กฤษณ์ไกรพ์ เสนอปฏิรูปเศรษฐกิจรองรับสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืน

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๓๘ · ๑ สิงหาคม ๒๕๕๙

กฤษณ์ไกรพ์ สิทธิเสรีประที่ป หารือการปฏิรูปเศรษฐกิจและสังคมเพื่อรองรับสังคมสูงวัย โดยเสนอส่งเสริมบทบาททางเศรษฐกิจของผู้สูงอายุ ผลักดันนวัตกรรมสุขภาพและเครื่องมือแพทย์ สนับสนุนการสร้างงาน รวมถึงการปฏิรูปนโยบายภาษี สวัสดิการ การออม และการจัดซื้อสินค้าในประเทศ พร้อมเสนอจัดตั้งหน่วยงานขับเคลื่อนภายใต้การนำของรองนายกรัฐมนตรีด้านเศรษฐกิจ เพื่อบูรณาการแผนงาน งบประมาณ และการติดตามผลอย่างเป็นระบบในกรอบเวลา 12 เดือน เพื่อสร้างเศรษฐกิจที่ยั่งยืนและรองรับสังคมสูงวัยอย่างมีประสิทธิภาพ

นายกฤษณ์ไกรพ์ สิทธิเสรีประที่ป ผู้ชี้แจงในนามคณะกรรมาธิการ

กราบเรียน ท่านประธานและท่านสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปของประเทศ จากที่กล่าวมาแล้วนะครับ เกี่ยวกับคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านเศรษฐกิจจึงเห็นควรให้มีการ ปฏิรูปเศรษฐกิจผู้สูงวัยเพื่อรองรับสังคมสูงวัย โดยมีเปัาประสงค์การปฏิรูป ๓ เรื่อง

เรื่องที่ ๑ คือการผลักดันให้ผู้สูงอายุเปึ้นพลังสำคัญในการขับเคลื่อน ทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ

เรื่องที่ ๒ การเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจของผลิตภัณฑ์และการบริการ เพื่อผู้สูงอายุ โดยการพัฒนาผลิตภัณฑ์นวัตกรรมใหม่ ๆ รองรับสังคมสูง เพื่อปัอนเข้าสู่ ภาคอุตสาหกรรมการผลิตและการบริการทั้งในประเทศและต่างประเทศ

เรื่องที่ ๓ การสร้างสังคมที่มีความสุขแก่ผู้สูงอายุ โดยผู้สูงอายุจะต้องมี สุขภาวะที่ดีได้รับการดูแลและการบริการสุขภาพอย่างเพียงพอและทั่วถึง

สําหรับกรอบการปฏิรูปนะครับ จากการที่เราแบ่งกลุ่มผู้สูงอายุออกเปึน ๓ กลุ่ม กลุ่มแรกได้แก่กลุ่มผู้ติดสังคม เราจะต้องส่งเสริมให้มีการสร้างงานการทำงาน เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ ในกลุ่มนี้เราจะต้องให้ผู้สูงอายุมีงานทำ มีเงินออมจับจ่ายใช้สอย ได้เอง สำหรับอีก ๒ กลุ่มคือกลุ่มติดบ้านและติดเตียง รัฐต้องดูแลและจัดสวัสดิการ การบริโภคผลิตภัณฑ์และการบริการ ในกลุ่มนี้เปึนการใช้สวัสดิการภาครัฐโดยการส่งเสริม อุตสาหกรรมการผลิตและบริการสำหรับผู้สูงอายุ ได้แก่สินค้าไลฟีสไตล์ (Lifestyle) ยกตัวอย่างเช่น เสื้อผ้าหรือแฟชั่น สินค้าไอที (IT) ต่าง ๆ ที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุ หรืออาหารเชิงสุขภาพที่เหมาะสำหรับผู้สูงอายุที่มีโรคภัยต่าง ๆ อยู่ ตลอดจนการส่งเสริม การสร้างอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวในผู้สูงอายุเพื่อให้ผู้สูงอายุมีโอกาสเจอกัน สร้างสุขภาวะ ที่ดีสร้างสังคมที่ดี

อันต่อมาก็คือการสร้างอุตสาหกรรมวัสดุก่อสร้าง เฟอร์นิเจอร์ (Furniture) สำหรับผู้สูงอายุตลอดจนการปรับปรุงอาคารสถานที่ บ้านเรือน ให้เหมาะสมสำหรับผู้สูงวัย ในการอยู่อาศัย

