เพิ่มพงษ์ เสนอแนวทางรองรับสังคมผู้สูงวัยอย่างองค์รวม

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๓๘ · ๑ สิงหาคม ๒๕๕๙

เพิ่มพงษ์ เชาวลิต หารือประเด็นผู้สูงวัยในมิติเศรษฐกิจและสังคม โดยเสนอให้มองผู้สูงอายุทั้งในแง่ผู้รับบริการและฐานลูกค้า พร้อมเน้นย้ำความขัดแย้งระหว่างค่านิยมกับความเป็นจริงของสังคมสูงวัยที่เพิ่มขึ้น และเสนอส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในบทบาทที่ปรึกษาหรือผู้ทรงคุณวุฒิ รวมถึงผลักดันนโยบายรองรับในภาครัฐและเอกชนเพื่อสร้างโอกาส ลดภาระภาษี และบูรณาการสวัสดิการ ด้านสุขภาพ การออม รายได้ และชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม โดยเรียกร้องให้ปฏิรูปกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการจ้างงาน และกำหนดหน่วยงานหลักเพื่อดำเนินการอย่างต่อเนื่อง พร้อมเน้นความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเพื่อให้เกิดผลจริงในทางปฏิบัติ

นายเพิ่มพงษ์ เชาวลิต

กราบเรียนท่านประธาน สปท. ที่เคารพครับ กระผม เพิ่มพงษ์ เชาวลิต หมายเลข ๑๑๐ ครับ ก่อนอื่นก็ต้องขออนุญาตที่จะยกย่องแล้วก็ ชมเชยในสิ่งที่มีการเสนอครั้งนี้นะครับ เท่าที่สรุปในขั้นต้นก็คือการมองปัญหาผู้สูงวัยของ คณะกรรมาธิการแบ่งเปึน ๒ ส่วนครับ

ส่วนแรกคือมองฐานะผู้สูงวัยในฐานะที่เปึนโจทย์นะครับ คือเปึนโจทย์ หมายความว่าเปึนตัวที่จะต้องเข้าไปดำเนินการ เช่น การสร้างงาน สร้างรายได้ สร้างสวัสดิการ อันนี้ก็เปึนข้อเสนอของชุดหนึ่งที่กรรมาธิการที่เสนอมานะครับ

อันที่ ๒ คือเปึนการมองผู้สูงวัยในฐานะที่เปึนเปัาหมาย ในฐานะที่เรากําลัง ก้าวไปสู่สังคมผู้สูงวัยก็จะเปึ้นเหตุหนึ่งที่ทำให้เพิ่มมูลค่าในเรื่องของการตลาด ของสุขภัณฑ์ อะไรต่าง ๆ ได้ อันนี้ก็คือเปึนการเติบโตทางด้านเศรษฐกิจที่จะอย่างน้อยที่สุดคือกลุ่มผู้สูงวัย จะเปึนเปัาหมายลูกค้าอันหนึ่งที่จําเปึนต้องใช้บริการในด้านต่าง ๆ นะครับ อันนี้ที่เสนอเปึน ๒ ประเด็น ซึ่งผมคิดว่าก็ถือว่าเปึนการทํางานที่ครอบคลุมในส่วนนี้นะครับ แต่ว่าเมื่อได้อ่าน ในรายละเอียดในเชิงหลักการแล้วผมก็เห็นด้วยอย่างที่ท่านกษิต ภิรมย์ ได้เสนอนะครับ คิดว่าถ้าเราได้ลงในรายละเอียดในสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ก็จะเปึ้นประโยชน์อย่างสูงนะครับ เพราะ สิ่งที่เราพูดตรงนี้ก็ถือว่าเปึนหลักการที่ทุกฝ์ายคงเห็นด้วยอยู่แล้ว แต่ในรายละเอียดต่าง ๆ ก็คงจะต้องดำเนินการต่อนะครับ ผมมีข้อเสนออยู่ ๓ ประเด็น ๔ ประเด็นที่จะขออนุญาต ให้กับทางกรรมาธิการได้ไปพิจารณานะครับ

