สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๓๖ · ๑๒ กรกฎาคม ๒๕๕๙

นายอำพล จินดาวัฒนะ กรรมาธิการ

กราบเรียนประธานที่เคารพครับ ท่านประธานอโณทัยมอบให้ผมได้ตอบท่านสมาชิกนะครับ ต้องกราบขอบพระคุณอย่างสูงครับ ทุกท่านที่ได้อภิปรายให้ข้อคิดเห็นนะครับ รวมทั้งเพื่อนสมาชิกที่ไม่ได้อภิปราย กระผมคิดว่า ท่านได้ศึกษาแล้วก็ได้ดูจากรายงานแล้วนะครับ ต้องกราบขอบพระคุณครับ ผมคิดว่า ข้อเสนอและการอภิปรายของท่านนี้เป็นข้อเสนอที่ดี ๆ ทั้งสิ้น บางเรื่องเดี๋ยวเราจะไป ปรับปรุงรายงานให้สมบูรณ์ขึ้น บางเรื่องนั้นก็อยากจะกราบเรียนเพื่อความกระจ่าง แล้วก็เพื่อให้ท่านได้เห็นภาพว่าทำไมเราเสนอแบบนี้ ก็อยากจะกราบเรียนนะครับ ซึ่งก็ต้อง ขอบคุณทางท่านคุรุจิต นาครทรรพ ท่านนิกร จำนง ท่านมิ่งขวัญ ท่านกษิต ท่านเลิศรัตน์ ที่ได้กรุณา

เรื่องที่ ๑ อยากเรียนอย่างนี้ครับว่า กรณีเรื่องของสถานะทาง ทะเบียนราษฎรพบว่าชาวเลที่จะมีปัญหาเรื่องสถานะทางทะเบียนราษฎรเป็นชาวเล ในส่วนข้างบนครับ อยู่แถว ๆ จังหวัดระนองซึ่งเป็นมอร์แกน กลุ่มนั้นจะมีประมาณ ๕๐๐ คน ๖๐๐ คนที่ยังมีปัญหา แต่กลุ่มชาวเลที่ราไวย์นั้นไม่มีปัญหาเรื่องทะเบียน เรื่องสัญชาติ ปัญหาใหญ่ที่สุดของเขาคือวันนี้ไม่มีที่จะซุกหัวนอนครับ ถูกฟ้องขับไล่ไม่รู้จะไปไหน ลงทะเล ก็ไม่รู้จะไปอยู่ที่ไหนครับ อันนั้นคือเหตุผลที่เราได้จัดระดับความสำคัญว่าเรื่องที่อยู่อาศัย ต้องเป็นเบอร์ที่ ๑ เลยครับ