อันสุดท้ายคือการสร้างนวัตกรรมทางด้านสุขภาพและเครื่องมือแพทย์ ในการดูแลติดตามผู้สูงวัยซึ่งจะมีโรคต่าง ๆ โดยส่วนใหญ่มี ๓ ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ ๑ ทางด้าน สุขภาพและความจำ ส่วนที่ ๒ คือทางด้านความดัน หัวใจ เบาหวาน ส่วนที่ ๓ คือกลุ่ม ที่เกี่ยวกับกระดูกและข้อ อันนี้เราจะต้องส่งเสริมให้เกิดอุตสาหกรรมและการบริการนี้ ในประเทศ

โดยสรุปก็คือเศรษฐกิจผู้สูงวัยหรือซิลเวอร์อีโคโนมี (Silver Economy) คือการสร้างเศรษฐกิจกระแสใหม่จากการที่ประเทศไทยปรับเปลี่ยนเข้าสู่สังคมสูงวัย รัฐบาล จึงจำเปึนต้องปฏิรูปเศรษฐกิจและสังคมเพื่อให้ผู้สูงอายุเปึ้นพลังสำคัญทางเศรษฐกิจและ สังคมของประเทศ

สไลด์ (Slide) ต่อไปนะครับ สำหรับความต้องการโดยหลักของผู้สูงอายุ ในประเทศไทยมีความต้องการสําคัญ ๆ อยู่ ๔ เรื่อง ได้แก่

๑) ด้านสังคมจะต้องมีความสัมพันธ์กับบุคคลในครอบครัว เครือญาติ เพื่อนฝูง

๒) ผู้สูงวัยจะต้องมีสุขภาวะที่ดี

๓) ผู้สูงวัยจะต้องมีเงินและรายได้พอเพียงในการเลี้ยงชีพเพื่อสร้าง ความมั่นคงในชีวิต

๔) มีสภาพแวดล้อม ที่อยู่อาศัย ความสามารถในการช่วยเหลือต้นเอง

สําหรับวิธีการปฏิรูปในหัวข้อที่ ๒ จากการที่ประเทศไทยเราเข้าสู่สังคมสูงวัย อย่างรวดเร็วตั้งแต่ป้ ๒๕๔๓ และจะเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอดในอีก ๒๐ ป้ข้างหน้า โดยมีการประมาณการว่าประชากรสูงวัยจะเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ ๓๐ ของจำนวนประชากร ทั้งประเทศคือตกประมาณ ๒๐ ล้านคน รัฐบาลจึงควรปฏิรูปเศรษฐกิจผู้สูงวัยให้เปึนกลยุทธ์หลัก ในการขับเคลื่อนประเทศด้วยการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุเปึนพลังสำคัญในการขับเคลื่อน เศรษฐกิจและสังคมของประเทศ พร้อมทั้งเสริมสร้างศักยภาพการแข่งขันด้านอุตสาหกรรม ของประเทศไปสู่ประเทศที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม รวมทั้งการปฏิรูปด้านมาตรการการคลัง และภาษีเพื่อรองรับผู้สูงวัย

วาระ ๒.๑ วาระการขับเคลื่อน

๑) คือการปฏิรูปการสร้างงานของผู้สูงอายุเปึนการเพิ่มโอกาสให้มีการจัดจ้าง ผู้สูงอายุทำงานโดยมีการปรับรูปแบบการทำงาน เวิร์กรีสตรักเจอริง (Work Restructuring) เช่น การจ้างงานผู้สูงอายุแบบจ่ายเปึนชิ้นงาน หรือการทำงานที่บ้านโดยใช้เทคโนโลยี การทำงานจากที่บ้าน เทคโนโลยีทางไกล

๒) เร่งรัดให้มีกิจการเพื่อสังคมหรือโซเชียลเอนเตอร์ไพรส์ (Social Enterprise) เพื่อเปึ้นทางเลือกในการทำงานของผู้สูงวัย

๓) จัดให้มีสิทธิประโยชน์สนับสนุนหน่วยงานที่มีการจ้างงานผู้สูงอายุ เช่น มาตรการลดหย่อนภาษี เปึนต้น

