สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๖๕ · ๑๘ สิงหาคม ๒๕๕๘

ชูชัย ศุภวงศ์ หารือเรื่องการศึกษา การบังคับให้รัฐธรรมนูญกำหนดหน้าที่ดูแลสุขภาพ และควบคุมราคาค่าบริการ ในขณะเดียวกันก็เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับการปฏิรูปสิ่งแวดล้อม โดยเน้นย้ำถึงความก้าวหน้าของประเทศไทยในการพัฒนาต่อยอดองค์ความรู้ด้านปฏิรูปในช่วง ๑ ทศวรรษ

นายชูชัย ศุภวงศ์ ประธานอนุกรรมาธิการ

ท่านประธานครับ อันที่จริง มีเรื่องประเด็นการศึกษา แต่ว่าด้วยท่านประธานมองมาหลายครั้ง แล้วคงข้อจํากัดเรื่องเวลา ท่านอาจารย์อมรวิชช์อาจจะต้องไปคุย นอกรอบ เพราะว่ากรรมาธิการปฏิรูปการศึกษา ก็ได้เห็นพ้องกับข้อเสนอนี้ทั้งหมด ก็เพียงแต่อภิปรายเพิ่มเติม นะครับ อย่างไรก็ตามครับ ท่านประธานและเพื่อนสมาชิก มี ๒ ท่านที่จําเปึนต้องตอบครับ คือท่านเสรี สุวรรณภานนท์ ซึ่งมีอยู่ ๒ ประเด็น ประเด็นที่ถามว่าเรื่องการศึกษา เตรียมการจัดทําร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ เปึนการโยนหินถามทางหรือไม่ อันที่จริงท่านประธานเทียนฉายก็ตอบไป ล้วนะครับว่า ไม่ได้มีการลงมติอะไร เพราะว่าในความหมายก็คือคล้าย ๆ กับว่ามาเสนอเพื่อให้มีมติ รับร่างฉบับนี้แล้วก็ส่งผลไปถึงรับร่างรัฐธรรมนูญหรือไม่นะครับ ต้องเรียนอย่างนี้ครับ ผมเองก็ไม่มีทักษะที่จะเล่นเกมการเมืองในระดับนี้ ไม่ได้รับการพัฒนาหรือบ่มเพาะมาจริง ๆ เรื่องที่ ๒ ขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่ อยากจะเรียนอย่างนี้ครับว่าการตั้งอนุกรรมาธิการชุดนี้ ผ่านคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญซึ่งประกอบด้วยศาสตราจารย์ทางกฎหมายมหาชน หลายคนนะครับ ฉะนั้นใกล้ ๆ ผมก็หนึ่งคนแล้วครับ มีอดีตประธานศาล ตุลาการ ศาลรัฐธรรมนูญ มีอดีตผู้พิพากษาศาลฎีกา มีอดีตประธานวุฒิสภานะครับ แล้วก็ผู้รู้ อีกหลายท่านก็ได้พิจารณาแล้วว่าให้ดําเนินการได้เพราะว่าเปึนการศึกษาเตรียมการจัดทํา เปึนเอกสารประกอบในรูปของร่าง พ.ร.บ. เท่านั้น แล้วที่เพื่อนสมาชิกให้ข้อเสนอข้อสังเกต ก็รวบรวมไว้หมดเพื่อนําไปปรับเพราะอยู่ในกระบวนการนะครับ มีเหลือกลไกเดียว

