สุรินทร์ ชี้ปัญหาข้อมูลแรงงาน หนุนเชื่อมไอที-ตั้งหน่วยงานเศรษฐกิจ

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๒๒ · ๑๙ มิถุนายน ๒๕๖๐

สุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ หารือประเด็นคุณภาพและระบบข้อมูลแรงงานที่ยังขาดการบูรณาการ พร้อมเน้นความสำคัญของกระทรวงแรงงานและสำนักงานประกันสังคมในการพัฒนาประเทศ โดยเสนอให้ปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยี ใช้เลขประจำตัว 13 หลักเป็นฐานข้อมูลร่วม และเร่งพัฒนาบุคลากรด้านไอที เพื่อสร้างระบบเชื่อมโยงข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพรองรับยุทธศาสตร์ชาติและอนาคตแรงงานอย่างยั่งยืน

นายสุรินทร์ จิรวิศิษฎ์

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ต้องขอขอบคุณ และขอประทานโทษ เมื่อสักครู่นี้ผมออกไปทำธุระนิดเดียว ท่านประธานครับ รายงาน ของคณะกรรมาธิการชุดนี้จำนวนหน้าน้อยมาก แต่ผมคิดว่าเป็นเรื่องสำคัญที่คงจะต้อง พูดกันให้ละเอียดสักหน่อย เพราะพูดถึงเรื่องคนนี่เป็นเรื่องสลับซับซ้อน เป็นเรื่องของข้อมูล แต่ทั่วโลกเขาเป็นที่ยอมรับแล้วท่านประธานครับ ไม่ว่าจะประเทศญี่ปุ่นก็ดี ประเทศเยอรมนีก็ดี หลายประเทศ เขาสามารถพัฒนาให้เจริญได้ก็เพราะคนมีคุณภาพ เมื่อคนมีคุณภาพและ มีข้อมูลดีเขาก็สามารถจะทำอะไรได้เยอะ กราบเรียนท่านประธานครับ ผมก็คงไม่ได้พูด ให้ท่านกรรมาธิการ หรือสมาชิก สปท. ในที่นี้เท่านั้น เชื่อว่าประชาชนคนไทยก็ฟังวิทยุรัฐสภา และโทรทัศน์ของรัฐสภาอยู่ ผมอยากกราบเรียนเริ่มต้นเสียก่อนว่าถ้าพูดถึงข้อมูลแรงงาน ถ้าท่านไม่นึกถึงกระทรวงแรงงานผมก็คิดว่าไม่ใช่ เพราะผมเกิดและโตจากกระทรวงแรงงาน ตั้งกระทรวงแรงงานกับท่านไสว พราหมณี มาเมื่อปี ๒๕๓๖ แล้วก่อนนั้นปี ๒๕๓๓ ก็ตั้ง สำนักงานประกันสังคมร่วมกับท่านอำพล สิงหโกวินท์ เลขาธิการท่านแรก ผมขอภาพของ กระทรวงแรงงาน

(เจ้าหน้าที่ได้ดำเนินการเปิดพรีเซนเทชัน (Presentation))