กราบเรียนเรื่องที่ ๒ คือข้อเสนอที่เราเสนอนี้ คำว่าเขตพื้นที่ทางวัฒนธรรม พิเศษ จะใช้ชื่ออะไรก็แล้วแต่นะครับ เขตคุ้มครองวัฒนธรรมพิเศษอะไรก็ตามนี่ กระผมคิดว่า ภาพที่ท่านเลิศรัตน์ได้กรุณาเล่าให้ฟังเรื่องชาวเลที่เกาะพระทองเป็นกรณีที่เห็นภาพชัดครับว่า ลักษณะคำคำนี้ที่รัฐบาลของเราใช้มิได้หมายความว่าแยกออกไปเป็นเขตที่คนอื่นเข้าไม่ได้ มีการปกครองเฉพาะ แล้วก็ไปทำให้เขาเป็นกลุ่มที่อาจจะเป็นเรื่องที่เป็นผู้ด้อยโอกาสตลอด ไม่ใช่นะครับ กลุ่มเขา จะต้องเป็นคนไทยที่มีคุณค่ามีศักดิ์ศรี มีความเป็นมนุษย์เหมือนกับเราแล้วก็ไปไหนมาไหนได้ เราก็เข้าไปในพื้นที่เขาได้ ยิ่งชาวเลนี้ประกาศชัดมากว่าพื้นที่ของเขาต้องการพื้นที่สาธารณะ ใครก็ไปใช้ได้ นักท่องเที่ยวก็มาใช้ได้ ทุกคนใช้ได้เพราะเป็นส่วนกลางเป็นที่เดียวกัน ผมจะเทียบเคียงอีกอันหนึ่งก็คือคนไทยพื้นที่สูงครับ คนไทยพื้นที่สูงก็ได้มีการประกาศ ให้มีนโยบายแล้วก็มีการอนุญาตให้เขาอยู่ในพื้นที่ของป่าสงวนก็มีนะครับ อยู่ในพื้นที่ ของกรมที่ดินก็มี ตามพระราชบัญญัติที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. .... หลายพื้นที่มาก ในภาคเหนือ มีรูปแบบการอยู่นั้นแตกต่างหลากหลายมีบางชุมชนนั้นก็เป็นชุมชนดูแลรักษา ชายแดนนะครับ กลุ่มคนเหล่านี้อยู่อาศัยก็เป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย แต่เขามีวัฒนธรรม ประเพณีของเขาก็คุ้มครองดูแลส่งเสริมให้เขาเป็นพิเศษ มิได้หมายความว่าประกาศขึ้นมา เป็นพื้นที่แล้วห้ามคนอื่นเข้า มีการปกครองกันเอง มีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อบต. ไม่ใช่เลยครับ เป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทยของประเทศไทยนะครับ ลักษณะแบบนี้จะเป็นแนวทางเรื่องพื้นที่ วัฒนธรรมพิเศษสำหรับแนวคิดในบ้านเรา ซึ่งแนวคิดนี้อยู่ในเอกสารภาคผนวกจะเห็น ชัดเจนนะครับ