เรื่องแรกก็คือเรื่องค่านิยมกับความเปึนจริงทางสังคมที่เกิดขึ้น จริง ๆ จาก ตัวเลขสถิติข้อมูลทั้งหมดที่กรรมาธิการยกมาเราก้าวไปสู่สังคมผู้สูงวัย ไม่ว่าจะเปึนขณะนี้ หรือยิ่งเปึนอนาคตก็จะชัดเจนมากขึ้นนะครับ เราก้าวไปสู่ตรงนี้อยู่แล้ว แต่ว่าทางค่านิยม ของเราอาจจะยังไม่มีความชัดเจนนะครับ ถ้าท่านจะได้ยินมากมายถึงเรื่องของคนในวัยนี้ ๖๐ ป้อะไรต่าง ๆ นี่ เราก็มักพูดถึง ถึงเวลาที่ต้องพักผ่อนแล้วนะครับ แต่ว่าความเปึนจริงทางสังคมคนกลุ่มนี้กําลังจะมีมากขึ้นเรื่อย ๆ เรากําลังจะอยู่ในขั้นตอนว่า จะพักผ่อนหรือจะทำงานต่อ ตรงนี้จะเปึนเรื่องที่มีความสำคัญนะครับ ผมคิดว่าเรื่องค่านิยม เปึ้นเรื่องใหญ่ ถ้าเมื่อสักครู่ท่านสมาชิกได้พูดหลายท่าน เรายกตัวอย่างที่ประเทศญี่ปุ์น ถ้าเราไปที่ประเทศญี่ปุ์นเราจะเห็นเลยเปึนสังคมที่เปึนค่านิยมของคนทํางานนะครับ คนที่ทํา แรงงานเบา ๆ ขับแท็กซี่ หรือว่าจัดรถต่าง ๆ ตามร้านต่าง ๆ เหล่านี้เราจะเห็นคนสูงวัยจำนวนมาก ฉะนั้นค่านิยมของประเทศญี่ปุ์นเขาชัดเจนว่าคนไม่ควรจะอยู่นิ่งเฉย ควรจะสร้างผลผลิต จะมากหรือน้อยก็แล้วแต่ ฉะนั้นคนสูงวัยจะไม่ใช่คนที่อยู่บ้านเฉย ๆ แต่เปึนคนที่ทำงาน งานเล็กงานน้อยก็ถือว่ามีเกียรติทางสังคมอย่างยิ่ง ผมคิดว่าสิ่งหนึ่งที่เราจำเปึนจะต้องทำ เหมือนกันคือสร้างค่านิยมการทำงาน ที่ตามฐานะ ตามสภาพความเหมาะสมต่าง ๆ ตรงนี้เรา จำเปึ้นที่จะต้องสร้างให้เกิด แล้วก็เปึนสิ่งที่ถึงแม้ว่างานบางอย่างอาจจะด้อยไปกว่าที่ตัวเอง เคยทำในสมัยที่ยังไม่เกษียณอายุ แต่ว่านี่คือความมีเกียรติครับ ทุกคนที่มีการทำงานมีเกียรติ ทั้งสิ้น ผมคิดว่าสิ่งนี้เปึนเรื่องที่สำคัญ ในสังคมเรายังมีตรงนี้ที่ยังค่อนข้างที่จะยังขัดแย้งกันอยู่ ผมคิดว่าอยากจะให้กรรมาธิการได้พิจารณาตรงนี้ไปด้วย นอกจากจะมองในแง่ของวัย ของการสูงวัยอย่างเดียว เรื่องค่านิยมการทำงานเปึนเรื่องสำคัญอันหนึ่ง

