สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๕ · ๒๗ ตุลาคม ๒๕๕๘

สถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ หารือเรื่องการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม โดยเสนอแนวคิดในการพัฒนาปฏิรูปให้กระบวนการยุติธรรมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและรวดเร็ว โดยเน้นการถ่วงดุลอำนาจระหว่างองค์กรในกระบวนการยุติธรรม และเสนอแนวคิดในการให้อำนาจสอบสวนอยู่ที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ เพื่อให้กระบวนการยุติธรรมทางเศรษฐกิจมีความรวดเร็วและเหมาะสม

นายสถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ท่านสมาชิก ผู้ทรงเกียรติ กระผม สถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ผมขอชื่นชมท่านสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศทั้ง ๔ ท่าน ที่ได้นำเสนอเรื่อง การปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมได้อย่างชัดเจน ผมมีข้อเสนอเพิ่มเติมเพื่อประกอบ การพิจารณาในการดำเนินการต่อเนื่องต่อไป ผมเข้าใจว่ากระบวนการยุติธรรมที่ท่านสมาชิก ผู้ทรงเกียรติทั้ง ๔ ท่านได้กล่าวถึงนั้น เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรมทางอาญา เรื่องที่เกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมทางอาญานั้นเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับความผิดทางอาญา ผมอยากกราบเรียนว่าความผิดทางอาญามี ๒ ส่วนใหญ่ ๆ ด้วยกัน ขออนุญาตเป็นพื้นฐาน สำหรับท่านที่ไม่ได้อยู่ในวงการกฎหมาย คือความผิดทางอาญาในตัวเอง หรือภาษาละตินเรียกว่ามาลาอินเซ (Mala in se) เป็นความผิดที่เห็นได้ในตัวเอง ความผิด ที่เห็นได้โดยธรรมชาติ เป็นความผิดที่เกี่ยวข้องกับชีวิต ร่างกาย ทรัพย์สิน และความสงบ เรียบร้อยโดยรวม กับความผิดทางอาญาอีกประเภทหนึ่งที่เรียกว่าเป็นความผิดโดยข้อห้าม หรือความผิดทางเทคนิคที่ภาษาละตินเรียกว่ามาลาโปรฮิบิตา (Mala Prohibita) ซึ่งเมื่อ สถานการณ์วิวัฒนาการทางสังคมและเศรษฐกิจซับซ้อนขึ้น ความผิดประเภทที่ ๒ มีอยู่ เรื่องหนึ่งเรียกว่าความผิดอาญาทางด้านเศรษฐกิจ กระบวนการยุติธรรมจึงควรจะต้อง พิจารณาเรื่องกระบวนการยุติธรรมทางอาญาทางด้านเศรษฐกิจด้วย เมื่อกล่าวถึง เรื่องกระบวนการยุติธรรมมีหลักอยู่ ๒ ประการ หลักประการแรกก็คือว่าทำอย่างไร ให้การให้ความยุติธรรมนั้นเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและรวดเร็วที่สุด เพราะการประวิง ความยุติธรรมคือความอยุติธรรมซึ่งเป็นสุภาษิตทางด้านกฎหมายที่สำคัญ เพราะฉะนั้น ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ส่วนหนึ่งก็จะเห็นว่าต้องการพัฒนาปฏิรูปให้กระบวนการยุติธรรมนั้น เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและรวดเร็ว แต่อีกด้านหนึ่งนั้นคือการถ่วงดุลอำนาจระหว่าง องค์กรในกระบวนการยุติธรรม เพราะความยุติธรรมที่รวดเร็วนั้นต้องประกอบไปด้วย กระบวนการยุติธรรมที่ให้ความยุติธรรมอย่างแท้จริง ซึ่งส่วนหนึ่งของการที่ให้ความยุติธรรม อย่างแท้จริงได้นั้นก็คือการถ่วงดุลกันระหว่างอำนาจต่าง ๆ ในกระบวนการยุติธรรม ตั้งแต่อำนาจสอบสวน อำนาจฟ้องร้อง อำนาจวินิจฉัยและพิพากษาคดี ในเรื่องของ กระบวนการยุติธรรมทางอาญาปัจจุบันนั้นในขั้นตอนของการสอบสวนอยู่ที่ตำรวจ บางเรื่องอยู่ที่ดีเอสไอ (DSI) ผมอยากกราบเรียนว่ากระบวนการยุติธรรมทางอาญา ด้านเศรษฐกิจนั้น เนื่องจากว่าเป็นความผิดทางอาญาทางเทคนิคไม่ได้เป็นความผิดทางอาญา ที่ทำให้เกิดความเสียหายต่อความสงบเรียบร้อย แต่ทำให้เกิดความเสียหายทางด้านเศรษฐกิจ เพราะฉะนั้นความรวดเร็วของกระบวนการพิจารณาการให้ความยุติธรรมทางเศรษฐกิจ อาจจะต้องพิจารณาอีกมุมหนึ่ง ในขณะนี้ยกตัวอย่างความผิดที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย ว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ เมื่อตลาดหลักทรัพย์พบความผิดส่งไปยัง คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ส่งไปยังตำรวจบ้าง ส่งไปยังดีเอสไอ (DSI) บ้าง กว่าจะส่งฟ้องไปยังอัยการ กว่าอัยการจะส่งฟ้องไปยังศาลใช้เวลามากพอสมควร ผมจึงอยากเสนอว่าในกระบวนการของการสอบสวน ขั้นตอนของการสอบสวนนั้นน่าจะให้ สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์เป็นผู้มีอำนาจสอบสวนเสียเอง หลายท่านอาจจะบอกว่าสอบสวนเองเช่นนี้ไม่มีการถ่วงดุล แต่แท้ที่จริงแล้วคดีอาญาทั่วไป ตำรวจก็จับเองสอบสวนเอง การถ่วงดุลอำนาจนั้นอยู่ที่ชั้นอัยการ อัยการจะพิจารณาว่า ควรจะสั่งฟ้องหรือไม่สั่งฟ้อง เพราะฉะนั้นคดีที่เกี่ยวข้องกับความผิดทางด้านหลักทรัพย์ และตลาดหลักทรัพย์ทั้งหลายที่ผมเชื่อว่าหลายท่านก็ได้แสดงความกังวลว่าล่าช้า กว่าจะพิพากษาคดีออกมา กว่าจะสั่งฟ้องหรือไม่สั่งฟ้องก็สายเกินกาลก่อให้เกิด ความเสียหายในวงกว้างไปเสียแล้ว เพราะฉะนั้นถ้าให้อำนาจสอบสวนนั้นอยู่ที่สำนักงาน กำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ก็จะทำให้ชั้นสอบสวนเร็วขึ้นและประกอบด้วยผู้ที่รู้จริง ในเรื่องนั้นและส่งไปยังพนักงานอัยการเพื่อฟ้องร้อง ซึ่งพนักงานอัยการก็จะถ่วงดุลว่า สมควรที่จะฟ้องร้องหรือไม่ฟ้องร้อง ถ้าเช่นนี้แล้วก็จะทำให้การอำนวยความยุติธรรมนั้น เป็นไปโดยความรวดเร็วไม่เป็นการประวิงความยุติธรรม ขณะเดียวกันก็ยังมีการถ่วงดุลอำนาจ ที่เหมาะสมอีกด้วย ผมจึงกราบเรียนเสนอเพิ่มเติมสำหรับกรรมาธิการที่เกี่ยวข้องในเรื่องนี้ เพื่อประกอบการพิจารณาต่อไป กราบขอบพระคุณครับ