ที่ผมไม่ได้ถามนะท่านประธานคือศาลรัฐธรรมนูญครับ เอาไว้เวลามีปัญหาค่อยถามกันนะครับ มีของท่านพรพันธุ์ที่มีคําถามถึงเรื่องทําไมไม่กําหนดเปึนหน้าที่ให้ดูแลสุข ภาพของตัวเอง อยากเรียนอย่างนี้ครับว่าเรื่องนี้กรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญได้คุยกันหลายรอบนะครับ เพราะว่าเข้าใจว่าคงเสนอไปหลายครั้ง แล้วเราก็ได้อภิปรายกันว่าไปกําหนดหน้าที่ต่อตัวเอง บังคับตัวเองดูแลสุขภาพมันทําไม่ได้ แล้วก็บุคคลย่อมมีเสรีภาพ ถ้าไปทําตรงนั้นก็กระทบตรงอื่น แต่ว่าไปบังคับในเรื่องอื่นได้ เช่น บังคับไม่ให้ผู้สูบบุหรี่ไปละเมิดกับผู้ไม่สูบบุหรี่โดยจัดพื้นที่ ที่ปลอดบุหรี่แล้วขยายออกไปเรื่อย ๆ นะครับ เพิ่มภาษีบุหรี่ ห้ามโฆษณาบุหรี่อย่างนี้เปึนต้น ซึ่งอันนั้นเปึนข้อเสนอแนะ เปึนข้อแนะนําขององค์การอนามัยโลก ซึ่งประเทศไทยเรา เปึนแบบอย่างที่ดีที่ทําได้ผล แล้วองค์การอนามัยโลกไม่เคยเสนอแนะเลยนะครับว่าบังคับ ให้เปึนหน้าที่ในการดูแลสุขภาพ แล้วผมอยากจะเรียนอย่างนี้นะครับ จะด้วยเปึนผลงาน ของ สสส. หรือไม่ก็ตาม ผมไม่อยากจะระบุนะครับ แต่ว่าตัวเลขอัตราการสูบบุหรี่ เมื่อป้ ๒๕๔๕ ร้อยละ ๒๕.๔ ขณะนี้ลดเหลือร้อยละ ๑๙ ครับ ลดลงประมาณ ๑,๒๐๐,๐๐๐ คนเศษ ซึ่งเปึนตัวอย่างของประเทศอื่น ๆ ทั่วโลกนะครับ ดังนั้น ก็อยากจะเรียนทําความเข้าใจไม่ให้เกิดความเข้าใจผิด

แล้วก็พูดกันต่อ ๆ กันไป ประเด็นควบคุมราคาค่าบริการก็เช่นกันนะครับ อยากจะเรียน อย่างนี้ว่าเพื่อนสมาชิกทั้งหลายคงมีประสบการณ์ในฐานะผู้บริโภคหรือผู้ใช้บริการ ถ้าเราไป ร้านอาหารเรามีข้อมูลความรู้ที่พอ ๆ กันกับเจ้าของร้านอาหารในการเลือกอาหาร แล้วก็ กําหนดราคาของค่าอาหาร เราไปพักที่โรงแรมเราสามารถเลือกแล้วเราก็มีความรู้ มีข้อมูล พอ ๆ กับโรงแรมนั้น ๆ ที่เราจะเลือกได้ว่าเราจะใช้บริการหรือไม่ แต่พอเราไปอู่รถยนต์ รถเสียข้อมูลเริ่มจะไม่เข้ากัน แต่ว่าอย่างไรก็ตามเราก็มีเวลาที่จะถามอู่นั้นอู่นี้เพื่อจะดูว่า ราคาแตกต่างกันหรือไม่ แต่ว่าถ้าเราต้องไปรับบริการโรงพยาบาลความสมมาตรหรือ ความเท่าเทียมกันของข้อมูลมันต่างกันทันทีเลยครับท่านประธาน ประชาชนผู้รับบริการ โอกาสน้อยมากที่จะรับรู้และตัดสินใจ ผมเปึนเลขาธิการแพทยสภาอยู่ ๓ สมัย จากการเลือกตั้ง ผมทราบดีว่าระบบบริการการส่งไปตรวจเอกซ เรย์ ตรวจผลการ แลบ (Lab) นั้นแลบนี้ใครได้เปอร์เซ็นต์เท่าไร แม้แต่ส่งคนไข้เข้าไปสู่ในห้องไอซียู (ICU) กับห้องสังเกตอาการก็ได้เปอร์เซ็นต์ที่แตกต่างกันไป สิ่งเหล่านี้ผู้รับบริการไม่มีโอกาสรู้ครับ ด้วยเหตุนี้ผมไม่ได้เสนอเองเรื่องนี้ กรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญหลายท่านด้วยกันอภิปราย แล้วเพิ่มเติมไปเองแล้วบอกว่าต้องกําหนดอย่างนี้แหละ เพราะว่าเปึนความเดือดร้อนของ กรรมาธิการหลายท่านด้วย แล้วกรรมาธิการแต่ละท่านก็เปึนผู้ที่ได้รับความรู้ ข้อมูลต่าง ๆ มากกว่าประชาชนคนทั่วไป หากไม่มีกลไกในการกํากับดูแลแล้วอะไรจะเกิดขึ้นกับ ผู้รับบริการทางด้านสุขภาพซึ่งมีคณะทํางานไปศึกษา ผมไม่ได้เกี่ยวข้องด้วยบอกว่า เปึนสินค้าบริการคุณธรรมย่อมแตกต่างจากสินค้าบริการอื่น อันนั้นประเด็นที่ผมอยากจะ เพิ่มเติมครับ ท่านประธานครับ ผมอยากสรุปอย่างนี้ว่ากระบวนการทํางานร่วมกันอย่างหนัก อดทนและจริงจังต้องขอบคุณเพื่อนสมาชิกหลายท่านที่พูดตรงนี้ขึ้นมาว่ามีกระบวนการ ทํางานอย่างใกล้ชิดระหว่างเพื่อนสมาชิก สปช. โดยเฉพาะผู้แทนใน ๑๘ คณะ กับคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ อย่างที่เห็นไม่บ่อยนักในสังคมนี้ ผมคิดว่าผลงาน ร่วมกันก็เปึนผลงานร่วมกันที่ได้ปรากฏในรัฐธรรมนูญหมวดเพื่อลดความเหลื่อมล้ํา และสร้างความเปึนธรรม ผลงานร่วมกันที่ปรากฏในบันทึกเจตนารมณ์ ผลงานร่วมกัน ที่ปรากฏในเอกสารศึกษาเตรียมการจัดทําร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ และท้ายที่สุดก็คือผลงาน ร่วมกันที่ปรากฏในคําอภิปรายข้อสังเกต ข้อคิดเห็นในวันนี้ ทั้งหมดนี่จะรวบรวมเปึนเอกสาร ที่จะดําเนินการต่อไป ผมอยากเรียนท่านประธานอย่างนี้ว่าคงไม่เปึนการเกินไปที่ผมอยากจะ