เรื่องที่ ๒ คือการเป่ดโอกาสที่เปึนรูปธรรมนะครับ ผมคิดว่าที่จริงเราเขียน ในหลักการชัดเจนหมดแล้ว แต่ว่าการเป่ดโอกาสที่เปึนรูปธรรมเรายังมีการเขียนอยู่ แต่ก็ยังไม่ได้ชัดเจนเท่าที่ควร เรื่องที่ ๑ ผมคิดว่าสำคัญมาก็คือระเบียบราชการ อันนี้ผมคิดว่า ข้อเสนออันนี้จำเปึนต้องดูเรื่องกฎระเบียบราชการ เราประชุมสภาขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศกันหลายเรื่องมาก เกือบทุกเรื่องจะมีการพูดถึงระเบียบราชการไม่เอื้ออำนวย เรื่องผู้สูงวัยก็เช่นเดียวกัน ท่านไปดูได้ระเบียบราชการเรายังไม่เอื้ออำนวยเท่าที่ควร ต่อการที่ทำให้เกิดจ้างงานในลักษณะแบบนี้ กรมใดกรมหนึ่งจะจ้างใครสักอย่างหนึ่ง คุณต้องไปตกลงกับกระทรวงการคลัง เปึนต้น ต้องไปให้กรมบัญชีกลางอนุมัติ ถึงจะเห็นชอบออกมา ทําไมเราไม่กำหนดเปึนหลักเกณฑ์ชัดเจน ไม่ว่าจะเปึนท้องถิ่น ส่วนราชการก็สามารถดำเนินการได้ภายใต้ระเบียบงบประมาณ ภายใต้กรอบงบประมาณ ที่เขามีอยู่โดยไม่ต้องไปของบประมาณเพิ่ม ตรงนี้ก็เปึนไปได้ ผมคิดว่าตรงนี้สามารถปฏิรูป ได้รวดเร็วนะครับ เราไปดูท้องถิ่นบางอัน การจ้างหรือการให้โอกาสกับคนทำงานเพื่อเปึน ประโยชน์ในท้องถิ่นเองก็ยังไม่สามารถทำได้ อันนี้ผมอยากให้ตรงนี้มีความชัดเจนขึ้นมา และเปึ้นรูปธรรมได้ชัดเจนนะครับ

อันที่ ๒ ก็คงเปึนภาคเอกชนจะไปเอื้ออำนวยอย่างไรบ้าง ตรงนี้ก็จะเปึน ประโยชน์อย่างยิ่งนะครับ กฎระเบียบตรงนี้จะเปึ้นเรื่องสำคัญ

อันที่ ๓ คือถ้าเราสามารถยกร่างตรงนี้ได้ ประเภทงานที่เหมาะสำหรับผู้สูงวัย มีอะไรบ้าง การใช้แรงงานขนาดเบาอย่างที่เราไปดูต่างประเทศ แรงงานขนาดเบาสามารถ ทําได้อยู่ ไม่ว่าจะเปึนขับแท็กซี่ต่าง ๆ เหล่านี้ อันที่ ๒ คือในฐานะที่เปึนที่ปรึกษา หรือเปึน ผู้ทรงคุณวุฒิ หรือเปึนภูมิปัญญาของท้องถิ่น ผมคิดว่าส่วนนี้ยังขาดมาก หรือการให้ คำปรึกษาดูแล การเข้าซีลลิง (Ceiling) ต่าง ๆ ผู้สูงวัยสามารถทำได้เปึนประโยชน์อย่างสูง และจริง ๆ ในทางสังคมเราขาดตรงนี้อย่างมากมาย ราชการปกติทำได้ยากมาก เพราะคนใน ราชการปกติมีงานเยอะแยะ แต่คนหนึ่งที่เกษียณอายุไปแล้วสามารถทำงานตรงนี้ได้ ถ้าเรา สามารถเอื้ออำนวยให้กับการทำตรงนี้ให้ชัดเจนขึ้นมานี่ ผมคิดว่าจะเปึ้นรูปธรรมที่สามารถ จับต้องได้ และจัดเขียนระเบียบให้มันครอบคลุมทั้งหมดนี่ก็สามารถเปึ้นแนวทางให้ ทุกส่วนราชการหรือภาคเอกชนสามารถนำไปใช้ได้ ในการเลี่ยงภาษีได้ ลดภาษีหรืออะไร ต่าง ๆ เหล่านี้ได้นะครับ ผมคิดว่าจะเปึนเรื่องสำคัญ

