สุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ หารือประเด็นการอนุรักษ์ป่าและผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อม โดยเน้นย้ำความสำคัญของการปลูกฝังจิตสำนึกรักต้นไม้ผ่านคุณธรรมสองประการตามหลักพุทธศาสนา คือ ความสามัคคี และความละอายเกรงกลัวบาป เพื่อสร้างความตระหนักในการดูแลป่าชุมชนอย่างยั่งยืน พร้อมเสนอการบูรณาการการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ เอกชน และศาสนสถาน รวมถึงเรียกร้องให้ทบทวนระเบียบเกี่ยวกับการตัดไม้ที่ประชาชนปลูกเอง โดยเฉพาะไม้หวงห้าม เพื่อเพิ่มแรงจูงใจในการปลูกป่าและส่งเสริมคุณภาพชีวิตอย่างแท้จริง
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ เพื่อนสมาชิก ที่รักทุกท่าน กระผม นายสุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ หมายเลข ๑๗๓ ครับ ผมได้อ่านเอกสาร ของท่านกรรมาธิการแล้วก็ต้องใช้คำว่า ทึ่ง ละเอียดลออ เสนอเกือบจะเรียกว่าสมบูรณ์ ๙๙.๙๙ เปอร์เซ็นต์เลย มีรูปภาพมากมายในสถานที่ต่าง ๆ รวมทั้งต่างประเทศ แต่ผมอยาก กราบเรียนว่าเมื่อสักครู่ซึ่งผมก็เตรียมมา ท่านกรรมาธิการบอกว่ามันต้องปลูกป์าในหัวใจคน ผมอยากจะกราบเรียนว่าต้องลึกไปกว่านั้นนะครับ มากไปกว่านั้นอีก แต่ผมก็ได้นําเสนอใน เพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) นะครับ ผมจะกราบเรียนว่าในปัจจุบันนี้ทุกคนก็จะบ่นว่า ที่นั่นน้ำท่วม ที่นี่ฝนตกมากมาย ที่นี่แล้ง ร้อยแปดจิปาถะนี่ก็เนื่องจากมนุษย์ไปรังแก่ป์า ป์าเขามีอยู่ธรรมชาติแล้ว ถ้าท่านเคยเปึนนักศึกษาเมื่อ ๒๐ ป้ ๓๐ ป้ที่แล้วท่านเดินทางไป ภาคเหนือแทบจะไม่เห็นถนนเลยนะ ถนนเล็ก ๆ ๒ เลน (Lane) จะเต็มไปด้วยป์าหมดเลย เดี๋ยวนี้ไม่ใช่แล้ว ผมอยากจะน้อมน้ำรูปภาพแรกมาให้ท่านชมก่อน ท่านอาจจะบอกว่า เอ๊ะงง มันเกี่ยวกันได้อย่างไร เชิญชีมครับ อันนี้เปึนเรื่องนะครับ ใคร ๆ ก็รู้ว่าพระพุทธเจ้าท่านตรัสรู้ ริมแม่น้ำเนรัญชีรานะครับ เปึนรูปที่แทนพระพุทธเจ้านะครับ และทุกคนก็เห็นภาพนี้ มานานแล้ว ถามว่าผมน้อมนำรูปพระพุทธเจ้ามาเปึ้นสรณะในที่นี้ก็มีความหมาย
ต่อไปครับ คําสอนพระพุทธเจ้าเปึนอกาลิโก หรือท่านไม่เชื่อผมท่านค้านได้ นะครับ ทันสมัยมามากกว่า ๒,๕๕๙ ป้ ปัจจุบันนี้ยังทันสมัยอยู่ ไม่ว่าท่านจะไปใช้ที่ไหน ทุกเวลา ทุกสถานที่ยังทันสมัยอยู่เสมอ คําสอนพระพุทธเจ้า ๒ ประโยคที่ผมอยากจะนํามา หรือเรียกว่า พุทธภาษิต คำแรกคือ ความสามัคคี คือ สุขา สังฆัสสะ สามัคคี ความพร้อมเพรียง ของหมู่คณะนำมาซึ่งความสุข และอีกประโยคหนึ่งก็คือ หิริ โอตตัปปะ ความละอาย และเกรงกลัวบาป ถ้าไม่มี ๒ พุทธภาษิตนี้หรือคําสอนนี้ผมคิดว่าป์าชุมชนท่านไม่เกิดหรอก ท่านต้องสร้างตรงนี้ให้ได้ก่อน ในทุก อบต. หรือทุกชุมชนจะต้องมีตรงนี้เสียก่อน
