กราบเรียนท่านประธานสภาและ สมาชิกสภา สปท. ที่เคารพทุกท่าน ผม พลเอก สราวุฒิ ชลออยู่ สปท. หมายเลข ๑๖๓ ขอรายงานเรื่องการปรับปรุงโครงสร้างราคาเชื้อเพลิงชีวภาพ เอทานอล (Ethanol) และ ไบโอดีเซล (Biodiesel) ดังนี้
สำหรับความเป็นมาปัจจุบันราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงแต่ละชนิด ไม่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงในตลาดสากลที่มีการอ้างอิง การผสมด้วยเชื้อเพลิงชีวภาพ ว่ามีราคาเหมาะสมและเป็นไปตามกลไกของตลาดหรือไม่ กลไกการอุดหนุนในปัจจุบัน จำเป็นต้องมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงหรือไม่ ความไม่ชัดเจนในต้นทุนตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ
สำหรับเป้าหมายและวัตถุประสงค์เพื่อให้มีระบบราคาน้ำมันเชื้อเพลิงชีวภาพ ที่มีการแข่งขันอย่างเสรีและเป็นธรรม เพื่อให้ประชาชนมีน้ำมันเชื้อเพลิงมีคุณภาพใช้อย่าง พอเพียงในราคาที่เหมาะสมสะท้อนต้นทุน เพื่อให้ประชาชนมีความเข้าใจโครงสร้างราคา ขายปลีกและเพื่อให้ผู้ประกอบการแข่งขันในธุรกิจอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นธรรม ไม่มีการ กีดกั้นทางการค้าและเพื่อการผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำมีการ พัฒนาประสิทธิภาพให้ต้นทุนต่ำ มีการขยายกำลังการผลิตโดยภาพรวม
สำหรับการศึกษาในครั้งนี้ได้ใช้ข้อมูลจากการศึกษาของสภาปฏิรูปแห่งชาติ สำหรับการศึกษาประเภทปัญหาโครงสร้างของราคาเชื้อเพลิงเอทานอล (Ethanol) นั้น ได้จากความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานนโยบายและ แผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาล กระทรวง อุตสาหกรรม กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ และสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และได้นำข้อมูลจากแบบสอบถามจากหน่วยงานในระดับ ปฏิบัติและได้นำข้อมูลจากการสัมมนาสำหรับข้อมูลของไบโอดีเซล (Biodiesel) เช่นกัน และมีการสอบถามหน่วยเป็นคำแนะนำจากหน่วย แล้วก็แบบสอบถามและการสัมมนา ซึ่งหน่วยที่รับคำแนะนำนั้นมีเพิ่มเติมคือสมาคมปาล์มน้ำมันและน้ำมันปาล์มแห่งประเทศไทย เพิ่มเติม
สำหรับวิธีการปฏิรูปนั้นมีการรายงานด้วยกัน ๒ ประเภทด้วยกันคือ ของเอทานอล (Ethanol) และไบโอดีเซล (Biodiesel) ตามห่วงโซ่คือตั้งแต่การปลูก ภาคเกษตรแล้วก็โรงงานไม่ว่าสกัดน้ำมันปาล์มหรือวัตถุดิบจากมันสด มันเส้นแล้วก็ กากน้ำตาล และประการที่ ๓ คือโรงงานหมักกลั่นทั้งเอทานอล (Ethanol) และไบโอดีเซล (Biodiesel) และขั้นตอนที่ ๔ คือการผสมทั้งห่วงโซ่ทั้ง ๔ ประการนั้น