อันที่ ๔ คืออยากจะเสนอความเห็น คือเมื่อสักครู่นี้ทางท่านศิริชัยได้พูดนี่ ก็น่าคิดเหมือนกันว่า คําว่า ผู้สูงวัยบางส่วนไม่ได้เปึนข้าราชการมาก่อน ไม่ได้เปึ้นรัฐวิสาหกิจ มาก่อน เปึนประชาชนธรรมดา แล้วก็ถือว่าเปึนจำนวนมากด้วย ไม่ได้มีหลักประกันอะไร ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ตรงนี้รัฐพยายามสร้างอยู่ ผมคิดว่ามันจะผูกพันอยู่ ๓ เรื่อง ๔ เรื่อง เรื่องของเศรษฐกิจผู้สูงวัยนี่มันผูกพันกับชุมชน แบบที่ท่านเสนอมานี่มันมี ๔ ประเด็น ที่เปึนเรื่องสําคัญนะครับ ซึ่งผมคิดว่าราชการเองก็กําลังรณรงค์อยู่ แต่ผมว่ายังขาดเรื่อง การบูรณาการจริง ๆ เรื่องแรก ก็คือถ้าเรามองในมิติชุมชนเรื่องสุขภาพ เรื่องที่ ๒ เรื่องการออม เรื่องที่ ๓ เรื่องสวัสดิการ เรื่องที่ ๔ เรื่องการเพิ่มพูนรายได้ ทั้ง ๔ อันนี้จะครอบคลุมประชาชนที่ไม่ได้ อยู่ในภาครัฐหรือภาครัฐวิสาหกิจมาก่อนเลย ๔ อันนี้ถูกโยงไปเปึนเรื่องของบริบทของชุมชน เข้มแข็ง ถ้าเราสามารถให้ชุมชนเข้มแข็งรวมทั้ง ๔ เรื่องนี้ได้มันจะเปึ้นเศรษฐกิจผู้สูงวัย หรือสวัสดิการผู้สูงวัยในชุมชนได้อย่างเปึนรูปธรรมนะครับ ถ้าเราทำตรงนี้ได้มันจะเกิด ประโยชน์อย่างมากนะครับ

สุดท้ายที่ผมอยากเสนอนิดหนึ่งคือคำว่า เปึนเจ้าภาพ เนื่องจากเรื่องนี้ ครอบคลุมหลายส่วน กรรมาธิการชุดนี้ได้เสนอให้มีกรรมการเกิดขึ้น เจ้าภาพของการดูแล เรื่องนี้จะเปึนใครนะครับ อาจจะเปึนเรื่อง พม. หรือถ้ายิ่งผูกพันกับเรื่องของการสร้างชุมชน เข้มแข็งตรงนี้แล้ว แล้วบูรณ์การทุกอย่างผมว่าผู้สูงวัยเข้าสามารถอยู่ได้ในชุมชนที่มีบริบท อย่างพร้อม ซึ่งผมว่าประเทศไทยเรามีตรงนี้อย่างมากถ้าเราสามารถสร้างตรงนี้ได้ชัดเจน ปรากฏในชุมชน ๔ อย่าง ๕ อย่างนี่ผมคิดว่าเรื่องเศรษฐกิจผู้สูงวัยจะเปึนประโยชน์อย่างสูง นอกนั้นก็จะเปึนเรื่องของภาคการปรับปรุงระเบียบภาครัฐหรือการเอื้ออำนวยให้เกิด สวัสดิการของภาคเอกชนตรงนี้ก็สามารถดำเนินการได้นะครับ ขออนุญาตเรียนเสนอคร่าว ๆ แค่นี้ครับผม