๔) ฝ๊กอบรมผู้สูงอายุในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีใหม่ ๆ รูปแบบอาชีพ ใหม่ ๆ ที่อาศัยประสบการณ์ของผู้สูงวัย รวมทั้งการใช้เทคโนโลยีช่วยในการทำงาน จากที่บ้าน

สไลด์ (Slide) ต่อไปนะครับ สำหรับวาระการขับเคลื่อนข้อต่อไปคือ การสนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการบริการที่ตอบสนองความต้องการของผู้สูงอายุ

๑. ให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่ผู้ผลิตในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการผลิต ผลิตภัณฑ์และบริการด้านผู้สูงอายุ

๒. ให้รัฐจัดทำนโยบายเร่งด่วนจัดซื้อผลิตภัณฑ์ที่มาจากการวิจัยและพัฒนา ภายในประเทศ เพื่อสนับสนุน สร้างความเข้มแข็งให้กับอุตสาหกรรมภายในประเทศสำหรับ ต้นแบบพื้นที่บูรณาการ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ

๓. ส่งเสริมการวิจัยพัฒนานวัตกรรมเพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรมการผลิต และบริการที่ตอบสนองต่อความต้องการของสังคมสูงวัย

๔. สนับสนุนให้เกิดหน่วยธุรกิจทดลองหรือสตาร์ต อัป บิซิเนส์ (Start up business) วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมเอสเอ็มอี (SMEs) เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง ของสังคมสูงวัย

วาระต่อไปคือการปฏิรูปรายได้ของผู้สูงอายุ

๑. ทบทวนการจัดสวัสดิการสำหรับผู้สูงอายุ เพื่อลดรายจ่ายสวัสดิการสังคม ของภาครัฐ

๒. ให้มีการจัดทำฐานข้อมูลส่วนบุคคลของผู้สูงอายุ เพื่อใช้ในการวิเคราะห์ วางแผน สนับสนุนในลักษณะที่เปึนรายบุคคลได้

๓. ขยายและปรับปรุงการออมแห่งชาติให้เข้าถึงชุมชน

๔. สนับสนุนการออมที่ใช้เวลาและไม่ให้ผลตอบแทนที่เปึ้นเงินทันที เช่น การปลูกไม้เศรษฐกิจยื่นต้น การทำแหล่งอาหารชุมชน

๕. คือการผลักภาระภาษีการเลี้ยงดูผู้สูงวัยบางส่วนให้แก่ท้ายาท

วาระ ๒.๒ สําหรับวิธีการขับเคลื่อน มีดังนี้

๑. คือการประกาศนโยบายให้เศรษฐกิจผู้สูงวัยเปึนวาระแห่งชาติและบรรจุ ไว้ในยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ป้ และแผนพัฒนาเศรษฐกิจสังคมแห่งชาติทุกฉบับ

๒. แต่งตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนการปฏิรูปเศรษฐกิจผู้สูงวัยที่มี รองนายกรัฐมนตรีด้านเศรษฐกิจเปึนประธาน มีกระทรวงต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง

๓. ยกระดับสถาบันเทคโนโลยีเพื่อคนพิการและผู้สูงอายุให้เปึ้นองค์การ มหาชนหรือวิสาหกิจเพื่อสังคม เพื่อเปึนหน่วยงานขับเคลื่อนการบริหารจัดการ รวมทั้ง การติดตามและประเมินผล

วาระ ๒.๓ ประโยชน์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้น

๑. จากการปฏิรูปนี้คาดว่าประเทศไทยจะมีระบบเศรษฐกิจผู้สูงวัยที่รองรับ สังคมสูงวัย ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สุขภาวะและอุตสาหกรรมด้วยการส่งเสริมพัฒนา นวัตกรรมใหม่ ๆ เพื่อช่วยแก้ปัญหาสังคมในอนาคต

๒. จะเกิดการกระตุ้นการพัฒนาเศรษฐกิจขนาดใหญ่จากผู้บริโภคที่เปึ้นผู้สูงอายุ ทั้งในประเทศและทั่วโลก ซึ่งปัจจุบันมีจำนวนมาก และสามารถเปึนพลังการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ และสังคมได้

๓. การส่งเสริมการใช้นวัตกรรมในการดูแลผู้สูงอายุในด้านสุขภาพและสังคม จะช่วยลดค่าใช้จ่ายในด้านสวัสดิการสังคมได้เปึนอย่างมาก