ต่อไปครับ ผมขออนุญาตกราบน้อมนำรูปพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงปลูกต้นไม้ แต่ผมหาไม่ได้ว่าท่านปลูกที่ไหน แต่ก็เปึนรูปที่ท่านปลูกนะครับ แล้วก็ท่านลองดูสิครับ เห็นภาพนี้แล้วท่านจะมีความรู้สึกขนลุกไหมครับว่าเจ้าฟั้าเจ้าแผ่นดิน ท่านยังทรงปลูกป์าเพื่อให้กับประชาชนนะครับ
ภาพต่อไปครับ ภาพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงปลูก ต้นไม้เช่นเดียวกัน และพระองค์นี่นอกจากปลูกแล้วเมื่อในอดีตถ้าผมจำไม่ผิดนะครับ สัก ๒๐-๓๐ ป้ที่แล้วท่านเสด็จพระราชดำเนินไปที่อำเภออมก๋อย สมัยหนึ่งคุณพระนาย เปึ้นนายอำเภอ ท่านก็ไปบอกท่านนายอำเภอพระนาย สุวรรณรัฐ ว่านี่ลองสร้างบ้านเล็ก ในป์าใหญ่ดูสิ ก็ได้ผล ให้คนอยู่กับป์าได้ ก็เปึ้นต้นแบบ และพระองค์ยังตรัสต่อไปว่า พระเจ้าอยู่หัวเปึนน้ํา ฉันจะเปึนป์า ป์าที่ถวายความจงรักภักดีต่อน้ํา ฟังแล้วเปึนอย่างไรครับ ปลูกป์าต้องมีน้ำครับ ชุมชนนี่ถ้าเขายังไม่มีน้ำกินน้ำใช้ท่านไปปลูกป์าก็ไม่ได้ ต้องมีน้ำ และถ้าเขาไม่มีน้ำจะต้องซื้อน้ำหรือจะต้องขุดน้ำบาดาลไปรดต้นไม้เขาจะลำบาก
อันนี้ก็น้อมน้ํามาอีกภาพหนึ่ง เมื่อสักครู่นี้ท่านกล่าวไปแล้วและผมก็ไปนํามา นะครับ คือในหลวงท่านมีพระราชดำรัสตอนหนึ่งความว่า เจ้าหน้าที่ป์าไม้ควรจะปลูกต้นไม้ ลงในหัวใจคนเสียก่อน แล้วคนเหล่านั้นก็จะพากันปลูกต้นไม้ลงบนแผ่นดิน และรักษาต้นไม้ ด้วยตนเอง เดี๋ยวภาพต่อไปท่านก็จะตกใจอีกว่า เอ๊ะผมนำอะไรมาสะเป๊ะสะปะนะครับ แต่ท่านคิดให้ลึกนะครับ ผมมีหลักคิด
นี่ครับรูปนี้คือรูปกายวิภาคศาสตร์ของมนุษย์ มีทั้งสมอง เส้นเลือด หัวใจ ท่านลองดูสิครับเดี๋ยวให้หัวใจเต้น หัวใจเต้นปุ็บมันจะบีบโลหิตไปสู่สมอง เห็นไหมครับ ด้วยเส้นเลือดแดงแล้วก็มาฟอกที่ปอด ถามว่าผมคิดอย่างนี้ว่าอย่างไร ก็คือว่ามันต้องทำให้ คนมีสมอง มีหัวใจ คิดได้ว่าต้นไม้มันสำคัญสำหรับชีวิตในปัจจุบันและในอนาคตของตัวเอง ของชุมชน ของโลกนะครับ มันจึงจะส่งกระแสไปยังมือไม้ให้ไปปลูกป์า รักษาป์า
ภาพต่อไปครับ นี่ครับผมใช้แทนด้วยหัวใจสีแดง หัวใจสีแดงก็คือหัวใจ ที่มีเลือดอันบริสุทธิ์ มีต้นไม้ ผมไม่กล้าเอาต้นไม้จริงมาเพราะเห็นมันมีอยู่เยอะแล้ว แล้วท่านก็เอามาแล้ว ผมก็เลยเอาต้นไม้ที่สวยงามนี้ไว้กลางหัวใจ ถ้าน้ำภาพนี้ไปไว้ทุกที่ว่า ท่านมีต้นไม้ในหัวใจหรือยัง ผมคิดว่ามันจะติดตาติดใจของคนไทยไปทั้งชาตินะครับ