บอกว่าเราได้สั่งสมองค์ความรู้ด้านปฏิรูปมาในช่วง ๑ ทศวรรษมากมายเหลือเกิน นับตั้งแต่ ชุดของท่านอานันท์ ปันยารชุน ชุดท่านอาจารย์หมอประเวศ วะสี และท่านอื่น ๆ มากจนขนาดที่ผมอาจจะกล่าวได้ว่า สปช. นํามาต่อยอด ไม่เพียงต่อยอด นํามาพัฒนาต่อ เพราะว่าผมฟังจากเทป อ่านจากเอกสารที่ทั้งท่านอาจารย์เทียนฉาย ทั้งดอกเตอร์สีลาภรณ์ บัวสาย ทั้งศาสตราจารย์พิเศษกิติพงศ์ ดอกเตอร์กอบศักดิ์ และท่านอื่น ๆ บางครั้งบางช่วง ฟังหลายเที่ยว ของดอกเตอร์สุวิทย์ เมษินทรีย์ ได้ประโยชน์มาก ๆ เอามาพัฒนาต่อยอด เพิ่มเติมเสนอใหม่ ผมคิดว่าไม่เปึนการที่กล่าวเกินจริงไปว่านับตั้งแต่การปฏิรูปครั้งแรก และครั้งเดียวตั้งแต่ล้นเกล้าฯ สมัยรัชกาลที่ ๕ เปึนต้นมา มาครั้งนี้ที่เรามีองค์ความรู้ปฏิรูป ด้านต่าง ๆ มีเครื่องมือต่าง ๆ ที่ สปช. ได้ร่วมกันสร้างขึ้น

และมีการหนุนเนื่องจากเครือข่ายพลเมืองให้เกิดการปฏิรูปมากที่สุดนับแต่สมัย ๑๐๐ กว่าป้ที่แล้ว เปึนต้นมา ผมอยากจะเรียนอย่างนี้ครับว่าประวัติศาสตร์การปฏิรูปหน้านี้จะถูกบันทึก จะถูกจารึกให้ผู้คนได้จดจําตลอดไปครับ ต้องขอขอบคุณเพื่อนสมาชิก ขอบคุณท่านประธาน อย่างสูงมา ณ โอกาสนี้ด้วยครับ ขอบพระคุณครับ