สถิตย์ เสนอแนวทางปฏิรูประบบสหกรณ์ออมทรัพย์-เครดิตยูเนียน

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๔๐ · ๘ สิงหาคม ๒๕๕๙

สถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ นำเสนอและหารือการปฏิรูประบบสหกรณ์ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเนียน โดยเน้นความจำเป็นในการกำกับดูแลเพื่อป้องกันความเสี่ยงทางการเงินที่อาจนำไปสู่วิกฤตในอนาคต

นายสถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ ประธานกรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธาน ที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ กระผม สถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ สมาชิก สปท. หมายเลข ๑๕๓ ประธานกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านเศรษฐกิจ ขออนุญาตนําเสนอ เรื่อง การปฏิรูประบบสหกรณ์ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเนียน ซึ่งในวันนี้ได้รับ ความกรุณาจากท่านสมชัย ฤชุพันธุ์ ซึ่งเป็นที่ปรึกษาของกรรมาธิการ เป็นประธาน อนุกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการเงิน การคลัง และเป็นโฆษกกรรมาธิการ ได้กรุณาเป็นผู้นําในเรื่องนี้ แล้วก็จะได้นําเสนอเป็นหลักต่อไป อีกทั้งยังมีท่านอาจารย์ ดอกเตอร์ธวัชชัย ยงกิตติกุล ซึ่งเป็นบุคคลสําคัญในการทํารายงานชิ้นนี้ให้ประสบความสําเร็จ ขึ้นมา ในขณะเดียวกันท่าน ผอ. สํานักงานเศรษฐกิจการคลัง ท่านกฤษฎา จีนะวิจารณะ ได้ทําเรื่องนี้ในฐานะผู้บริหารของกระทรวงการคลังควบคู่กันไป มีท่านชูชาติ อินสว่าง ซึ่งเป็น นักสหกรณ์ที่มีข้อมูลทางด้านสหกรณ์มากที่สุดคนหนึ่งของประเทศไทย มีท่านกอบศักดิ์ ภูตระกูล ผู้ช่วยรองนายกรัฐมนตรี ฝุายเศรษฐกิจ ได้ร่วมในการนําเสนอ เรื่อง การปฏิรูป ระบบสหกรณ์ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเนียน ในวันนี้ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติที่เคารพ การปฏิวัติอุตสาหกรรมที่เริ่มในยุโรปได้นํามาซึ่งความมั่งคั่ง ซึ่งความเจริญเติบโตทางด้าน เศรษฐกิจ แต่ในขณะเดียวกันได้นํามาซึ่งความยากไร้ของคนชนบท เพราะว่าสังคมที่เปลี่ยน จากสังคมเกษตรกรรมมาเป็นสังคมอุตสาหกรรมนั้นทําให้คนโยกย้ายเข้ามาทํางานในเมือง ความหมายของเกษตรกรรมน้อยลงไป ผู้ที่อยู่ในภาคเกษตรกรรมอยู่อย่างลําบากยากแค้น ถ้าจะทําเกษตรกรรมให้ดีก็ต้องมีนวัตกรรม มีเทคโนโลยีทางด้านอุตสาหกรรมเข้าไปช่วย แล้วในบรรดาชาวชนบทที่อพยพเข้ามาอยู่ในเมืองนั้นก็กลายเป็นผู้ยากจนในเมือง กลายเป็น ผู้ใช้แรงงานที่ปากกัดตีนถีบต้องดิ้นรนอยู่ไปวัน ๆ ท่ามกลางการพัฒนาทางด้านอุตสาหกรรม ท่ามกลางปัญหาของผู้ยากจนเหล่านั้นเอง ก็ได้เกิดแนวคิดว่าผู้ทํางานเหล่านั้นรวมถึงผู้ที่อยู่ใน ชนบทคงจะต้องมีวิธีการในการพึ่งตนเองระหว่างกัน คงจะต้องมีวิธีการในการที่จะทําให้ชีวิต ความเป็นอยู่ของคนเหล่านั้นดีขึ้น มีนักคิดอยู่ท่านหนึ่งชื่อว่า โรเบิร์ต โอเวน ได้นํา แนวความคิดที่เกี่ยวข้องกับสหกรณ์มาใช้ และพยายามที่จะทําให้เกิดสหกรณ์ขึ้นมา ในประเทศอังกฤษ แต่ด้วยสภาพสังคมและเศรษฐกิจในขณะนั้นไม่สามารถทําได้พยายาม ที่จะไปทําที่ประเทศสหรัฐอเมริกาก็ยังก่อกําเนิดขึ้นมาไม่ได้ จนในที่สุดแนวความคิดของ โรเบิร์ต โอเวน ก็ได้เกิดเป็นจริงขึ้นมาในประเทศอังกฤษในเมืองรอชเดล ก็กลายเป็นสหกรณ์ รอชเดล ซึ่งเป็นสหกรณ์แห่งแรกของโลก แนวความคิดของสหกรณ์รอชเดลนั้นได้นําความคิด