฟ้าที่หมดอายุลง ๗๐๐ เมกะวัตต์ แต่มีโปรโมชั่น (Promotion) แถมให้ แถมให้ผลิตเพิ่มอีก ๗๐๐ เมกะวัตต์ รวมเป็น ๑,๔๐๐ เมกะวัตต์ ผมได้คุยกับผู้ประกอบการรายอื่น ๆ ผู้ประกอบการรายอื่น ๆ ก็ได้แต่นั่ง ตาปริบ ๆ ว่า เอ๊ะ จริง ๆ แล้วมันหมดแค่ ๗๐๐ เมกะวัตต์ แล้วที่เพิ่มมาอีก ๗๐๐ เมกะวัตต์ ท่านได้แต่ใดมา เอากำลังการผลิตส่วนนี้มาประมูลให้เกิดการแข่งขันจริง ๆ จะดีกว่าไหม การที่รัฐบาลมีนโยบายในการสร้างแพลตฟอร์ม (Platform) ตลาดกลางซื้อขายพลังงาน ไฟฟ้า อันนี้ผมเห็นด้วยอย่างยิ่งนะครับ ก็คือจริง ๆ แล้วอย่างที่เรียนให้ทราบนะครับว่า เอนฮานส์ ซิงเกอร์ บายเออร์ (Enhanced Singer Buyer) หรือผู้ซื้อไฟฟ้ารายเดียว มันน่าจะตกยุคไปแล้วนะครับ จริง ๆ เมืองไทยจะต้องก้าวสู่การแข่งขันในลักษณะที่เป็น ขออนุญาตใช้ภาษาอังกฤษนะครับ โฮล์เซล (Wholesale) หรือรีเทล คอมเพตทิชัน (Retail Competition) นะครับ ซึ่งตัวนี้จะเป็นโมเดล (Model) ที่มาทดแทนตลาดซื้อขายไฟฟ้า แบบผู้ซื้อรายเดียว ถ้าทุกท่านถามว่าแล้วตรงนี้มันเกี่ยวอะไรกัน ผมขอให้ท่านประธานนึกถึง ตอนที่เวลาทุกท่านจะติดอินเทอร์เน็ตที่บ้านนะครับ ทุกท่านมีทางเลือกว่าจะเลือกใช้ อินเทอร์เน็ต เลือกซื้อผู้ประกอบการอินเทอร์เน็ต รายใดถ้าใครมีโปรโมชั่น (Promotion) ดี ๆ สัญญาณแรงและเร็ว ส่วนใหญ่ทุกท่านก็จะเลือกผู้ประกอบการรายนั้น อันนี้ก็เหมือนกัน เรามาดูในแง่ของพลังงานไฟฟ้า ในหลาย ๆ ประเทศผู้ใช้ไฟฟ้าสามารถเลือกได้ว่าจะซื้อ หรือติดตั้งไฟฟ้ากับผู้ประกอบการรายใดนะครับ สุดท้ายสิ่งที่เกิดขึ้นก็คือผลประโยชน์ ก็จะตกอยู่กับประชาชนและประเทศชาตินะครับ การก้าวข้ามจากตลาดไฟฟ้าจากผู้ซื้อ เพียงรายเดียวสู่การแข่งขันที่แท้จริงไม่มีปัญหาด้านกฎหมายนะครับท่าน พระราชบัญญัติ ประกอบกิจการพลังงานฉบับปัจจุบันสนับสนุนให้เกิดโมเดล (Model) การแข่งขันได้อยู่แล้ว แต่สิ่งที่เป็นปัญหาก็คือแนวคิดของบุคลากรที่เกี่ยวข้อง ถ้าทางรัฐบาลสามารถปฏิรูปแนวคิด ของผู้ที่เกี่ยวข้องในด้านพลังงานได้ ซึ่งผมเข้าใจว่าทางรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ท่านใหม่ท่านเปิดกว้าง ผมคิดว่าถ้าท่านช่วยผลักดัน ผมว่าโมเดล (Model) นี้ไปได้แน่นอนนะครับ ก็ขอฝากท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานด้วยครับ

เรื่องที่ ๒ ก็คือเรื่องนโยบายของรัฐบาลที่เปิดโอกาสให้ชุมชนและประชาชน มีส่วนร่วมในการผลิตและบริหารจัดการพลังงานนะครับ นโยบายฟังดูดีครับ แต่ในทางปฏิบัติ ท่านทราบหรือไม่ว่าผู้ประกอบการที่จะทำโรงไฟฟ้าขอใบอนุญาต ๓ ใบนะครับ ใบแรก ใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงาน ใบอนุญาตที่ ๒ ใบอนุญาตผลิตพลังงานควบคุม ใบอนุญาตที่ ๓ ใบ ร.ง. ๔ ใบประกอบกิจการโรงงาน ซ้ำซ้อนกันมากนะครับ

ใบอนุญาตแรก ใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงาน เป็นผลมาจากการออก พระราชบัญญัติประกอบกิจการพลังงานที่มีความหวังดี ต้องการให้การประกอบกิจการ พลังงานของประเทศมีความเป็นเอกเทศและคล่องตัวนะครับ แต่เนื่องจาก พ.ร.บ. อันนี้ เป็นกฎหมายใหม่เมื่อเทียบกับกฎหมายฉบับอื่นนะครับ ฉะนั้นผู้ร่างก็ไม่อยากที่จะไปทะเลาะ กับหน่วยงานอื่น จึงไม่มีการไปออกกฎหมายเพื่อยกเลิกใบอนุญาตของหน่วยงานอื่น มิฉะนั้น พ.ร.บ. ของตัวเองก็อาจจะไม่สามารถคลอดได้นะครับ ถ้าท่านประธานไปสอบถามผู้ประกอบ กิจการพลังงานว่าแล้วในบรรดาใบอนุญาตทั้งหมดควรจะมีใบใด คำตอบทุกท่าน ตอบเหมือนกันหมดว่าต้องการแค่ใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงาน ถ้าท่านประธานถามว่า ใบอนุญาตอื่นไม่มีความสำคัญหรืออย่างไร จริง ๆ ใบอนุญาตอื่นสำคัญนะครับ แต่ข้อมูลต่าง ๆ จริง ๆ มันอยู่ในใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงานอยู่แล้ว สำนักงาน คณะกรรมการกิจการพลังงานเอาอยู่ในเรื่องการกำกับดูแล ที่ผ่านมามีการทำ เอ็มโอยู (MOU) ระหว่างหน่วยงานในกระทรวงพลังงานกับกระทรวงอุตสาหกรรม ก็ตามระบบราชการนะครับ เวิร์ก (Work) บ้าง ไม่เวิร์ก (Work) บ้าง ถ้ารัฐบาลต้องการช่วยผู้ประกอบกิจการพลังงาน จริง ๆ ยกเลิกเถอะครับ ใบอนุญาตประกอบกิจการที่ไม่เกี่ยวข้อง อนุญาตให้ผู้ประกอบกิจการพลังงานขอใบอนุญาตเดียว ก็คือใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงาน สุดท้ายผมขอให้ท่านนายกรัฐมนตรี ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน แล้วก็ท่าน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมช่วยกันผลักดันดูแลเรื่องขั้นตอนการขอใบอนุญาต ที่ซ้ำซ้อน ลดขั้นตอนลง ลดใบอนุญาตลง เพื่อผลประโยชน์ของประเทศ เพิ่มการแข่งขัน ด้านการพลังงานให้กับผู้ประกอบการ ขอบพระคุณครับท่านประธาน