สำหรับวิธีการนั้นเราจะมีการนำการเปรียบเทียบของต้นทุนค่าใช้จ่าย กำไร ในแต่ละขั้นตอนอย่างละเอียดตั้งแต่การปลูกวัตถุดิบโรงงานและการผสมที่ได้กล่าวไปแล้ว ในขั้นต้น
สำหรับข้อเสนอแนะการปรับปรุงเอทานอล (Ethanol) การดำเนินการ ประการแรกคือการลดต้นทุนวัตถุดิบ อาทิเช่น การปรับปรุงพันธุ์ วิธีการปลูกที่ทันสมัยและ การปรับปรุงดินและระบบชลประทาน โดยมีการดำเนินงานในขั้นต้นนั้นเสนอแนะว่า มีเป้าหมายในระดับในการเพิ่มผลผลิตตั้งแต่ ๓-๕ ตันต่อไร่ในห้วงปี ๒๕๖๒ และเพิ่มเป็น ๗ ตันต่อไร่ในปี ๒๕๖๙ มีการกำหนดโซนนิง (Zoning) มาตรการส่งเสริมอย่างมีเงื่อนไข ระบบสหกรณ์และระบบเครือข่ายขนส่งลานมันที่มีประสิทธิภาพและเพิ่มเติม ระบบชลประทาน ตั้งกองทุนเพื่อผลผลิตและเมื่อมีราคาตกต่ำนั้นใช้กองทุนในการส่งเสริม และให้ความรู้เกษตรกรจัดตั้งกลุ่มสหกรณ์เพื่อลดต้นทุนการผลิตตลอดจนระบบชลประทาน ที่เหมาะสม
สำหรับการดำเนินการประการที่ ๒ ที่เสนอแนะคือให้มีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ ประเมินกรอบราคาตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ โดยตั้งแนวคิดไว้ที่วัตถุดิบคือหัวมันสด มันเส้นและกากน้ำตาลในการแปรสภาพเป็นเอทานอล (Ethanol) โดยเรามีสูตรที่กำหนด สำหรับหัวมันเส้นมีสูตรว่าเราใช้ตัวคูณด้วย ๖.๓ เพื่อแปลงราคามันสดเป็นเอทานอล (Ethanol) ต่อลิตร แล้วก็ส่วนมันเส้นนั้นตัวคูณ ๒ บาท ๒.๕ และกากน้ำตาลตัวคูณ ๔.๑๗ ข้อมูลต่าง ๆ อันนี้ก็ได้จากที่ได้หาข้อมูลจาก ๔ หน่วยงานแล้วก็โรงงานที่เราได้ทราบข้อมูล หาข้อมูลมาตามที่ได้กราบเรียนในชั้นต้น แล้วสำหรับกรอบต้นทุนในการผลิตนั้น คณะได้ เสนอข้อมูลว่ากรอบต้นทุนการผลิตและกำไรจากโรงงานเอทานอล (Ethanol) เช่นค่าเสื่อม ราคา ดอกเบี้ยเงินกู้ ค่าขนส่ง ทั้งหมดสามารถที่จะพบว่าถ้าเป็นต้นทุนจากกากน้ำตาลแล้วก็ อยู่ในค่าเฉลี่ยประมาณ ๘ บาท ถึง ๑๑ บาท ส่วนมันเส้นค่าเฉลี่ย ๘.๙๐ บาท ถึง ๑๒.๒๐ บาท อันนี้เป็นต้นทุนของโรงงานเอทานอล (Ethanol) การศึกษาได้เสนอสูตรในการประเมิน โครงสร้างของราคาเอทานอล (Ethanol) จากวัตถุดิบต่าง ๆ ตั้งแต่กากน้ำตาล มันเส้นและ มันสด
ส่วนการดำเนินงานในหัวข้อที่ ๓ และประการที่ ๓ นั้น เราเสนอว่าควรจะมี หน่วยงานกลางในการรวบรวมข้อมูลและติดตามข้อมูลที่เป็นปัจจุบันที่สุด ผู้รับผิดชอบที่เรา เสนอก็คือข้อมูลพลังงานแห่งชาติหรือเอ็นอีไอซี (NEIC) กระทรวงพลังงานซึ่งกรรมาธิการ พลังงานได้เสนอผ่านสภาแห่งนี้ไปแล้วนะครับ
