นินนาท แจงกฎหมายไม่ใช่กรรมาธิการยกร่าง ชี้ศึกษาปรับท้องถิ่นพิเศษรอบด้าน

กราบเรียนท่านประธานสภา ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศที่เคารพ และท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ดิฉันขอขอบพระคุณ ท่านนิกร ท่านสุรินทร์ แล้วก็ท่านอิศรานะคะ ที่ได้กรุณาอภิปราย ขออภัยที่เอ่ยนาม ก่อนอื่น คณะกรรมาธิการต้องกราบขออภัยท่านผู้อภิปรายเป็นอย่างยิ่งในเรื่องของการแนบกฎหมาย ฉบับนี้มาเป็นภาคผนวก เนื่องจากกฎหมายฉบับนี้คณะกรรมาธิการไม่ได้เป็นผู้ยกร่างนะคะ เป็นของเดิมที่เขายกร่างเอาไว้ แล้วก็ผ่านไปที่ ครม. แล้ว และ ครม. ก็ขอให้ชะลอไว้ก่อน นะคะ เพียงแต่แนบมาเป็นเอกสารประกอบว่า ในการศึกษานั้นเราก็ได้ศึกษาถึงกฎหมาย ฉบับนี้ด้วยนะคะ

ทีนี้สําหรับท่านนิกรคืออย่างนี้ค่ะ เรื่องชื่อเรื่องนี่ท่านรับฟังแนวคิดก่อนนะคะ เรื่องชื่อเรื่องนี่ การที่เราเขียนว่า การปฏิรูปการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในพื้นที่หรือเมืองที่มีลักษณะพิเศษ ดิฉันว่าขณะนี้เราต้องเข้าใจให้ตรงกันก่อนว่า องค์กร ปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ อันนี้ก็อย่างหนึ่งนะคะ แล้วก็องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในพื้นที่หรือเมืองลักษณะที่พิเศษที่เราจะพูดถึงก็อย่างหนึ่งนะคะ แล้วก็เขตปกครองพิเศษ ก็อีกอย่างหนึ่ง ทีนี้แนวคิดของคณะกรรมาธิการชุดนี้ก็ต้องการ ตอนแรกนี่ก็ต้องการที่จะดูว่า ถ้าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในรูปแบบทั่วไปที่เขาเป็นอยู่นี้ มีเหตุผลความจําเป็นที่อยากจะ ปรับการบริหารงานของตัวเองมาเป็นองค์กรปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษในลักษณะที่คล้าย กับกรุงเทพมหานครหรือเมืองพัทยา เริ่มแรกเขาควรจะต้องมีเกณฑ์กลางอะไรบ้างถึงจะ ปรับตัวขึ้นมาเป็นท้องถิ่นรูปแบบพิเศษได้ ที่เป็นเช่นนั้นไม่ได้หมายความว่าเราไม่อยากให้เขา เป็นนะคะ เราอยากให้เป็นแต่อยากให้เป็นแบบเป็นแล้วต้องพัฒนาต่อไป เดินต่อไป อย่างยั่งยืน เพราะว่าจากการศึกษาเรื่องของเมืองพัทยาเราก็พบว่าเมื่อเขาเป็นท้องถิ่น รูปแบบพิเศษ ปรากฏว่าเขามีปัญหามากมาย แล้วเขาเองก็ยังบอกว่าเขาไม่เห็นรู้สึกว่าเขาเป็นท้องถิ่นพิเศษที่ตรงไหน นอกจากบอกว่า เขาขอเงินได้โดยตรงมีกฎหมายของตัวเอง แต่ในการทํางานเขาทุกวันนั้นเขาก็รู้สึกตัวว่า เขาเป็นท้องถิ่นทั่วไป และจากการที่เราลงไปศึกษาถึงปัญหาอะไรต่าง ๆ ของเขาเราก็รู้สึก อย่างนั้นกับเขาเหมือนกัน แต่ว่าเราก็ได้สอบถามกับทางเจ้าหน้าที่กรมส่งเสริมการปกครอง ท้องถิ่นว่าตอนนั้นท่านวิเคราะห์อย่างไรเขาถึงได้กลายเป็นท้องถิ่นพิเศษขึ้นมาได้ อย่างนี้ นะคะ เพราะว่าจริง ๆ เราต้องการให้เขาเป็นท้องถิ่นพิเศษเพื่อดูแลเมืองพิเศษแห่งนั้น