หน้าตาเป็นอย่างนี้ครับ แต่ว่ามีกิจกรรมมากมาย ในเรื่องของแรงงานต่างชาติ ปัญหาเรื่องของแรงงาน อันนี้เป็นชื่อเรื่อง นี่คือภาพกระทรวงแรงงาน ในปัจจุบัน ซึ่งก็ต่างไปจากสมัยที่ผมอยู่นะครับ ประชาชนจะได้รับทราบว่านี่คือหน้าตา ของกระทรวงแรงงาน จะมีงานทำหรือไม่มีงานทำ ว่างงานก็โทษตึกนี้ ตึกมันไม่ได้ทำอะไร ต้องโทษคนในตึก แต่เดี๋ยวนี้ก็พัฒนาไปมากภายใต้รัฐบาลนี้ มีศูนย์ต่าง ๆ เพิ่มขึ้น ข้อมูลที่ดี และแม่นตรงมีมาก่อนตั้งกระทรวงแรงงาน ก็คือเมื่อปี ๒๕๓๓ นั้นมีการตั้งสำนักงานประกันสังคม ภาพของสำนักงานประกันสังคมก็เป็นอย่างนี้ ทีนี่มีระบบคอมพิวเตอร์ ระบบเมนเฟรม (Mainframe) ไอบีเอ็ม (IBM) เดี๋ยวนี้ก็ยังใช้อยู่ อันนี้คือคอมพิวเตอร์ที่ใช้อยู่ ถ้าพูดถึงข้อมูล ของกระทรวงแรงงานแล้วไม่พูดถึงเรื่องเครื่องมือในการเก็บผมก็ว่าลำบาก ถ้าท่านใช้ระบบ แมนวล (Manual) หรือระบบให้มนุษย์ทำเหมือนเก่า ก็เลยฉายให้ดูว่านี่คือตัวเมนเฟรม (Mainframe) ของสำนักงานประกันสังคมซึ่งมีอยู่ประมาณ ๑๔ ล้านคน ณ วันนี้ ก็แม่นตรง มีชื่อเสียงเรียงนาม มีวัน เดือน ปีเกิด ภาพต่อไป คือศูนย์แรงงานหรือศูนย์ข้อมูลกระทรวงแรงงาน ที่ตั้งอยู่ในต่างจังหวัด ผมยกมาให้ดูตัวอย่างหนึ่งคือสุพรรณบุรี เมื่อสักครู่นี้ว่าจะพูดก่อน ท่านนิกรจะได้รู้ว่านี่ที่เมืองท่าน แต่ว่าสำนักงานปลัดกระทรวงแรงงานไปตั้งอยู่ก็ทันสมัย อย่างนี้มีเกือบทุกจังหวัด เรียกว่ามีทุกจังหวัดก็แล้วกัน เล็กบ้างใหญ่บ้าง เครื่องไม้เครื่องมือ ก็แล้วแต่จะมีงบประมาณ แต่ก็ทำให้การเก็บข้อมูลต่าง ๆ ดีขึ้น ดีวันดีคืน แล้วต่อไปประเทศไทย จะเป็นประเทศ ๔.๐ ก็คือต้องพูดถึงเรื่องสถิติข้อมูลหรือคนไทย ถ้าพูดเพียงแค่นี้ผมคิดว่าไม่ได้ภาพไม่ได้อรรถรส ท่านลองดูต่อไปสิครับ สมัยก่อน คนภาคตะวันออกเฉียงเหนือไปลงเรือ ต่อมาท่านก็ไม่ทำ ไปทำงานหน้าที่อื่นที่ดีกว่า เราก็ต้อง ใช้แรงงานต่างชาติ ก็เป็นปัญหาในการเก็บข้อมูลของสถานประกอบการเหมือนกัน แล้วมีเป็น ๑๐,๐๐๐ ลำที่กระจายไปอยู่ทุกน่านน้ำที่เราสามารถรับประทานอาหารปลา หรืออาหารทะเลได้ทุกวันนี้ ภาพต่อไปครับ นี่คือแรงงานประมงต่อเนื่อง แกะกุ้ง ขอดปลา ร้อยแปดจิปาถะ ก็ต้องใช้แรงงานเช่นเดียวกัน อันนี้ก็ต้องอาศัยแรงงานส่วนใหญ่ จากเพื่อนบ้านต่างประเทศ ก็เป็นเรื่องที่จะต้องเก็บข้อมูลสำหรับการทำระบบข้อมูล ของกระทรวงแรงงาน อาคารหลังนี้ก็ดี หรืออาคารที่ใหญ่ในกรุงเทพฯ หรือต่างจังหวัด ที่บอกว่าประเทศไทยจะมีตึกสูงที่สุดในโลกอะไรต่ออะไร ก็ต้องใช้แรงงานทั้งไทย และเพื่อนบ้าน ก็ถือว่ามีฝีมือมากทีเดียวนะครับ ทีนี้ถามว่าผมเอามาให้ดูทำไม ผมอยากจะ เรียนท่านว่า มีภาษิตว่า เมื่อใดสูเจ้าตักน้ำจากบ่อมาดื่ม สมัยก่อนไม่มีน้ำประปา สูเจ้า จงนึกถึงคนขุดบ่อน้ำ เพราะฉะนั้นท่านดูตึกสูง ๆ อาคารร้อยแปดจิปาถะ ท่านนึกถึง คนทำงานบ้างแล้วกันว่าสวัสดิการเขาเป็นอย่างไร วันละ ๓๐๐ บาท ดูจากเหงื่อไหลไคลย้อย มาแล้ว ท่านมาสิครับ อันนี้สบายอยู่ในห้องปรับอากาศ อาจจะเป็นเจ้าหน้าที่ไอที (IT) ก็ต้องติดเครื่องทำความเย็น เพราะว่าระบบไอที (IT) ระบบคอมพิวเตอร์ต้องใช้ความเย็น อันนี้ก็อาจจะเป็นพนักงานที่ทำงานอยู่ในออฟฟิศ ให้ท่านดูว่ามีความต่างกัน เมื่อมีความต่างกัน ก็จะต้องเก็บข้อมูลอีกอย่างที่ท่านกรรมาธิการนำเสนอ ภาพต่อไปครับ นี่คือแรงงาน ในอนาคต ไม่ว่านักศึกษาในสถาบันใด ๆ ก็ตาม ตั้งแต่ระดับ ปวช. ปวส. จนถึงมหาวิทยาลัย ขณะนี้เราขาดแคลน ปวช. ปวส. ในการทำงานโดยเฉพาะสาขาช่าง อันนี้คือแรงงานในอนาคต เขาจะไปอยู่ในภาคไหนก็ตามใจเถอะ แต่ก็มาจากตรงนี้ละครับ แต่ผมก็ไม่อยากจะบอกว่า อันนี้ไปเอามาจากสถาบันใด ก็ให้เห็นว่านี่คืออนาคตของชาติ ภาพต่อไปครับ ผมอยากกราบเรียน ท่านประธานผ่านไปยังกรรมาธิการว่า ถ้าท่านพูดเฉพาะแค่ระบบของแรงงานอย่างเดียว ผมคิดว่าท่านคงจะพูดสักครึ่งเดียวของปัญหา นี่คือพีระมิดของประชากรไทย ขวามือ เป็นผู้ชาย ซ้ายมือเป็นผู้หญิง ขอโทษนะครับ สุภาพสตรีมีมากกว่า อันนี้เขาจะบอกเลยว่า ในแต่ละช่วงอายุจำนวนเท่าไร บนยอดพีระมิดคือผู้สูงอายุ เป็นที่รู้กันในสภานี้แล้วว่า ไม่ช้าประเทศไทยก็จะเข้าสู่ยุคผู้สูงอายุ เพราะว่าทางการแพทย์หรือเรียกว่าสาธารณสุขดีขึ้น อย่างผมก็ ๗๐ ปีแล้ว ก็ถือว่าผู้สูงอายุมาก ๆ ทีเดียว ก็อยากจะบอกว่าท่านต้องนึกไปถึงนี่เลย จะต้องสามารถพยากรณ์ได้ว่าอีก ๓ ปี ๕ ปี ๑๐ ปีประชากรไทยจะเป็นอย่างไร เท่านี้ไม่พอ ท่านประธานสภาที่เคารพครับ ผ่านไปยังประธานอโณทัยว่าจะต้องประสาน กระทรวงศึกษาธิการว่ามีเด็กเกิดจากโรงพยาบาลเท่าไร เมื่อไรเขาจะเข้าอนุบาล เมื่อไร เขาจะเดินทาง เส้นทางเขาอย่างน้อย ๒๒-๒๕ ปีกว่าจะทำงานได้ โดยปกติเมื่อจบมัธยมปลาย หรือมัธยมต้นแล้วถึงจะเข้าไปทำงานได้ ก็ต้องดูแล้วพยากรณ์ได้ว่าจะขาดแคลน ไม่ใช่ท่าน ก็ไปเก็บข้อมูลอย่างที่ท่านบอก มีปัญหาในการเก็บข้อมูลท่านเลยต้องตั้งให้ใหญ่ขึ้น เอานายกรัฐมนตรี รองนายกรัฐมนตรีมาเป็นประธาน หลายเรื่องของประเทศไทย เราใช้ผู้ใหญ่ก็มาก แล้วผลก็ไม่ได้หมายถึงว่าเลิศเลอสักเท่าไร ผมก็เห็นด้วยกับท่านกรรมาธิการ ทั้งหมด แต่ผมอยากจะบอกว่าให้เลยไปถึงเรื่องของการประชากรศาสตร์ เรื่องของการย้ายถิ่น ที่อยู่ เรื่องสุขภาพอนามัย ร้อยแปดจิปาถะ เรื่องการศึกษาเป็นเรื่องของท่าน ข้อเสนอ เพื่อพิจารณาครับ