ผมอยากจะกราบเรียนว่า การพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนนี่นะครับต้องพัฒนา ให้เขา ถ้าเขาบอกว่าต้องรักต้นไม้ ปลูกต้นไม้ แล้วแต่จิปาถะ แต่ถ้าเขายังไม่มีกินนะผมว่า ลำบาก ท่านต้องควบคู่กับการพัฒนาประเทศด้วยการลดคนจนให้ลงมาก ๆ อย่างที่รัฐบาล ปัจจุบันกําลังทําอยู่นะครับ ในแผน ๕ ป้หรือแผนยุทธศาสตร์ ๒๐ ป้ก็ตามนะครับ ปลูกฝั่ง ให้เขามีจิตวิญญาณในการรักป์า รักต้นไม้ ห่วงแหนต้นไม้ ถ้าเราไม่ปลูกฝังเข้าไป ในจิตวิญญาณเขาแล้วผมคิดว่าก็จะไปลำบาก
ภาพต่อไปครับ ป์านี้เห็นมาตั้งแต่ผมเข้ามาอยู่กรุงเทพฯ ครั้งแรก ที่มาเรียนหนังสือในมหาวิทยาลัย นั่งรถเมล์ผ่านสวนจิตรลดาทุกครั้งสมัยก่อนนี้ ไม่เคยเข้าไปชมนะครับ จะเห็นว่านั่นคือป์าจริง ๆ ในพื้นที่ประมาณ ๓๙๕ ไร่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวท่านทำเปึนโครงการส่วนพระองค์ ป์าทั้งนั้น เดี๋ยวนี้ ท่านไปดูสิครับมีหลากหลายพันธุ์ แล้วมีนาข้าว นี่เปึนต้นแบบเก่าแก่ที่สุดเท่าที่ผม จำความได้ในชีวิตผมนะครับ ก็น้อมนำมาให้ดูว่านี่คือส่วนจิตรลดา ใกล้ ๆ เรานี่เดินข้าม ไปหน่อยก็ได้ครับ แล้วถามว่าผมจะเสนออย่างไร ผมต้องมีข้อเสนอนะครับ
ข้อที่ ๑ ผมอยากกราบเรียนว่าก่อนท่านจะทำต้องนึกถึงประโยชน์ท่าน ประโยชน์เรา ถ้าเราคิดถึงประโยชน์เขาก่อนนะครับ ก่อนที่จะคิดถึงประโยชน์ของชาติ บ้านเมือง ของโลกจะสำเร็จ คือถามว่าเขาจะได้ประโยชน์อะไรจากการปลูกต้นไม้ บอกได้ ออกซิเจน เขาบอกออกซิเจนฉันก็มีอยู่แล้ว คาร์บอนเครดิตอะไรร้อยแปดจิปาถะ ชาวบ้าน เขาอาจจะไม่รู้หรอกครับ แต่ท่านตามผมไปแล้วท่านจะรู้
เรื่องที่ ๑ ต้องรณรงค์ทุกวิถีทางให้คนไทยรักและห่วงแหนต้นไม้ ปลูกฝัง ตั้งแต่เด็ก ๆ เลยนะครับ ตั้งแต่โรงเรียนอนุบาลไปจนถึงมหาวิทยาลัยทุกระดับชั้น
เรื่องที่ ๒ ต้องให้ทุกส่วนราชการ โดยเฉพาะ อปท. คือ อบต. ซึ่งมีอยู่ ทั่วประเทศ ๘,๐๐๐-๙,๐๐๐ แห่งนี่นะครับ เทศบาลต่าง ๆ ให้มีการบูรณาการและปลูกต้นไม้ รักษาต้นไม้นะครับ
เรื่องที่ ๓ ต้องให้ภาคเอกชนที่ใหญ่ ๆ ยิ่งใหญ่ยิ่งดีครับ เน้นทำซีเอสอาร์ (CSR) ที่เกี่ยวข้องกับการปลูกและรักษาป์าอย่างยั่งยืน ไม่ใช่ทำงบประมาณ ๑๐ ล้านบาท ๒๐ ล้านบาท ของบางแห่งนะครับไปปลูกแล้วก็ไม่ได้ไปดูแล ปลูกแล้วก็ปล่อยไป ก็ไม่มีใครไปดูแล แล้วในที่สุดก็ตาย แล้วก็ไปปลูกใหม่ ๆ ถ้าท่านไปเอางบประมาณแผ่นดิน ตั้งแต่ตั้งแผ่นดินไทยมานี่เรื่องปลูกป์านะ ของกรมบางกรมป์านี่ไม่มีที่เดินแล้ว ผมยืนยัน ท่านไปเอามาดูได้เลย ท่านรองประธานท่านที่ ๒ ก็เคยเปึนผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ นะครับ เพราะเราปลูกแล้วไม่ได้ดูแลครับ
