สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๖๒ · ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๙

วิเชียร ชวลิต เสนอแนวคิดในการพัฒนาศูนย์ศพอส. เพื่อดูแลผู้สูงอายุใน 4 ด้าน ได้แก่ เศรษฐกิจ สังคม สุขภาพอนามัย และสิ่งแวดล้อม โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการศึกษาของผู้สูงอายุ และเรียกร้องการสนับสนุนจากภาครัฐในการจัดการศึกษาสำหรับผู้สูงอายุ โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถดูแลตนเองได้ และตอบสนองความต้องการของกลุ่มเป้าหมายที่สำคัญ

นายวิเชียร ชวลิต กรรมการ

เรียนท่านประธานท่านสมาชิกที่เคารพครับ ผมขออนุญาตเรียนเพื่อทบทวนต่อท่านทั้งหลายว่าในเรื่องของการดูแลผู้สูงอายุนั้น คณะกรรมาธิการสังคมเคยได้เสนอในองค์รวมว่าการดูแลผู้สูงอายุในองค์รวมนั้นดำเนินการ อะไรบ้าง แล้วก็มีข้อเสนอในเชิงปฏิรูปอย่างไร ซึ่งถ้าท่านจำได้เราเสนอให้มีการพัฒนาศูนย์ ศพอส. เพื่อทำหน้าที่แล้วก็ดูแลผู้สูงอายุใน ๔ เรื่อง ก็คือดูเรื่องเศรษฐกิจก็คือการมีรายได้ การมีงานทำ ดูเรื่องสังคมก็คือผู้สูงอายุจะต้องมีสังคมมีชีวิตที่ดี แล้วก็สามารถใช้ชีวิตอยู่ใน สังคมได้อย่างมีเกียรติมีศักดิ์ศรี แล้วก็ผู้สูงอายุต้องการการดูแลด้านสุขภาพอนามัย ของตนเองและ อีกส่วนหนึ่งที่มีลักษณะเหมือนกับคนพิการก็คือสิ่งแวดล้อมหรือสิ่งอำนวย ความสะดวกที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุ อันนั้นเราเสนอในภาพรวมในองค์รวมของ การขับเคลื่อนซึ่งจะครอบคลุมในทุกมิติตามที่ท่านสมาชิกได้กรุณาให้ข้อเสนอแนะ แต่ในส่วนของ กรอบงานในวันนี้ก็คือการเสนอในมุมของการศึกษา เพราะฉะนั้นข้อเสนอหรือมุมของ การศึกษาก็ไม่ได้หนีไปจากหลักการขององค์รวมที่ได้นำเรียนไปแล้ว เพราะฉะนั้น การจัดการศึกษาในส่วนต่าง ๆ เช่นใน ศพอส. ที่จะดำเนินการก็ต้องเรียนท่านถวิลวดีว่า ท่านไม่ต้องห่วงเรื่องว่าเขาจะสอนท่านสานตะกร้าอย่างเดียว ต้องเรียนว่าใน ศพอส. ไม่ใช่เป็นการสอนโดยท็อปดาวน์ (Top Down) แต่เป็นการจัดการของผู้อายุที่จะค้นหา ความต้องการ ความรู้ ความเข้าใจต่าง ๆ หรือความถนัด แล้วก็ที่สำคัญก็คือว่ามีตลาดรองรับ ในการที่จะดำเนินการซึ่งอันนี้ ศพอส. เป็นผู้เลือกเอง ไม่ได้เป็นการสั่งว่าจะต้องทำ หรือประกอบอาชีพอันใดนะครับ