แต่ว่า เขาก็ทําไม่ได้แล้วก็มีปัญหาอย่างที่เราต้องตามไปแก้ ทีนี้ในขณะนั้นเจ้าหน้าที่ตอบดิฉันว่า ตอนนั้นยังไม่ทันวิเคราะห์เลยเป็นนโยบายทางการเมืองที่บอกว่าพัทยาควรจะเป็นท้องถิ่น พิเศษก็ให้เป็น ทีนี้ไม่เป็นไรค่ะเป็นไปแล้วก็ไม่เป็นไร เป็นไปแล้วมันก็ไม่ควรจะกลับไปเป็น ท้องถิ่นทั่วไปอีก ดังนั้นเมื่อเป็นไปแล้วเราก็ต้องพยายามช่วยกันผลักดันให้เขาก้าวเดินต่อไป แล้วก็เป็นท้องถิ่นพิเศษต่อไป มีปัญหาอะไรก็ช่วยกันแก้ไขก็ตามที่ได้นําเสนอไปเมื่อสักครู่นี้ นะคะ ทีนี้เราก็มองว่าท้องถิ่นทั่วไปอื่น ๆ ถ้าจําเป็นจะต้องปรับตัวเองขึ้นมาเป็นท้องถิ่นพิเศษ ก็ควรจะได้มีการศึกษาอย่างรอบคอบเพื่อว่าวันหนึ่งเมื่อท่านเป็นท้องถิ่นรูปแบบพิเศษจริง ๆ แล้วท่านสามารถที่จะบริหารงานในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของท่านได้อย่างดี แล้วก็ ก้าวเดินต่อไปเป็นตัวอย่าง ดังนั้นในการศึกษาเรื่องนี้ได้ศึกษากรณีของแม่สอดจริงค่ะ แต่ว่า เมื่อศึกษาแล้วเรานําเสนอในภาพรวมค่ะ แต่ไม่ได้หมายความว่าเอาของแม่สอดอย่างเดียว แล้วมานําเสนอในภาพรวม เพียงแต่ว่าในการศึกษานั้นศึกษาว่าถ้าหากว่าแม่สอดจะเป็น ท้องถิ่นพิเศษนั้นจะด้วยเหตุผลอะไรก็ศึกษาปัญหาทั้งหมด ก็ปรากฏว่าก่อนที่เขาจะก้าวเดิน ขึ้นเป็นท้องถิ่นพิเศษอย่างเต็มรูปเราควรที่จะแก้ไขปัญหาหรือเพิ่มเติมสิ่งใดเข้าไปในท้องถิ่น แบบทั่วไปของเขาว่าเขาทําได้ไหม เช่น ทุกวันนี้มีปัญหาในเรื่องแรงงาน มีปัญหาในเรื่อง สาธารณสุข มีปัญหาในเรื่องขยะ มีปัญหาในเรื่องน้ําท่วมบ้างบางครั้งบางคราว หรือขาดน้ํา อุปโภคบริโภคอะไรอย่างนี้บ้าง ก็ดูว่าถ้าอย่างนั้นรัฐควรจะช่วยเหลือเบื้องต้น เช่น เมื่อเขาอยู่ ในพื้นที่เราต้องยอมรับเหมือนกันว่าท้องถิ่นทั่วไปแห่งนี้อยู่ในพื้นที่ที่ค่อนข้างจะมีลักษณะ พิเศษที่แตกต่างไปจากท้องถิ่นทั่วไปแล้ว แต่ก่อนที่จะก้าวย่างไปสู่ท้องถิ่นรูปแบบพิเศษจริง ๆ ลองเติมสิ่งบางส่วนเข้าไป อย่างที่ท่านได้ใช้คําว่า ให้อาหารเสริม นะคะ คือลองเติมดูสิว่า ถ้ารัฐให้โครงการที่มีความสําคัญช่วยเหลือในเรื่องของสิ่งที่ควรจะมีโครงการสําคัญที่มี ผลกระทบต่อพี่น้องประชาชนในท้องถิ่นนั้น ช่วยเหลือในเรื่องให้เงินเป็นพิเศษ ช่วยเหลือ ในเรื่องของ อบจ. อย่าไปเอารายได้ที่เก็บไว้ มาลองให้เขาใช้ดูสิว่าเขาจะพอไหม หรือลองให้มี คณะกรรมการเข้าไปช่วยเหลือในการทํางาน สิ่งเหล่านี้ถ้าเติมเข้าไปในรูปแบบขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วไปที่ตั้งอยู่ในเมืองที่มีลักษณะพิเศษเหล่านี้ช่วยได้ไหม ถ้าช่วยได้ท่าน เดินต่อไปก่อน แต่ถ้าช่วยไม่ได้มันติดปัญหาอะไรเราก็จะได้มาทําโมเดล (Model) ที่เป็น องค์กรปกครองท้องถิ่นที่เป็นรูปแบบพิเศษจริง ๆ ซึ่งถ้าหากว่าทําได้ในลักษณะของเมือง