สมพงษ์ ชี้ท่องเที่ยวไทยพึ่งจีนเกินไป หวั่นขาดความยั่งยืน

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๔๕ · ๕ กันยายน ๒๕๕๙

สมพงษ์ สระกวี หารือการปฏิรูปมาตรฐานการท่องเที่ยว โดยเน้นปัญหานักท่องเที่ยวศูนย์เหรียญจากจีนและข้อบกพร่องในการกำกับดูแล พร้อมเรียกร้องให้ปรับระบบรองรับการท่องเที่ยวคุณภาพอย่างจริงจัง

นายสมพงษ์ สระกวี

ท่านประธานที่เคารพครับ เรื่องการถ่ายโอนภารกิจ เพื่องานรับรองมาตรฐานการท่องเที่ยว ก็นับได้ว่าทางกรรมาธิการได้ทำงานที่เป็นประเด็น ที่ตรงกับการเคลื่อนไหวสำคัญของชาติบ้านเมือง อย่างน้อยก็จับมาในจุดที่รายได้หลัก ของประเทศวันนี้อยู่ที่การท่องเที่ยว และในขณะที่ใคร ๆ พูดว่าเศรษฐกิจถดถอย การส่งออกลด อุตสาหกรรมด้านต่าง ๆ เจอการแข่งขันมากมาย แต่เรื่องการท่องเที่ยวดูเหมือนจะได้ตีกินกัน ทั้งประเทศ ตั้งแต่รัฐบาลจนมาถึง สปท. เรา ท่านประธานครับ ออกจะแรงไปไหมครับ ถ้าผม ใช้คำว่า ตีกิน เพราะว่าผมดูเหมือนว่าเอาสิ่งที่รู้หรือสิ่งที่เกิดขึ้นโดยไม่ต้องทำอะไรครับ นอนเล่น ๆ ก็ทองหล่นทับ แต่กลับไม่ได้สนใจปัญหาเรื่องการท่องเที่ยวซึ่งเป็นหัวใจจริง ๆ นี่ ว่าจะแก้ไข จะปฏิรูปกันอย่างไร ท่านประธานทราบดีนี่ครับ และสังคมที่ติดตามเรื่อง การท่องเที่ยวของประเทศทราบดีนี่ครับว่านักท่องเที่ยวที่ว่าเพิ่มขึ้น ๆ มันส้มหล่นจากจีน เขาโต นักท่องเที่ยวที่เพิ่มขึ้น ๆ ก็คือนักท่องเที่ยวจากประเทศมหาอำนาจที่ชื่อว่าจีน ประเทศเดียวเลย ทำไมผมกล้าพูดล่ะครับ ประเทศเดียวเลยที่เพิ่มขึ้นนี่ แต่เรื่องที่น่าตกใจ มันหล่นเป็นหลายสิบประเทศ แล้วประเทศที่มันเพิ่มขึ้นนี่เพิ่มขึ้นเพราะเขารวยขึ้น และประเทศมันอยู่ใกล้ เชียงใหม่ทะลักได้รถจีน คนจีน มีอะไรหรือครับ มีการเตรียมตัว ของการท่องเที่ยวไทยเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวเป็นสิบ ๆ ล้านต่อปีมาก่อนหรือครับ ไม่มี เขาก็มาเที่ยววัดพระแก้วที่ถูกสร้างไว้ ๒๐๐ ปีแล้วนั่นละครับ มาเที่ยวชายทะเลที่พระผู้เป็นเจ้า สร้างให้กับประเทศไทยมานานแล้วครับ แต่ประเด็นมันอยู่ที่ว่าแหล่งทรัพยากรท่องเที่ยว อันล้ำค่าของประเทศไทยนั้น การท่องเที่ยวราคาแพงที่หายไปนี่หายไปเพราะอะไร จะแก้ไขอย่างไร การท่องเที่ยวที่มีคุณภาพ ที่เราพูด ไม่ใช่การท่องเที่ยวแบบส้มหล่น เราคิดจะปฏิรูปอย่างไร