เรื่องที่ ๔ ต้องให้ศาสนสถานที่มีอยู่ทั่วประเทศ ศาสนสถานทั้งพุทธ์ ทั้งอิสลาม ทุกแห่งเลยนะครับ ทุกศาสนา เปึนต้นแบบในการปลูกและรักษาต้นไม้ เพราะว่า ทุกศาสนาเปึนผู้นําจิตวิญญาณ ถ้าพระนําเรียบร้อยไม่ใช่นําไปสู่เชิงตะกอนนะครับ นำไปสู่การทำดีปลูกต้นไม้รักษา วัดบ้างวัดท่านครับมีแต่ค่อนกรีตแทบจะไม่มีต้นไม้เลย ไปงานศพผมก็แปลกใจนะครับ
เรื่องที่ ๕ ต้องให้ชุมชนได้รับสิทธิประโยชน์จากต้นไม้ที่ปลูกและดูแล อันนี้ผมถือว่าเปึนหัวใจเลยนะครับ เมื่อสักครู่ผมบอกแล้วประโยชน์ ขออีก ๑ นาทีได้ไหมครับ ท่านประธานครับ คืออย่างนี้ครับ ถ้าท่านไปดูการปลูกป์า ปลูกต้นไม้นี่นะครับ ถ้าเปึนต้นไม้ ประเภท ก มี ๑๕๘ ชนิด ตัดต้องได้รับการอนุญาต ยุ่งยากมากเลยผมเคยมีประสบการณ์ เดี๋ยวเล่าให้ฟังนะครับ ประเภทพิเศษ ประเภท ข มี ๑๓ ชนิด ปลูกแล้วตัดไม่ได้ กระเบา จันทน์หอม จันทน์แดง จันทน์ทุกอย่าง ต้นรัง ต้นพะยูง ท่านต้องแก้กฎระเบียบอันนี้ ให้สะดวกในการที่เขาปลูกแล้วจะใช้ประโยชน์เพื่อดูแลคุณภาพชีวิตเขาหรืออะไรร้อยแปด จิปาถะ ไปจนถึงเชิงพาณิชย์ แต่ถ้าไม่แก้ระเบียบอย่างนี้นะครับผมว่าท่านไปลำบาก แล้วผมอยากจะกราบเรียนว่าผมเคยมีประสบการณ์ ผมมีที่ดิน มีลำห้วยผ่าน อันนี้ ของแท้นะครับ กรมชลประทานมาขอทำฝ่ายผมก็ให้ทำ ที่ดินผมพังไปเยอะ ต้นยางมีอยู่ หลายต้น ต้นใหญ่ ๆ พอน้ำท่วมขังยืนตาย พอยืนตายผมก็ถ่ายรูปไป แล้วไปปรึกษาที่อำเภอ นายอำเภอก็บอกว่าไปปรึกษาป์าไม้อำเภอ ป์าไม้อำเภอบอกต้องขออนุญาต ยุ่งยากมาก ผมไปอำเภอนี่นะครับหลายสิบเที่ยวไม่เรียบร้อย ไม่เรียบร้อยผมทำอย่างไรมันเริ่มผุแล้ว ผมเลยไปบอกวัดหลวงพ่อท่านครับให้ชาวบ้านมาตัดลากไปเลยแล้วก็ทำกุฏิไปเลย ทำศาลา ไปเลย ท่านครับ ขนาดผมมีการศึกษาเปึนข้าราชการยั่งยุ่งยากอย่างนี้เลย คำถามว่าชาวบ้าน จะยุ่งยากขนาดไหน ระเบียบ กฎเกณฑ์อะไรต่าง ๆ นี่นะครับ ถ้าเขาปลูกเองอย่างบ้านผมขณะนี้ที่กรุงเทพมหานครเข้าปลูกไม้จันทน์หอมก็เปึนไม้ห่วงห้าม เขาปลูกแล้ว ปลูกแล้วเขาก็บอกตัดไม่ได้ ก็อยากกราบเรียนท่านประธานด้วยความเคารพ ว่าผมสนับสนุนนะ ที่พูดทั้งหมดยาวเหยียดนี่นะครับ แต่อยากกราบเรียนว่าต้องเพิ่มเติม ให้รอบคอบมากยิ่งขึ้นประโยชน์ท่านประโยชน์เราครับ ถ้าเราคิดแต่ประโยชน์เรา ว่าจะต้องการมีป์าเท่านั้นเท่านี้เปอร์เซ็นต์นะครับ ประโยชน์ท่านคือคนจนยังไม่ได้ ผมก็ว่าการประสบความสำเร็จค่อนข้างจะลำบาก กราบขอบพระคุณท่านประธานมากครับ