สุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ หารือประเด็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่รุนแรงในประเทศ ทั้งการตัดไม้ทำลายป่า น้ำท่วม ดินถล่ม และมลพิษ พร้อมเสนอให้จัดตั้งศาลสิ่งแวดล้อมเพื่อเร่งรัดการพิจารณาคดีอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นให้มีผู้เชี่ยวชาญร่วมพิจารณา สนับสนุนการคุ้มครองชั่วคราวอย่างรวดเร็ว และผลักดันให้การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมดำเนินการล่วงหน้า เพื่อเน้นการป้องกันมากกว่าการลงโทษภายหลัง รวมถึงเรียกร้องให้พิจารณาเจตนาของผู้กระทำในการเยียวยาความเสียหายอย่างเป็นธรรม
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กราบขอบคุณ ท่านมากครับ เพื่อนสมาชิก สปท. ที่รักทุกท่านรวมทั้งท่านกรรมาธิการ ผมได้อ่านเอกสาร ของท่านกรรมาธิการแล้วและได้รับฟังนี่นะครับ คือผมคิดว่าเป็นเรื่องกระจ่างแจ้ง ที่ประเทศไทยสมควรที่จะมีศาลสิ่งแวดล้อม ผมกราบเรียนท่านประธานด้วยความเคารพว่า ในปัจจุบันนี้ทั้งโลกใบนี้ที่เรายืนอยู่นี้นะครับ มี ๑๙๓ ประเทศ มีประชากรบัดนี้จนถึง ๗,๐๐๐ ล้านคน และ ๗,๐๐๐ ล้านคนนี่นะครับ สร้างสิ่งที่ดีให้กับโลกก็เยอะ สร้างความ เสียหายให้กับโลกก็เยอะ เพราะเนื่องจากความโลภในเรื่องของการพัฒนาอุตสาหกรรม และความต้องการที่อยากจะอยู่ให้มันมีความสุข สุขวันนี้ต้นทุนต่ําแต่แพงในวันหน้า ที่กําลังพูดกันนะครับ โลกกําลังสนใจอะไร ๓ เรื่อง ๑. การปกครองระบอบประชาธิปไตย อย่างไรขอให้เลือกตั้งไว้ก่อนจะเลือกตั้งวิธีไหนขู่บังคับก็ขอให้เลือกตั้งไว้ก่อนนะครับ ๒. เรื่อง สิ่งแวดล้อม ๓. เรื่องสิทธิมนุษยชน วันนี้เรากําลังพูดถึงเรื่องสิ่งแวดล้อม ท่านครับ เมื่อเด็ก ๆ เราไม่เคยเห็นเลยภูเขาหัวโล้นมันเป็นอย่างไร ท่านดูภาพครับ ท่านดูภาพที่ผมนํามาให้ท่าน นะครับบนเพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) ปัจจุบันนี้ในภาคเหนือโดยเฉพาะจังหวัดน่านนี่ หัวโล้นหมดเลยครับ ขอภาพนะครับ
(เจ้าหน้าที่ได้ดําเนินการเปิดพรีเซนเทชัน (Presentation))
ภาพต่อไปครับ ภาพหัวโล้นหรือหัวโล้นเนื่องจาก ตัดทําลายป่าไม้หรือจ้างไปตัดเพื่อที่จะปลูกยาง พอปลูกมาก ๆ ๓,๐๐๐,๐๐๐ ไร่ ยางราคาตก นะครับ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ผมอยากกราบเรียนว่าที่ท่านพูดทั้งหมดนี่มี ๑๐ เรื่องใหญ่ ๆ นะครับ ๑. ดินเสื่อมโทรม ๒. ภูเขาถูกทําลายเรียกว่ารังแกภูเขา ๓. เมื่อรังแกภูเขาเสร็จท่านก็ ไปทําเหมืองแร่ เมื่อสักครู่ที่ท่านกรรมาธิการท่านสยุมพรท่านผู้ว่าฯ หลายจังหวัดพูดไป ก็คือว่าที่ต่าง ๆ ที่ท่านบรรยายไปแล้วผมไม่ต้องพูดต่อนะครับ ๔. ป่าไม้ถูกทําลาย ๕. ดินถล่ม ภาพต่อไป ดินถล่มนี่ครับ เมื่อเราเด็ก ๆ เราก็ไม่ค่อยเคยเห็น ปัจจุบันเห็นบ่อยนะครับ ๖. น้ําท่วมเมื่อปี ๒๕๕๔ เป็นอย่างไรครับ ยังจําได้ไหม หรือลืมแล้ว อย่าลืมหน้า อย่าลืมง่าย นะครับ ๗. ตามที่น้ําเสีย อย่างนี้น้ําเสียไหมครับ ๘. ขยะ นี่คือขยะที่จังหวัดระยองนะครับ สิ่งที่ผมนํามานี้ของมันเกิดขึ้นแล้วทั้งนั้น ของจริงหมดนะครับ ต่อไปครับ ขยะที่จังหวัดชลบุรี แล้วนี่ในน้ําเมื่อสักครู่นี้ในทะเล อันนี้ขยะถูกไฟไหม้ที่จังหวัดอยุธยา รัฐบาลต้องเสียเงิน จํานวนมากในการไปกําจัด ต่อไปครับ ควันพิษยังมีให้เห็นอยู่ ถ้าบ้านท่านอยู่ใกล้ ๆ ท่านคิดอย่างไรครับ นอกจากควันแล้วตามมาก็คือกลิ่น ๑๐ เรื่องใหญ่ ๆ มันเกิดขึ้น ในประเทศไทยในชั่วชีวิตเรานะครับ ทีนี้ถามว่าแล้วผมคิดอย่างไร ผมคิดว่าผมเห็นด้วย กับท่านกรรมาธิการไม่มีข้อโต้แย้งใด ๆ นะครับ ที่ท่านนําเสนอผมนั่งฟังตลอดว่าเราสมควร ที่จะต้องมีแล้วเรื่องศาล
ต่อไปเรื่องน้ําเสีย ท่านดูครับที่จังหวัดสมุทรสงคราม ปลาตาย กุ้งตาย เป็นเบือ ภาพต่อไปครับ นี่เลยครับ ปล่อยน้ําเสียในแม่น้ําแม่กลองปลาตายเป็นเบือ พอไปดูต้นน้ําก็คือแอบปล่อยน้ําเสียอาจจะมีเมื่อทําอีไอเอ (EIA) ก็มีบ่อกําจัดน้ําเสีย แต่พอเจ้าหน้าที่เผลอ ฉันก็ปล่อยเลยนะครับ อันนี้เป็นความไม่รับผิดชอบของคนที่อยากรวย บนความทุกข์ของคนอื่นนะครับ ทีนี้ผมอยากจะเสนอเพื่อท่านกรรมาธิการไปพิจารณา เพิ่มเติมและบางข้อท่านผู้พิพากษา ท่านก็กล่าวไปแล้วเมื่อสักครู่ตั้งแต่ผมนํามาแล้ว ผมก็ต้องขออนุญาตอ่านนะครับ
๑. กระบวนการพิจารณาของศาลสิ่งแวดล้อมบนบัลลังก์ของศาลจะต้อง หรือควรให้มีผู้ทรงคุณวุฒิด้านสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องที่มีการฟ้อร้องกัน เช่น เขาบอกควันพิษ ก็ต้องเอาผู้เชี่ยวชาญเรื่องควันพิษมา พอพูดถึงเรื่องน้ําเสียก็ต้องเอาผู้เชี่ยวชาญเรื่องน้ําเสียมา ไม่ใช่พอเรื่องของน้ําเสียเอาผู้ทรงคุณวุฒิเรื่องภูเขามาอย่างนี้ไม่ได้ ต้องให้ตรงกับเรื่องที่เขา ฟ้องร้องนะครับ แล้วขึ้นบัญชีไว้ว่าใครจะเป็นผู้ทรงคุณวุฒิหรือผู้เชี่ยวชาญของศาลบ้าง ให้ประชาชนได้ทราบ แต่ไม่ใช่ขึ้นทะเบียนไว้เพื่อให้เขาไปวิ่งเต้นนะครับ ท่านก็ต้องจัดการ ถ้าวิ่งเต้นได้นะครับ