แต่เอาเถอะท่านประธานที่เคารพครับ ปัญหาการท่องเที่ยว มีร้อยด้านพันด้าน เมื่อสภาเราสนใจเรื่องการรับรองมาตรฐานการท่องเที่ยว ก็ถือว่าตรงจุด อีกเช่นเดียวกัน น่าชมเชยอยู่ เพราะอย่างน้อยที่สุดนี่นะครับ แม้ว่าท่านจะพูดอ้อม หรือไม่อ้อมก็ตามนี่ครับ แต่ตรงจุดที่สุด ถ้าให้ตรงที่สุดแล้วพูดเป็นรูปธรรมเลยว่านักท่องเที่ยว จีนที่เรียกว่าท่องเที่ยวศูนย์เหรียญนี่ มันต่ำมาตรฐานการท่องเที่ยวอย่างไร นักลงทุนจากจีน รถทัวร์ก็ทัวร์จีน โรงแรมก็โรงแรมจีน อาหารก็ร้านอาหารจีนเป็นปัญหาที่พูดกันอยู่โดยทั่วไป รัฐบาลคืบหน้าในเรื่องนี้อย่างน่าชื่นใจด้วยซ้ำไป ขบวนการจับบริษัทนอมินี (Nominee) ที่มาวิ่งรถทัวร์ผูกขาดซึ่งเป็นบริษัทจีน ท่านประธานครับ การตรวจมาตรฐานซึ่งเป็นปัญหา เป๊ะ ๆ นี่นะครับ ก็คือปัญหาทัวร์จีนศูนย์เหรียญนี่แหละ คือปัญหาที่เคาะประตูการปฏิรูปเราอยู่ ส่วนมาตรฐานทั่วไปอย่างเรื่องที่พัก เรื่องโรงแรม เรื่องอะไรนี่นะครับ ส่วนใหญ่แล้วสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ภาคเอกชนโดยสถาบันเอกชนเขาแทบจะควบคุมกันเองอยู่แล้ว โรงแรมในเครือฝรั่งนี่ นะครับแถวจังหวัดภูเก็ต แถวเกาะยาว เขาหลักนะครับ แหล่งท่องเที่ยวสำคัญ ๆ ที่นักท่องเที่ยวสแกนดิเนเวียมานี่นะครับอันนี้ก็ ๕ ดาว ๖ ดาวหมด แต่ร้างครับท่านประธาน ไม่มีนักท่องเที่ยวพักนะครับ นี่มีมาตรฐานไหมครับ เขามีมาตรฐานเรื่องความเป็นเลิศ ไม่ว่าจะเป็นที่พัก อาหาร การบริการ เพราะเป็นโรงแรมที่มีมาตรฐานระดับโลก ค่าที่พักคืนหนึ่ง ๒๐,๐๐๐-๓๐,๐๐๐ บาทแต่ไม่มีคนพักครับ เพราะนักท่องเที่ยวที่มาอยู่ทีละเป็นเดือน คือนักท่องเที่ยวสแกนดิเนเวียที่หลงใหลในธรรมชาติ หลงใหลในทะเลเราและมีรายจ่ายสูงนั้น เขาไม่มา แล้วอย่างไรครับ ในที่สุดเราก็อย่าบอกว่าต้องมีมาตรฐานด้านโรงแรม ทั้ง ๆ ที่ มาตรฐานด้านโรงแรมนั้นสำหรับประเทศนี้ที่ชื่อประเทศไทยนี่ภาคเอกชนเขาควบคุมด้วย กลไกราคา กลไกตลาด เอาเป็นว่าโรงแรมประเทศไทยชั้นเลิศอยู่แล้ว สมาคมโรงแรมไทย ชั้นเลิศอยู่แล้ว ถ้าตรวจสอบก็ออกมาตรฐานของเขาในระดับอินเตอร์ (Inter) อยู่แล้ว แต่ที่มีปัญหานี่คือหอพักแล้วเปลี่ยนมาเป็นโรงแรม แล้วให้นักท่องเที่ยวระดับต่ำที่เราเรียกว่า นักท่องเที่ยวศูนย์เหรียญมาพัก ท่านประธานที่เคารพครับ เอาละในเมื่อเรากำลังพูดถึง เรื่องมาตรฐานการท่องเที่ยวเป็นสำคัญ ซึ่งชัดเจนครับ ผมได้ยินเพื่อน สปท. อภิปรายไป หลายท่านแล้วว่าเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องของกรมการท่องเที่ยว ไม่ใช่เรื่องของกระทรวง การท่องเที่ยวและกีฬาที่มีข้าราชการอยู่ ๓๐-๔๐ คน ตรวจเรื่องการท่องเที่ยวของประเทศนี้ ไม่หวาดไม่ไหวหรอกครับ แต่แท้ที่จริงแล้วทางกรรมาธิการเองก็ชัดเจนว่าปัญหาของ การท่องเที่ยวของเรานี่นะครับ อย่างเช่นเรื่องความปลอดภัย ซึ่งความปลอดภัยมีตั้งหลายเรื่อง โป๊ะล่มก็ความปลอดภัย เรือล่มก็เป็นความปลอดภัย เรือสกูตเตอร์ (Scooter) ชนนักท่องเที่ยว ชายหาดก็เป็นความปลอดภัย กรมการท่องเที่ยวดูแลไม่ถึงหรอกครับ เพราะฉะนั้นสำนักงาน ตำรวจแห่งชาติเขาก็มีตำรวจท่องเที่ยวนะครับ หรือแม้กระทั่งโยงไปถึงกระทรวงยุติธรรมครับ ท่านประธาน ในความเห็นผมในเมื่อเรารู้แล้วว่าการท่องเที่ยวคือหัวใจของประเทศนี้ เพราะฉะนั้นการรณรงค์ให้ประชาชนนี่นะครับ ต้อนรับนักท่องเที่ยวเหมือนญาติ เหมือนแขกของบ้าน เพราะฉะนั้นถ้าใครมีความผิดอาชญากรรมที่เกี่ยวกับนักท่องเที่ยว กระทรวงยุติธรรมอาจจะมีมาตรการทางสังคมหรือคำสั่งของกรมอะไรก็ได้นะครับ ของกรมราชทัณฑ์ก็ได้ บอกว่าผู้ที่ก่ออาชญากรรมกับแขกของประเทศหรือนักท่องเที่ยว จะต้องมีโทษสูงกว่าอาชญากรรมธรรมดา เริ่มตั้งแต่ว่าจะไม่ให้ประกันตัว ความผิด รอลงอาญาจะไม่ให้ และเวลานักโทษอาชญากรรมกับนักท่องเที่ยวนี่จะไม่สามารถลดโทษ หรืออภัยโทษได้ในวาระต่าง ๆ ท่านประธานครับ จะเห็นได้ว่าแม้กระทรวงยุติธรรมหรือ กรมราชทัณฑ์ยังจะสามารถมาเกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวได้ กับมาตรฐานการท่องเที่ยวได้ เพราะปัญหาใหญ่ของประเทศเราที่เขาทำโพล (Poll) กันทั่วโลกนี่เขากลัวเรื่อง ความปลอดภัย เขากลัวเรื่องความไม่ปลอดภัยในการท่องเที่ยวประเทศนี้ เพราะฉะนั้นมาตรฐานที่ท่านจะวาง การตรวจสอบที่ท่านจะดู สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กระทรวงยุติธรรม กระทรวงมหาดไทย ล้วนต้องมาเกี่ยวข้องทั้งสิ้น นอกจากนั้นนะครับ ได้เคยมีบางรัฐบาลถือเป็นนโยบายแห่งชาติ เพื่อพัฒนาการท่องเที่ยว เอาเป็นว่าเทศบาลไหน อบต. ไหน มาของบเรื่องถนน เพื่อการท่องเที่ยวจะได้รับการอนุมัติ ทางหลวงชนบท กรมทางหลวงถ้าสามารถระบุได้ว่า ถนนสายนี้เพื่อการท่องเที่ยวก็จะได้รับการอนุมัติเงินก่อน