๔. สุดท้ายก็คือเกิดความร่วมมือทุกภาคส่วน ทำให้สังคมอยู่ร่วมกัน อย่างอยู่เย็นเปึนสุข

สําหรับกําหนดเวลาการปฏิรูป โดยแบ่งระยะเวลาการปฏิรูปในระยะเวลา ๑๒ เดือน มีดังนี้

๑. จัดทำระบบการส่งเสริมการจ้างงานผู้สูงอายุ โดยการประยุกต์ใช้รูปแบบ การทำงานแบบใหม่ ๆ การใช้เทคโนโลยีเพื่อช่วยการทำงานจากที่บ้าน การฝ๊กอบรม ด้านเทคโนโลยี การจัดทำฐานข้อมูลแรงงานของผู้สูงอายุ

๒. คือการสนับสนุนการลงทุนวิจัยและใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและ นวัตกรรมเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจผู้สูงวัยอย่างยั่งยืน

๓. ให้หน่วยงานภาครัฐจัดซื้อผลิตภัณฑ์และบริการที่สามารถผลิตที่มาจาก การวิจัยและพัฒนาในประเทศ

๔. จัดทำมาตรการด้านการคลัง ภาษี สำหรับระบบสวัสดิการภาครัฐ ให้กระจายทรัพยากรให้กับกลุ่มผู้ที่มีความจำเปึนอย่างแท้จริง และมีการระดมทุนเพื่อใช้ ในระบบสวัสดิการ ตลอดจนการกำหนดสิทธิประโยชน์ทางภาษีเพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรม การผลิตและบริการที่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ สำหรับระยะต่อไปคือการผลักดันให้รัฐบาล ปรับปรุงกฎระเบียบ นโยบาย ผลักดันให้มีการนำนโยบายไปปฏิบัติโดยนำไปบรรจุ ลงในแผนงานปกติของรัฐบาลต่อไป

สำหรับแหล่งที่มาของงบประมาณ งบประมาณในรูปแบบใหม่ที่จัดสรร ตามยุทธศาสตร์ การจัดสรรงบประมาณรายจ่าย โดยจัดทำเปึนแผนพัฒนาเศรษฐกิจผู้สูงวัย และต่ามงบบูรณาการ เช่น แผนงานบูรณาการการพัฒนาคนตลอดช่วงชีวิตหรือการลงทุน จากภาครัฐ การลงทุนจากภาคเอกชน กองทุนและสถาบันการเงินต่าง ๆ นะครับ

องค์ประกอบและอำนาจหน้าที่ องค์ประกอบจะประกอบด้วย ๑. คือฝ์ายการเมือง ๒. ฝ์ายข้าราชการประจำ ๓. ภาคเอกชนและประชาชน ๔. ฝ์ายเลขานุการ โดยมีอำนาจ และหน้าที่

๑. ในการจัดทําพิจารณาแผนงานและโครงการเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ผู้สูงวัยเสนอต่อคณะรัฐมนตรี

๒. การกำหนดมาตรการและแนวทางให้ส่วนราชการถือปฏิบัติเพื่อปฏิรูป องค์กรและกระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจผู้สูงวัยตลอดห่วงโซ่อุปทาน

๓. ตรวจสอบติดตามและเสนอวิธีการแก้ไขปัญหาในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ผู้สูงวัย

๔. รายงานต่อนายกรัฐมนตรีในกรณีส่วนราชการมีเหตุขัดข้องในการปฏิบัติ ข้อที่ ๑ ข้อที่ ๒ และข้อที่ ๓ เพื่อให้นายกรัฐมนตรีมีคำสั่งต่อไป

๕. ดําเนินการอื่น ๆ ตามที่นายกรัฐมนตรีหรือประธานกรรมการขับเคลื่อน การปฏิรูปเศรษฐกิจผู้สูงวัยสั่งการ

๖. เรียกส่วนราชการและองค์กรภาครัฐให้นำเสนอข้อมูลและชี้แจงเกี่ยวข้อง กับการดำเนินงานของส่วนราชการได้

สำหรับข้อเสนอแนะ

๑. เสนอสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศพิจารณา มีมติรับหลักการ

๒. เสนอให้รัฐบาลดำเนินการตามวิธีการขับเคลื่อนในข้อ ๒.๑ และวาระ การขับเคลื่อนต่อไป

ขอบพระคุณครับ