และการดำเนินงานประเด็นที่ ๔ ที่เสนอก็คือให้มีการส่งเสริมให้เกิดตลาด แลกเปลี่ยนซื้อขายเอทานอล (Ethanol) ซึ่งปัจจุบันผู้ประกอบการและผู้ค้าน้ำมันซื้อขาย กันเอง ดังนั้นควรที่จะมีตลาดกลางในการซื้อขายเอทานอล (Ethanol) นะครับ
ส่วนการดำเนินการที่ ๕ ที่เสนอแนะก็คือให้มีโครงสร้างราคาเอทานอล (Ethanol) ไม่ว่าจะผลิตจากมันสำปะหลังหรือกากน้ำตาลจะมีส่วนผสม ส่วนประกอบของ ต้นทุนวัตถุดิบสูง ดังนั้นจึงต้องเน้นที่มีการปรับปรุงประสิทธิภาพและลดต้นทุนวัตถุดิบ เป็นสำคัญ ซึ่งวัตถุดิบในการทำกระบวนการเอทานอล (Ethanol) ที่กล่าวไปแล้ว ๔ ขั้นตอนนั้น ส่วนใหญ่แล้วต้นทุนจากวัตถุดิบ ๖๔-๖๕ เปอร์เซ็นต์ เป็นต้นทุนส่วนใหญ่
และการดำเนินงานในข้อ ๖ ที่ได้เสนอแนะก็คือปัจจุบันนโยบายของ หน่วยงานที่รับผิดชอบควรมีความชัดเจนที่จะส่งเสริมเชื้อเพลิงใด ๆ เป็นเชื้อเพลิงหลัก ยกตัวอย่างเช่นประกาศว่าเชื้อเพลิงหลักสำหรับรถยนต์ส่วนบุคคลคือน้ำมันแก๊สโซฮอล์ (Gasohol) อี ๑๐ (E10) หรืออี ๒๐ (E20) เท่านั้น ทั้งนี้ไม่ควรปล่อยให้มีชนิดของน้ำมัน แก๊สโซฮอล์ (Gasohol) มากเกินไปอันเป็นอุปสรรคของการส่งเสริมและขยายตัวในอนาคต โดยควรลดจำนวนประเภทที่ตั้ง ประเภทหรือชนิดที่มีทั้งเบนซิน 95 เบนซินแก๊สโซฮอล์ (Gasohol) 95 91 หรือน้ำมัน อี ๒๐ (E20) หรืออี ๒๘ (E28) อันนี้ท่านผู้ประกอบการ ยานยนต์ก็เห็นพ้องด้วยนะครับ
สำหรับการดำเนินงานในข้อที่ ๗ ที่นำเสนอนี่ก็คือเป้าหมายในการส่งเสริม เอทานอล (Ethanol) ในระยะยาวนั้น หน่วยงานไม่ต้องเข้าไปอุดหนุนหรือมีนโยบายคุ้มครอง แต่อย่างใด โดยเสริมสร้างประสิทธิภาพการลดต้นทุนการผลิตและการบริหารจัดการตั้งแต่ ต้นน้ำ กลางน้ำและปลายน้ำ เปิดตลาดให้มีการค้าเสรี ยกเลิกกฎระเบียบต่าง ๆ ที่เป็น อุปสรรคในการพัฒนาเชื้อเพลิงชีวภาพ โดยเฉพาะควรที่จะตราพระราชบัญญัติว่าด้วย การส่งเสริมพลังงานทดแทนเพื่อส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทนทุกชนิด ซึ่งคณะกรรมาธิการ พลังงานแล้วก็สภาของเราได้ดำเนินการเรื่องนี้ไปแล้วนะครับ
และการดำเนินงานในข้อที่ ๘ ที่นำเสนอคือผู้ผลิตเอทานอล (Ethanol) ไม่มั่นใจในต้นทุนราคาเชื้อเพลิงที่แท้จริง ควรให้สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงานทำเบนช์มาร์กกิง (Benchmarking) ราคาในประเทศกับราคานำเข้าด้วย เพื่อดูว่าส่วนต่างนั้นอยู่ที่เท่าใดเหมาะสมหรือไม่
ส่วนการดำเนินงานที่เสนอแนะในข้อที่ ๙ ก็คือให้ผู้ผลิตเอทานอล (Ethanol) พิจารณาใช้วัตถุดิบที่มีแหล่งผลิตในประเทศเป็นอันดับแรกเพื่อป้องกันการลักลอบการนำเข้า มันสำปะหลังจากประเทศเพื่อนบ้านนะครับ สำหรับข้อเสนอของคณะกรรมาธิการเกี่ยวกับ เรื่องของไบโอดีเซล (Biodiesel) ในการดำเนินงานเสนอในเรื่องที่ ๑ คือควรที่จะกำหนดแผน ยุทธศาสตร์ให้เกษตรกรสามารถเพิ่มผลผลิตปาล์มน้ำมันจาก ๕ ตันต่อไร่ภายในระยะเวลา ๕ ปี และ ๗ ตันต่อไร่ภายในระยะเวลา ๑๐ ปี ส่วนแนวทางในการดำเนินงานประเด็นที่ ๒ ที่เสนอก็คือควรให้มีหน่วยงานกลางในการรวบรวมข้อมูลและติดตามข้อมูลที่เป็นปัจจุบัน คือมีศูนย์ข้อมูลพลังงานแห่งชาติ กระทรวงพลังงาน ตามที่คณะกรรมาธิการพลังงานได้เคย เสนอ สปท. ไปแล้วนะครับ และการดำเนินงานที่มีข้อเสนอแนะประการที่ ๓ เกี่ยวกับ ไบโอดีเซล (Biodiesel) คือควรให้มีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ประเมินกรอบราคาตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำเช่นเดียวกันนะครับ ซึ่งได้หาข้อมูลจากทั้งภาคเกษตรในเรื่องของ ทะลายปาล์ม เรื่องของกำไรของการปลูกปาล์มแล้วก็ราคาวัตถุดิบที่โรงงานนะครับ อันนี้เรา สามารถที่จะมีตัวเลขซึ่งใช้คำนวณในกรอบของน้ำมันปาล์มดิบหรือบี ๑๐๐ (B100) ซึ่งสูตร ในการที่เราได้เสนอสูตรของราคาวัตถุดิบจากผลปาล์มดิบนั้นคือต้นทุนวัตถุดิบปาล์มน้ำมัน เท่ากับผลปาล์มดิบบาทต่อกิโลกรัม บวกกับค่าขนส่งบาทต่อกิโลกรัม คูณด้วยอัตราการใช้ วัตถุดิบต่อลิตร บวกค่าปฏิบัติการและลบรายได้อื่น ๆ จากการผลิตนะครับ และเราได้ตั้ง กรอบของต้นทุนของโรงงานผลิตไบโอดีเซล (Biodiesel) ซึ่งในกรอบต้นทุนการผลิตและกำไร จากโรงงานไบโอดีเซล (Biodiesel) อาทิเช่นค่าเสื่อม ดอกเบี้ยเงินกู้ ต้นทุน การขนส่ง อันนี้ ก็เช่นเดียวกันกับสูตรของเอทานอล (Ethanol) แต่ว่าที่ตัวต้นทุนภาพรวมของไบโอดีเซล (Biodiesel) นั้นมีต้นทุนการผลิตรวมกำไรของโรงงานที่คุ้มทุนอยู่ระหว่าง ๔.๒๔-๕.๙๗ บาท ต่อกิโลกรัม และแนวทางที่เสนอแนะในข้อ ๔ คือให้มีตลาดกลางในการแลกเปลี่ยนซื้อขาย ไบโอดีเซล (Biodiesel) ที่โปร่งใสด้วย ตลาดจรประจำวันตั้งแต่ราคาผลปาล์มดิบที่จุดรับ ซื้อราคาน้ำมันปาล์มดิบ ณ ตลาดส่งมอบ ราคาไบโอดีเซล (Biodiesel) บี ๑๐๐ (B100) ณ จุดผสมแต่ละวันอันนี้เราได้เสนอว่าควรจะเป็นตลาดกลางนะครับและส่วนแนวทางในการ ดำเนินงานข้อ ๕ ก็คือควรมีการเปรียบเทียบความคุ้มค่าของเกษตรกรต่อไร่ หากเกิด การขาดทุนภาครัฐต้องเข้าไปดูแลเพื่อให้เกิดความโปร่งใส สามารถเข้าไปสนับสนุนในเรื่อง ของต้นทุนการผลิตและค่าวัตถุดิบได้ทุกกระบวนการผลิต ตั้งแต่การปลูก โรงสกัด แล้วก็ การผสม และแนวทางดำเนินงานที่เสนอในข้อ ๖ คือประเทศไทยไม่สามารถแข่งขันกับ ประเทศอื่น ๆ ที่ผลิตน้ำมันปาล์มและส่งออกในปริมาณที่สูงกว่าได้ จึงควรเปลี่ยนโครงสร้าง ราคาน้ำมันปาล์มจากระบบอ้างอิงราคาระบบคอสต์พลัส (Cost Plus) เป็นเบนช์มาร์ก (Benchmark) กับราคาอิมพอร์ตพาร์ริตี (Import Parity) บวกค่าพรีเมียม (Premium) เพื่อปรับราคาน้ำมันปาล์มในประเทศให้ใกล้เคียงกับราคาของตลาดโลก และการดำเนินงาน แนวทางที่เสนอในข้อ ๗ ควรให้มีการลงทุนต่อยอดบายโพรดักต์ (Byproduct) เพื่อเป็นการ เพิ่มมูลค่าตลอดห่วงโซ่ของการผลิตของปาล์มนะครับ อย่างเช่น ทำไบโอคอสเมติกส์ (Biocosmetic) หรือไบโอพลาสติก (Bioplastic) ไบโอเคมิคอล (Biochemical) หรือ ไบโอพลาสมา (Bioplasma) เป็นต้น และแนวทางข้อ ๘ คือโครงสร้างราคาไบโอดีเซล (Biodiesel) จะมีส่วนประกอบของต้นทุนวัตถุดิบซึ่งประมาณ ๘๐ เปอร์เซ็นต์ของต้นทุน ทั้งหมด ดังนั้นจึงต้องควรที่จะเน้นที่การปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตปาล์มสดและการผลิต น้ำมันปาล์มดิบหรือซีพีโอ (CPO) อันนี้ควรเน้นไปที่ต้นทุนห่วงโซ่แรกเลย แล้วก็ภาคเกษตร
และการดำเนินงานข้อที่ ๙ ควรแก้ไขปัญหาผลผลิตปาล์มที่ขาดตลาดในห้วง ช่วงต้นแล้วก็ปลายฤดูด้วยการเก็บและบริหารสต็อก (Stock) น้ำมันปาล์ม ซึ่งสต็อก (Stock) นั้น กระทรวงพาณิชย์ได้คุมยอดนี้อยู่ ก็คือ ๒๐๐,๐๐๐ ตัน คือควรที่จะบริหารจัดการยอด ๒๐๐,๐๐๐ ตันอย่างมีประสิทธิภาพให้ใช้ได้ทั้งปี
และแนวทางการดำเนินงานที่เสนอในข้อที่ ๑๐ คือควรกำหนดมาตรฐาน ขั้นต่ำในการผสมน้ำมันไบโอดีเซล (Biodiesel) ไว้อย่างน้อยควรจะตั้งหลักไว้ที่ ๕ เปอร์เซ็นต์ หรือ บี ๕ (B5) เพื่อให้ผู้ผลิตและผู้จำหน่ายไบโอดีเซล (Biodiesel) มีความมั่นใจในการ ดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง
ส่วนการดำเนินงานที่เสนอในข้อที่ ๑๑ คือ ไม่ควรใช้ไบโอดีเซล (Biodiesel) เป็นสวิงยูสเซอร์ (Swing User) ของน้ำมันปาล์มในภาคพลังงาน โดยควรเพิ่มผลผลิต ในภาคการผลิตแทนแล้วก็มีการบริหารจัดการสต็อก (Stock) ที่ได้กล่าวไปแล้ว ๒๐๐,๐๐๐ ตัน ของกระทรวงพาณิชย์บริหารจะมีประสิทธิภาพ