อีกส่วนหนึ่งที่จะตอบท่านกษิตก็คือว่ากรณีผู้สูงอายุที่เป็นผู้ทรงความรู้ ภูมิปัญญาต่าง ๆ ขณะนี้กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ได้รับ จดทะเบียนแล้วก็จดแจ้งต่าง ๆ ถึงผู้สูงอายุที่มีภูมิปัญญามีความรู้ต่าง ๆ ซึ่งส่วนนั้น จะสามารถที่กลับเข้ามาเป็นครูเป็นผู้สอนในการเรียนการสอนในการจัดการต่าง ๆ ซึ่งในอีกภาคหนึ่งที่ต้องเรียนว่าในข้อเสนอของรายงานก็คือว่าการจัดการศึกษาสำหรับ ผู้สูงอายุในกลุ่มคนที่อยู่ในสายของแรงงานก็คือกระทรวงแรงงาน ซึ่งขณะนี้ศูนย์พัฒนา ฝีมือแรงงานก็ดีหรือหน่วยของกรมการจัดหางานได้มีการรับจดแจ้งคนที่เป็นผู้สูงอายุ และประสงค์จะทำงานก็จะนำไปสู่การได้มาซึ่งข้อมูลในการที่จะดำเนินการพิจารณาว่า วิชาชีพหรือวิชาการสอนหรือครูต่าง ๆ จะมาบูรณาการในการที่จะเกิดการเรียนการสอน เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตก็จะเป็นการตอบสนองเรื่องของผู้สูงอายุที่เป็นสถิติที่ผมได้นำเรียน แต่แรกแล้วว่าเรามีปัญหาเรื่องการศึกษาของผู้สูงอายุ ซึ่งถ้าท่านลองนับดูเมื่อประมาณ ๔๐ ปีที่แล้วหรือมากกว่า ๔๐ ปี การศึกษาของไทยเราก็ยังมีคนที่ศึกษาในระดับมัธยมยังน้อยอยู่ เพราะฉะนั้นก็เลยเป็นตัวเลขที่มายืนยันว่าวันนี้จำนวนผู้สูงอายุที่จบการศึกษาในชั้นต่ำกว่า ประถมศึกษาหรือตั้งแต่ประถมศึกษาลงมาจึงเป็นสัดส่วนที่เป็นส่วนใหญ่และเป็นจำนวนมาก นะครับ

ผมจะเรียนเพิ่มเติมที่ท่านเลิศรัตน์ได้กรุณาให้ข้อแนะนำและข้อเสนอแนะ ในเรื่องของการที่จะเป็นข้อเสนอในการที่จะให้มีการจัดการศึกษา ต้องเรียนว่าเดิมทีเดียว ในหน่วยงานของ กศน. หรือการศึกษาตามอัธยาศัยไม่ได้มีเป้าหมายสำหรับผู้สูงอายุนะครับ เพราะฉะนั้นก็จะมีผู้สูงอายุที่เข้ามาขอให้มีการจัดการเรียนการสอนในลักษณะของการศึกษา ตามอัธยาศัยจำนวนหนึ่ง แต่ว่าสถิติที่ได้คงไม่ใช่สถิติที่มีเป้าหมาย แต่ว่าเรามีข้อเสนอว่าให้มีเป้าหมายสำหรับผู้สูงอายุในช่วงเวลาต่อไปเพื่อที่จะสามารถจัดการ หรือดูแลให้ผู้สูงอายุที่ยังมีศักยภาพ แล้วก็การเรียนการสอนก็จะตรงกับความต้องการ และศักยภาพของผู้สูงอายุเพื่อที่จะสามารถมาประกอบอาชีพแล้วก็สร้างรายได้ให้ตนเอง ในการดูแลตนเองโดยเฉพาะเรื่องเศรษฐกิจ ซึ่งขณะนี้ถือว่าเป็นอันดับ ๒ ของรายได้ ของผู้สูงอายุเพราะลำดับแรกก็คือรับการสนับสนุนจากบุตรนะครับ เพราะฉะนั้นอันนี้ ก็จะเป็นในข้อเสนอที่จะนำไปสู่การจัดการให้ผู้สูงอายุสามารถดูแลตนเองได้ แล้วก็ตอบสนอง วัตถุประสงค์หลัก ๓ ประการที่ผมนำเรียนแล้วก็คือการศึกษาเพื่อการศึกษาซึ่งปรากฏอยู่ ในโรงเรียนผู้สูงอายุที่ปรากฏนะครับ ต้องเรียนว่าโรงเรียนผู้สูงอายุที่ปรากฏและดำเนินการ อยู่ใน ศพอส. แล้วก็ดำเนินการโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นการศึกษาในวัตถุประสงค์ แรกก็คือการศึกษาเพื่อการศึกษานะครับ เพราะฉะนั้นในส่วนที่เป็นวัตถุประสงค์ประการที่ ๒ การศึกษาเพื่อการมีส่วนร่วม สุขภาพและการดูแลจะเกิดขึ้นใน ศพอส. แล้วก็ส่วนที่ ๓ ก็คือ การศึกษาเพื่อการมีรายได้ การมีอาชีพ การมีงานทำจะอยู่ในส่วนที่กระทรวงแรงงานแล้วก็ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์โดย ศพอส. ที่จะดำเนินการก็จะเป็น การตอบสนองความต้องการหรือกลุ่มเป้าหมายที่สำคัญของผู้สูงอายุต่อไปครับ ขอบพระคุณมากครับ