๒. กระบวนการฟ้องร้องต้องให้สะดวก รวดเร็ว ประหยัด ดังเช่น การฟ้องร้อง ในศาลปกครองที่ถูกกระทําอันมิชอบจากราชการ ถามว่าทําไมคิดผมอย่างนั้น เพราะ ประชาชนผู้เดือดร้อน ตาสี ตาสา ยายมา เขาไม่มีเงินไปจ้างทนายความนะครับ แล้วในกรณี บางเรื่อง ควันปล่อยเดี๋ยวนั้นเลย น้ําเสียอยู่ ๆ ปล่อยพรวดมาต้องให้มีการขอคุ้มครอง ชั่วคราวกับศาลได้ เช่น น้ําเสียปุ๊บขอให้ระงับเดี๋ยวนั้นเลย ให้ปิดโรงงานแล้วจะอ้างว่าเจ๊ง ไม่สามารถที่จะส่งสินค้าไปต่างประเทศก็ไม่ได้นะครับ ประชาชนเขาเดือดร้อนนะครับ โดยเฉพาะสารพิษทั้งหลาย ก็ควรจะมีกระบวนการคุ้มครองชั่วคราวได้เหมือนศาลปกครอง
ข้อสุดท้ายครับ ผมคิดว่าเราพูดกันมาเยอะแล้ว ผมอยากจะให้เน้น เรื่องการป้องกันมากกว่าจะไปเอาเรื่องของการจับเขาเข้าคุก ปรับกันเท่านั้นล้านบาท เท่านี้ล้านบาท ท่านไปดูนอกจากห้วยคลิตี้นะ ท่านไปดูที่อําเภอแม่สอดสิครับ ผลพวง จากการทําทองแดงใช่ไหมครับท่านศาลครับ คนยังพิการอยู่ขณะนี้เลย ที่ดินแถวนั้น ทํากินไม่ได้เลยครับต้องปลูกอ้อย แล้วเอาอ้อยไปเข้าโรงงานทําแอลกอฮอล์นะ กินไม่ได้ อ้อยก็กินไม่ได้นะครับ ต้องเน้นเรื่องการป้องกันนะครับ ก่อนที่จะมีการเยียวยาอย่างที่ศาล ท่านว่าเมื่อเกิดการเสียหายแล้วจะเยียวยาให้กับแผ่นดินอย่างไร กับให้ผู้เสียหายอย่างไร ก็ต้องมีการเยียวยานะครับ
ต่อไปจนถึงเรื่องของทางแพ่งและอาญาตามมา ทํากันเป็นกระบวนการ อย่างนี้ ป้องกันเสร็จเยียวยา เพราะว่าเรื่องบางเรื่องเจ้าของกิจการหรือประชาชนก็ไม่อยาก ทําให้เกิดเสียหาย แต่เกิดอุบัติเหตุถูกไหมครับก็ต้องเยียวยา ถ้าเกิดอุบัติเหตุก็ต้องเยียวยา แต่ว่าไม่ใช่เพราะเกิดอุบัติเหตุโดยที่เขาไม่ได้ประมาทเลินเล่อนะ พอไฟดับปุ๊บมันเกิดช็อต หรือร้อยแปดจิปาถะเอาไปเข้าคุก ไปเข้าคุก ถ้าอย่างนี้มันก็มากเกินไปสําหรับเรื่องเหล่านี้ มันต้องดูที่เจตนาของผู้กระทําให้เกิด ๑๐ อย่างนี้เสียหาย ไม่ใช่บอกว่า ไม่รู้ละ กฎหมาย ว่าอย่างนี้ก็ไปเข้าคุกก็แล้วกัน ฟ้องร้อง อย่างนี้ผมคิดว่าสังคมจะอยู่ไม่เป็นปกติสุข ผมกราบเรียน ท่านประธานมาด้วยความเคารพผ่านไปยังกรรมาธิการ สิ่งที่ผมกราบเรียนท่านประธาน ผ่านไปยังกรรมาธิการ ก็ลองรับไปดูพิจารณาว่าอะไรที่สมควรที่จะใส่ไว้ก็ขอความเมตตา ท่านใส่ไว้เถอะครับ จะเป็นประโยชน์ในการเตือนใจของกระบวนการพิจารณาของศาลปกครอง ในอนาคตด้วยครับ รวมทั้งดอกเตอร์รวีวรรณ ภูริเดช ท่านเป็นผู้ดูแลเรื่องนี้เลย เรื่องอีไอเอ (EIA) การทําอีไอเอ (EIA) ก็จะต้องให้ชัดเจนแม่นตรง ซึ่งท่านก็ทําอยู่แล้ว แต่ผมอยากจะ กราบเรียนว่าเรื่องอีไอเอ (EIA) ก็ต้องมาก่อนที่จะเกิดเหตุนะครับ เป็นการป้องกันนะครับ ขอบพระคุณมากครับท่านประธานครับ