และแนวทางการดำเนินงานที่เสนอในข้อ ๑๒ คือควรกำหนดเป็นนโยบาย หรือไม่ว่าถ้าน้ำมันตลาดโลกไม่เกิน ๖๐ เหรียญดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรลนั้นจะผสม ไบโอดีเซล (Biodiesel) ไม่เกิน ๑๐ เปอร์เซ็นต์
และแนวทางการดำเนินงานข้อที่ ๑๓ ที่นำเสนอก็คือผู้ผลิตไบโอดีเซล (Biodiesel) พิจารณาใช้วัตถุดิบที่มีแหล่งผลิตจากในประเทศเป็นอันดับแรกเช่นกัน เหมือนกับมัน อันนี้เกี่ยวข้องกับปาล์มซึ่งปาล์มประเทศเพื่อนบ้านถูกกว่า อันนี้เพื่อสนับสนุน เกษตรกรของประเทศไทยนะครับ กำหนดเวลาในการปฏิรูปนั้นก็มี ๓ ระยะด้วยกัน
ระยะแรกที่ผ่านมาในการศึกษาที่ผมกล่าวไปแล้วตั้งแต่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ๔-๕ กระทรวงด้วยกัน แต่ละกระทรวงก็มีจุดยืนเพื่อรับใช้ตอบสนองประชาชน แต่ละกระทรวงไม่เหมือนกัน แต่ว่าเพื่อประชาชน ระยะแรกคือจะนำเสนอผ่าน สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศเพื่อเสนอต่อคณะรัฐมนตรีต่อไป
ระยะที่ ๒ ถ้าคณะรัฐมนตรีเห็นชอบจะสั่งการไปยังหน่วยงานต่าง ๆ และ
ระยะที่ ๓ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องรายงานความคืบหน้าต่อคณะรัฐมนตรีต่อไป
งบประมาณไม่ได้ใช้อะไรเลย เพราะเนื่องจากว่าเป็นงบประมาณซึ่งตั้งของ แต่ละกระทรวงเอง เพียงแต่เปลี่ยนแปลงในเรื่องการบริหารจัดการ
สำหรับที่กล่าวไปตั้งแต่ขั้นต้นนะครับ เอทานอล (Ethanol) ๑๐ ประการ แนวทางการปฏิบัติ และของไบโอดีเซล (Biodiesel) ๑๓ ประการนั้น ทางคณะกรรมาธิการ มีข้อเสนอคือมอบหมายที่จะให้แนวทางทั้งหมดควรจะนำเสนอให้กับคณะกรรมการนโยบาย พลังงานแห่งชาติ หรือ กพช. ซึ่งท่านนายกรัฐมนตรีเป็นประธานรับผิดชอบดำเนินการ ตามแนวทางที่สภาของเราจะเสนอต่อ ปรับปรุงโครงสร้างราคาเชื้อเพลิงชีวภาพต่อไปนี่ ไปพลางก่อน และหากร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมพลังงานทดแทน พ.ศ. .... ที่กรรมาธิการ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านพลังงานได้เสนอผ่านสภาไปแล้วประกาศใช้เมื่อใด จึงมอบหมายให้คณะกรรมการส่งเสริมพลังงานทดแทนภายใต้พระราชบัญญัติดังกล่าว พิจารณาดำเนินการต่อไปนะครับ
ลำดับต่อไปก็ขออนุญาตว่าในการเสนอแนะทั้งเอทานอล (Ethanol) ๑๐ ประการ และไบโอดีเซล (Biodiesel) ๑๓ ประการนั้น ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ เกี่ยวข้องกับภาคเกษตร วัตถุดิบ โรงงาน และการผสมนั้นมีท่านสมาชิกมีอะไรเพิ่มเติม เสนอแนะนะครับ ก็กรุณาเพิ่มเติมได้นะครับ ขอบคุณมากครับ