ท่าเรือจังหวัดบ้านผม สงขลา สตูล ทำท่าเรือไปเกาะแก่ง เกาะตะรุเตา โอ้โฮท่าเรือนะครับได้งบประมาณหรูหราเลย ท่านประธานครับ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ล้วนแต่เป็นองค์ประกอบที่สอดคล้องกับความเป็นชาติ แห่งการท่องเที่ยวชั้นเลิศของโลกใบนี้ เหมือนกันครับ อย่างเช่นหันไปมองเรื่องปัญหาสำคัญ อีกอันหนึ่ง คือเรื่องความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม เพราะประเทศเรามั่งคั่งด้วยสิ่งแวดล้อม ที่กล่าวแล้ว เกาะแก่ง ชายหาด หรือสถานที่อันเป็นโบราณสถาน ท่านประธานครับ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้นะครับจะปล่อยไว้ในมือใครล่ะครับ แต่ในวันนี้พูดได้ว่ากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมกำลังพิทักษ์ปกปักป่า พิทักษ์ปกปักเกาะแก่ง พิทักษ์ปกปักภูเขา เพื่อทำให้ การท่องเที่ยวของเรายั่งยืน ท่านประธานครับ จึงเห็นได้ว่าภารกิจนี้ก็ไปเกี่ยวพันกับกระทรวง อีกกระทรวงหนึ่งซึ่งเป็นกระทรวงใหญ่ เพราะฉะนั้นโดยสรุปครับ ท่านประธานครับ ผมจึงเห็นว่าเรื่องของการดูแล การรักษา การพัฒนา และการตรวจสอบถึงความยั่งยืน และความเป็นเลิศของมาตรฐานการท่องเที่ยวของประเทศนั้นจะต้องเป็นเจตจำนงของชาติ เป็นภารกิจที่นายกรัฐมนตรีต้องพูดอยู่ทุกวี่ทุกวัน กระทรวง ทบวง กรม ต่าง ๆ ต้องเข้ามารับ บทบาท และคนในชาติทุกภาคส่วนจะต้องตระหนักอยู่ตลอดเวลาว่าเพื่อความเป็นเลิศของชาติ ท่องเที่ยวที่เรียกว่า ประเทศไทยนั้นเราจะต้องทำอะไร เราจะต้องรักษาอะไร ไม่ต้องมี มาตรฐานการท่องเที่ยวเลย แต่คนในชาติดูแล รักษา หวงแหน มาตรฐานชั้นเลิศของ การท่องเที่ยวไว้ แต่ถ้าเริ่มต้นจากข้อกำหนด เริ่มต้นจากคนตรวจสอบ เริ่มต้นจากบทลงโทษ ๓๘ ประการ และในที่สุดรักษาการท่องเที่ยวที่เป็นเลิศไว้ไม่ได้ ท่านประธานครับ ผมจึงเห็นว่า เอาละถ้าคิดเรื่องมาตรฐานการท่องเที่ยวและคิดเรื่องการตรวจสอบ การถ่ายโอน ก็เป็นเรื่องดีครับ จะไม่ให้ผมสนับสนุนนั้นไม่ได้ แต่ผมเห็นว่าเป็นปลายเหตุอย่างที่สุด เพราะต้นเหตุนั้นคือเจตจำนงแห่งประเทศนี้ คือเจตจำนงที่เราจะต้องเป็นชาติที่เป็นเลิศ ทางด้านการท่องเที่ยวของโลกใบนี้ให้จงได้ ทุกปัญหาจะต้องได้รับการบูรณาการแก้ไขจาก ทุกกระทรวง ทบวง กรม และทุกคนที่เป็นประชาชนในประเทศนี้ ขอขอบคุณครับ