ข้อ ๑ ต้องมีการปฏิรูประบบบริหารจัดการข้อมูลด้านแรงงานนั้น ต้องเร็ว และมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ท่านก็บอกแล้วว่าท่านจะจัดโดยระบบไหน ผมก็ไม่ไปค้านอะไรท่าน

ข้อ ๒ ต้องมีการบูรณาการการใช้ข้อมูลที่มีอยู่ เริ่มต้นก่อนที่จะสยายปีก ไปยังกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ ท่านต้องทำภายใน ๕ กรม ๖ กรมของท่าน ๕ กรม กับสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรีให้เป็นหนึ่งเสียก่อน ถ้าข้อมูลภายในกระทรวงแรงงาน ยังไม่เป็นหนึ่ง ผมคิดว่าสักวันหนึ่งเขาจะบอกว่าเธอมาบ่นฉันนี่เธอทำของเธอให้ดี เธอแต่งกาย ให้เรียบร้อยเสียก่อน ก็ฝากไว้ว่าต้องใช้เลข ๑๓ หลักของกรมการปกครองเป็นตัวตั้ง แล้วจะทำอะไรก็ว่าไป จนถึงการศึกษาแล้วก็ไปทำงาน

ข้อ ๓ ต้องใช้ฐานข้อมูลของสำนักงานประกันสังคมเป็นฐานเริ่มต้นของ การพัฒนาระบบ เพราะ ณ วันนี้ฐานข้อมูลของกระทรวงแรงงานหรือว่าจะใช้ของประเทศ ที่ต้องใช้คำว่าแม่นตรงเกือบ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ มิฉะนั้นถ้าไม่แม่นตรง เมื่อถึงเวลาเขาได้สิทธิ ใด ๆ เขาก็จะมาทักท้วง เพราะฉะนั้นก็เป็นระบบเปิดที่ใช้ดูฐานข้อมูลได้ แต่จะบอกว่า เขาเงินเดือนเท่าไรไม่ได้ เป็นความลับของแต่ละบุคคล

ข้อ ๔ ผมคิดเลยไปนิดหนึ่ง ต้องมีสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจแรงงานจัดเป็น หน่วยเดียวกันกับศูนย์ที่จะตั้ง หรือว่าจะเป็นหน่วยที่ทำงานคู่ขนานก็ตาม เพราะสำนักงาน พัฒนาเศรษฐกิจแรงงานมีความสำคัญเหมือนกับสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร สำนักงาน เศรษฐกิจอุตสาหกรรม ร้อยแปดจิปาถะ ต้องใช้ฐานข้อมูลอันนี้เพื่อวางแผนที่จะเป็น ประเทศไทย ๔.๐ ในอนาคต หรือว่ายุทธศาสตร์ ๒๐ ปีในอนาคต

ข้อ ๕ ต้องพัฒนาคุณภาพของบุคลากรทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศของ กระทรวงแรงงานให้มีประสิทธิภาพ ถ้ามีเครื่องไม้เครื่องมือดีแล้ว แล้วก็ใช้ไม่เป็น ใช้ไม่ครบ เหมือนโทรศัพท์มือถือผมนะครับ ใช้ได้ร้อยแปดพันประการแต่ผมก็ใช้ไม่ครบ ก็เสียเงิน เปล่าประโยชน์ เพราะฉะนั้นผมยังคิดว่าต้องใช้ระบบไอที (IT) ให้เกิดประโยชน์สูงสุด แล้วประสานกับหน่วยงานอื่น ๆ ผมอยากกราบเรียนว่าถ้าท่านใช้โทรศัพท์ไปขอข้อมูลเขา ก็มีปัญหา เรื่องของคนพี่กับน้องยังมีปัญหาเลย เขาอัตตาสูง กำแพงสูง ต้องใช้ระบบคอมพิวเตอร์ รายงานไปเลยถึงไหน ไปถึงหน่วยงานไหน พอเกิดแล้วชายหญิงอยู่รอดต้องวิ่งผ่านมาถึง สำนักงานสถิติแห่งชาติ ผ่านมายังกระทรวงแรงงานเลย ให้วางแผนว่ากระทรวงศึกษาธิการ เมื่อไรเด็กเหล่านี้โตขึ้นมาจะต้องหาโรงเรียนให้พอ มีครูให้พอ เตรียมหางานให้เขาทำ ถ้าวิ่งอย่างนี้ทั้งหมดเลยทุกกรมที่ท่านเสนอมาปัญหาก็จะมีไม่มาก ท่านอาจจะไม่ต้องใช้ กรรมการใหญ่โตอย่างที่ท่านเสนอเสียด้วยซ้ำถ้าวางระบบให้ดีมีประสิทธิภาพ และเห็นว่า การใช้คอมพิวเตอร์ต้องให้เห็นคอมพิวเตอร์เป็นทาสเราที่อยู่ภายใต้การใช้งานได้สารพัดอย่าง แล้วจะแม่นตรงโกหกไม่ได้ ผมกราบเรียนท่านประธานด้วยความเคารพว่าฝากความคิดเห็น ต่าง ๆ ที่ผมเสนอไปยังกรรมาธิการเพื่อท่านจะได้ไปคิดเพิ่มเติม ขอบพระคุณครับ