อย่างแม่สอดเขาก็อาจจะใช้ได้กับเมืองชายแดนทั่วไป แต่ก็ใช้ไม่ได้กับเมืองท่องเที่ยวบางแห่ง หรือจะใช้ไม่ได้กับเมืองที่เป็นประวัติศาสตร์ เพราะว่าการเป็นองค์กรปกครองท้องถิ่นรูปแบบ พิเศษมันจะขึ้นอยู่กับลักษณะพิเศษของแต่ละแห่งเลย มันจะแตกต่างมันจะไม่เหมือนกัน บางครั้งเราอาจจะคิดว่า เอ๊ะแล้วทําไมกรุงเทพมหานครถึงก้าวเดินมาได้ ดิฉันก็เคยคิดนะคะ แล้วก็มาสรุปตรงที่ว่ากรุงเทพมหานครที่เกิดมาเป็นเมืองพิเศษ เป็นองค์กรปกครองท้องถิ่น รูปแบบพิเศษ แล้วก็เดินมาจนกระทั่ง ๔๐ กว่าปี มีการรวมจังหวัดถึง ๒ จังหวัดเข้าด้วยกัน แล้วก็รวมท้องถิ่นในจังหวัดนั้นเข้าด้วยกันหมดเลยคือทั้งจังหวัดธนบุรีและจังหวัดพระนคร รวมเข้ามาเป็นหนึ่งเดียวกันแล้วก็ก้าวเดินไป อันนี้มันก็ทําให้เป็นลักษณะพิเศษของมหานคร ของเมืองหลวงนะคะ เพราะฉะนั้นพัทยา เป็นเมืองท่องเที่ยวพิเศษ แต่ว่าเราไม่ได้ศึกษาวิเคราะห์โดยละเอียด เพียงแต่บอกว่าเขาเป็น เมืองท่องเที่ยวมีคนรู้จักเยอะอะไรเยอะ เพราะฉะนั้นเป็นเมืองพิเศษไปเลยอย่างนี้นะคะ เพราะฉะนั้น ณ วันนี้เขาก็ยังติดปัญหาว่าเราต้องเข้าไปช่วยเหลือ เพราะฉะนั้นก็อยากจะให้ ทราบแนวคิดว่าแนวคิดของคณะกรรมาธิการนี้นะคะ อยากเห็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั่วไปที่จะปรับตัวเป็นองค์กรปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษบนความพิเศษของตัวเอง และสามารถเมื่อเป็นแล้วท่านจะไม่ต้องมาบอกว่าไม่เห็นพิเศษตรงไหน อะไร ๆ ก็เหมือนเดิม ก็จะไม่กลับไปเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วไปอีก แต่เขาจะก้าวเดินไปเป็นองค์กร ปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษที่สมบูรณ์ เพราะฉะนั้นการรายงานอันนี้เป็นการรายงาน เพื่อที่จะแนะนําเรื่องขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่อยู่ในพื้นที่พิเศษหรือเป็นเมืองที่มี ลักษณะพิเศษให้ลองก้าวเดินต่อไปก่อนนะคะ เพื่อจะก้าวไปสู่การเป็นองค์กรปกครองท้องถิ่น รูปแบบพิเศษที่ยั่งยืนและมีการพัฒนาต่อไป จึงนําเสนอเป็นแบบทั่วไปอย่างนี้ไว้ แต่ไม่ได้หมายความว่าไม่ได้ต้องการให้เขาไม่เป็น ต้องการให้เป็น แต่ต้องการให้เป็นแบบ มีการพัฒนาก้าวเดินต่อไปอย่างยั่งยืนจริง ๆ อันนี้ก็กราบเรียนอย่างนี้ก่อนนะคะ แต่ว่าอย่างไร ก็ตามถ้าหากว่าแนวคิดหรือตรรกะของเราอาจจะไม่ตรงกัน ดิฉันพร้อมที่จะนําตรรกะ ของท่านแนบไปกับรายงานผลการศึกษาว่าในอีกแนวคิดหนึ่งก็เห็นว่าเราควรจะเพิ่มองค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษให้มากขึ้น จากที่เดิมปัจจุบันนี้เรามีอยู่แค่ ๒ เอง ทําไมเรา ไม่เพิ่ม เพิ่ม เพิ่มอีกอะไรอย่างนี้ในลักษณะที่เมืองพิเศษอย่างที่ท่านว่า อันนี้ก็พร้อมที่จะ นําเสนอแนบไปค่ะ ขอบพระคุณค่ะท่านประธานคะ