ประเด็นถัดมาผมอยากจะกราบเรียนว่า ถ้าเราจับเรื่องประเด็นชาวเลขึ้นมาก่อน แล้วทำไมไม่จับเรื่องใหญ่ขึ้นมาก่อนที่ท่านนิกรและท่านมิ่งขวัญกรุณาเสนอแนะนี่ ใหญ่มาเล็กหรือเล็กมาใหญ่ดีนะครับ คณะกรรมาธิการเราได้เสนอและคุยกันหลายรอบ ตัดสินใจว่าต้องเล็กไปใหญ่ครับ ท่านอาจจะไม่เห็นพ้องไม่เป็นอะไรครับ แต่ที่เหตุผลต้องเล็ก ไปใหญ่เพราะวันนี้กลุ่มเดือดร้อนต้องดูเขาก่อนครับ และความไม่เป็นธรรมมีอยู่แล้วครับ เมื่อสักครู่ผมกราบเรียนว่าแม้แต่ชาวเลด้วยกันนะครับ ชาวเลที่อยู่แถวหมู่เกาะสุรินทร์กลับ ได้รับการดูแลมีที่อยู่อาศัยแล้ว แต่ชาวเลด้วยกันที่อยู่บางพื้นที่ เช่น ราไวย์และหลีเป๊ะแถวนั้น ไม่มีที่อยู่อาศัยครับ นี่คือเหตุผลว่าต้องจับตรงจุดเล็ก ภาษาที่กรรมาธิการเราคุยกันแล้วใช้คือ ต้องจากรูเล็กไปรูใหญ่ ถ้าเราจับรวมเข้าไปทีไร เล็ก ๆ ไม่ได้รับการแก้ปัญหาทุกที ซึ่งมี แผนแม่บทที่ท่านนิกรพูดถึง จริงครับ เราเสนอไว้ว่าจะต้องขับเคลื่อนไปสู่จุดนั้นเพื่อให้ ความเป็นธรรมจากที่อื่น ท่านประธานและท่านสมาชิกครับ มันมีมติคณะรัฐมนตรี เดือนสิงหาคม ๒๕๕๓ อีกชิ้นหนึ่งซึ่งเราได้กล่าวถึงในนี้ ได้มีมติดูแลเรื่องพื้นที่ชุมชน วัฒนธรรมพิเศษเฉพาะกะเหรี่ยง ๔ พื้นที่ ที่อยู่ที่จังหวัดกาญจนบุรี ตาก เชียงใหม่ และเชียงราย แสดงว่ามีการทำจากจุดเล็ก ๆ เหล่านี้แล้วเป็นกรณีตัวอย่างแล้ว ที่เราเสนอ ในรายงานคือถ้าได้นำตัวอย่างเหล่านั้นมาใช้กับกลุ่มชาวเลเป็นบางกลุ่มที่เขายังเดือดร้อนอยู่ ก็จะทำให้ความไม่เป็นธรรม ความเหลื่อมล้ำค่อย ๆ ดีขึ้น จะสอดคล้องกับที่ท่านมิ่งขวัญ เสนอครับ มิได้ทำกับชาวเลกลุ่มนี้แล้วเขาจะเหนือกว่าคนอื่น หรือได้ประโยชน์กว่าคนอื่น แต่เขากำลังยากลำบากควรจะต้องดูแลก่อน เอาตัวอย่างที่เขาทำอันอื่นแล้วด้วยมาใช้ เพื่อจะไปสู่ความเท่าเทียม แล้วก็ให้มีความใกล้เคียงกับคนไทยอื่น ๆ ด้วยนะครับ เมื่อสักครู่ที่ผมกราบเรียนว่าเราเสนอไม่ใช่จากจุดว่าชาวเลแล้วไปทำให้คนอื่น แต่เราเสนอให้ ไปดูจากคนอื่นที่ทำและกลุ่มชาติพันธุ์แล้วก็กลับมาใช้ประโยชน์กับแนวคิดเรื่องของชาวเล นะครับ ปัญหาอื่น ๆ ที่ท่านฝากไว้เรื่องการอพยพคนเข้าเมืองต่าง ๆ นั้นก็เป็น อีกประเด็นหนึ่งที่คงจะต้องว่ากันต่อไปนะครับ ซึ่งก็ไม่ได้นำเสนอในครั้งนี้นะครับ เรื่องสำมะโนประชากร ปัญหาเรื่องของกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ นั้นเราได้เสนออยู่ในอันดับที่ ๓ ของการปฏิรูปคือแผน ๑ ปี คือทบทวนแผนแม่บทว่าด้วยเรื่องของกลุ่มชาติพันธุ์ ในประเทศไทยของกระทรวง พม. ซึ่งท่านอดีตปลัดกระทรวง พม. ท่านได้กรุณาดูแล และทำไว้ ตรงนั้นจะได้ทำให้เป็นการมองภาพรวมของกลุ่มชาติพันธุ์ทั้งประเทศนะครับ ก็จากจุดเล็กไปจุดใหญ่ครับ

สำหรับที่ท่านอาจารย์กษิต ภิรมย์ ได้กรุณาเสนอนั้นเราก็เข้าใจในแนวคิด ของท่าน แต่คิดว่าขณะนี้เราอยากจะเสนอจากจุดเล็กไปจุดใหญ่นะครับ ส่วนสำหรับ เรื่อง กอ.รมน. ที่ท่านให้ข้อคิดเห็นนั้นทางกรรมาธิการเรามองว่าเรื่องนี้เป็นความมั่นคง ของมนุษย์ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของความมั่นคงของชาติ ถ้าจะลามไปจากจุดเล็ก ถ้าเราแก้ได้ก็ไปสู่จุดการที่ยกฐานะ หรือการขยับในเรื่องของ แผนแม่บท ว่าด้วยกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทยก็จะไปกว้างขึ้นนะครับ อันนี้ก็เป็นแนวคิด สำคัญ หรือเป็นข้อเสนอสำคัญของคณะกรรมาธิการ ต้องกราบขอบพระคุณที่ท่านให้ ข้อคิดเห็นครับ ขอบพระคุณท่านประธาน ผมไม่ทราบท่านปราการจะมีอะไรเพิ่มไหมครับ ไม่มีนะครับ กราบขอบพระคุณท่านประธาน คงจะให้ข้อมูลเพียงเท่านี้ครับ ขอบพระคุณครับ