หลักของโรเบิร์ต โอเวน มาใช้กลายเป็นหลักการรอชเดล เช่น การเป็นสมาชิกโดยสมัครใจ และเปิดกว้าง การควบคุมโดยสมาชิกตามหลักประชาธิปไตย การมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจ ของสมาชิก การปกครองตนเองและความเป็นอิสระ การศึกษา การฝึกอบรมและสารสนเทศ การร่วมมือระหว่างสหกรณ์ การเอื้ออาทรต่อชุมชน หลักการเหล่านี้เป็นหลักการที่ได้นําไปสู่ การแตกแขนงของความคิดและการตั้งสหกรณ์ทั่วภาคพื้นยุโรปควบคู่กันไปในขณะนั้น ประเทศเยอรมันได้สร้างสหกรณ์ทั้งในเมืองและชนบทแพร่หลายไปทั่วประเทศ จนกระทั่งถึง จุดหนึ่งได้กลายเป็นสหกรณ์ระหว่างประเทศ ได้มีการประชุมและก่อตั้งสหกรณ์ระหว่าง ประเทศขึ้นในปี ๒๔๓๘ ที่กรุงลอนดอน มีสํานักงานใหญ่อยู่ที่เมืองเจนีวา ประเทศ สวิตเซอร์แลนด์ ประเทศไทยได้เริ่มนําแนวความคิดสหกรณ์เข้ามาตั้งแต่ปลายสมัย รัชกาลที่ ๕ และได้มีการตั้งสหกรณ์ขึ้นมาครั้งแรกที่จังหวัดพิษณุโลกในปี ๒๔๕๘ นับจากนั้นมาสหกรณ์ก็ได้ขยายตัวปักหลักรากฐานในประเทศไทย โดยทั่วไปแล้ว การดําเนินงานของสหกรณ์เป็นไปได้ด้วยดี แต่มีสหกรณ์ประเภทหนึ่งซึ่งเป็นสหกรณ์ ที่เกี่ยวข้องกับทางด้านการเงิน ในที่นี้ก็คือสหกรณ์ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเนียน แม้ว่าผลประกอบการโดยรวมจะอยู่ในสภาพที่ดี แต่ว่าสัญญาณของความเสี่ยงเริ่มปรากฏ ขึ้นมา และถ้าความเสี่ยงนี้ที่เป็นจริงแล้วระดับหนึ่งขยายตัวกว้างออกไปอีกก็จะทําให้สหกรณ์ ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเนียนกลายเป็นอีกปัญหาหนึ่งที่อาจจะนําไปสู่วิกฤตที่สําคัญได้ ด้วยเหตุนี้เองคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านเศรษฐกิจ สภาขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศจึงได้เห็นความสําคัญของการปฏิรูปเรื่องนี้ โดยมีแนวคิดว่าจําเป็นอย่างยิ่ง ที่จะต้องมีการกํากับดูแลสหกรณ์ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเนียน ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมทางด้านการเงิน โดยปกติแล้วถ้าหากว่ามีกิจการใดก็ตาม ที่เกี่ยวข้องกับคนจํานวนมาก ที่เกี่ยวข้องกับประชาชนจํานวนมาก หรือแม้กระทั่งประชาชน ส่วนใดส่วนหนึ่ง อย่างเช่นสหกรณ์ที่มีจํานวนมากด้วยเช่นเดียวกัน ในการบริหารจัดการนั้น จําเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องแบ่งออกเป็น ๓ ส่วนด้วยกัน ส่วนแรกก็คือส่วนที่เรียกว่า ส่วนนโยบาย ส่วนที่ ๒ คือส่วนที่เรียกว่าการกํากับดูแล ส่วนที่ ๓ ก็คือส่วนที่เรียกว่า การปฏิบัติการ ในขณะนี้เรื่องของสหกรณ์ออมทรัพย์กับสหกรณ์เครดิตยูเนียนนั้น มีส่วนของ นโยบายอยู่ภายใต้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ส่วนของผู้ปฏิบัติก็คือสมาชิกสหกรณ์ ทั้งหลายและสหกรณ์ทั้งหลาย ในส่วนของผู้กํากับดูแลนั้นยังฝังตัวอยู่ในส่วนของนโยบาย ก็คือยังฝังตัวอยู่ในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยปกติการกํากับดูแลนั้นจะต้องเป็น หน่วยงานอิสระออกมาจากส่วนงานของนโยบาย ในวันนี้เองคณะกรรมาธิการขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศด้านเศรษฐกิจ สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ จึงขอนําเสนอในเรื่อง ของการกํากับดูแลสหกรณ์ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเนียน นําโดยท่านสมชัย ฤชุพันธุ์ ผมขออนุญาตท่านประธานอนุญาตท่านสมชัย ฤชุพันธุ์ และคณะได้นําเสนอต่อไป ขอบพระคุณครับ