สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๕๘ · ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๘

พงศ์โพยม วาศภูติ หารือเรื่องการควบรวมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการศึกษาอย่างถ่องแท้ ก่อนการควบรวม และการหลีกเลี่ยงการทุจริตประพฤติมิชอบ โดยเชื่อว่าประชาชนมีส่วนร่วมในการเข้าไปแก้ไขปัญหาและสนองความต้องการของตนเอง และเน้นย้ำถึงความสำคัญของการปกครองตนเองและการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารท้องถิ่น

นายพงศ์โพยม วาศภูติ ประธานกรรมาธิการ

ขอบคุณท่านประธานครับ ผมขออนุญาตชี้แจงสั้น ๆ เรื่องขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับองค์กรบริหารส่วนท้องถิ่นนี่ เราไม่มีปัญหานะครับ เพียงแต่รอรัฐธรรมนูญออกเท่านั้นเอง ก็ได้คุยกันแล้ว ถึงแม้ว่าบางท่าน อาจจะติดใจ อย่างเช่นอาจารย์อุดมนะครับ แต่ก็คิดว่าโดยทั่วไปเรารับได้ที่จะเปลี่ยนให้เปึน องค์กรบริหารส่วนท้องถิ่น เพียงแต่รอรัฐธรรมนูญ สําหรับเรื่องท้องที่ ท้องถิ่น ขออนุญาตเอ่ยชื่อ ที่คุณกูไซหม๊ะวันซาฟ้หน๊ะได้เน้นนั้น อย่างนี้ครับ จริง ๆ ผมก็พยายามอธิบายนะครับว่า เรื่องของท้องถิ่นกับท้องที่มันก็สามารถอยู่คู่กันได้ เพียงแต่ว่ามันจะต้องรู้จักบทบาทหน้าที่ ของตัว ท้องที่ กํานัน ผู้ใหญ่บ้านก็ คือพ่อบ้านดูแลทุกข์สุข ความปลอดภัยของลูกบ้าน แม่บ้านก็คือท้องถิ่นที่จะหุงหาอาหาร ทํากับข้าว ดูแลลูกหลานในเรื่องของการพัฒนา ถ้าแบ่งหน้าที่กัน ร่วมมือกันก็จะทําให้ประชาชนมีความสุขครับ สําหรับการควบรวม กระผม ขอยืนยันต่อท่านประธานและเพื่อนสมาชิกว่าการควบรวมจะต้องทําด้วยความระมัดระวัง

แล้วก็อยู่บนพื้นฐานของการศึกษาอย่างถ่องแท้ เราจะไม่ควบรวมเพื่อความสนุก แต่จะควบรวมเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน การได้รับบริการสาธารณะที่ดีกว่าเดิม ประสิทธิภาพของท้องถิ่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือบริหารท้องถิ่นที่ดีกว่าเดิมเท่านั้น ไม่ใช่ว่าเห็นประเทศญี่ปุ์นเขาลดจาก ๗๐,๐๐๐ แห่ง ท่านที่เคารพ ขณะนี้เหลือไม่เกิน ๑,๘๐๐ แห่งเท่านั้นเอง นั่นแสดงว่ามันต้องมีข้อดีอยู่ แต่ข้อดีนั้นจะเอามาใช้เมืองไทย ต้องศึกษาให้ ถ่องแท้ และการควบรวมต้องมีขั้นมีตอน ต้องให้มีคนเสียน้อยที่สุด แต่คงจะหลีกเลี่ยงคนเสียหาย อย่างเช่น ผู้บริหารท้องถิ่นที่มาจากการเลือกตั้งอาจจะ ไม่ได้รับเลือก สมาชิกสภาที่อาจเคยได้รับเลือกก็อาจจะไม่ได้รับเลือก อันนี้ก็ช่วยไม่ได้ แต่เราสัญญาว่าการศึกษาโดยถ่องแท้ก่อนการควบรวมเปึนสิ่งที่จําเปึนและหลีกเลี่ยงไม่ได้ สุดท้ายคือเรื่องของการทุจริตประพฤติมิชอบ ท้องถิ่นมีทั้งหมด ๗,๘๕๓ แห่ง มันก็คงจะมีนะครับ แต่ในฐานะที่กระผมเคยรับราชการที่กระทรวงมหาดไทย เปึน ๑ ในผู้กํากับดูแลนี่ กระผม มีความเชื่อว่าราชการนี่คุมไม่ได้ คนที่จะคุมได้ดีที่สุดคือคนที่เลือกท้องถิ่นมาก็คือประชาชน แต่ประชาชนอยู่ดี ๆ จะไปคุมท้องถิ่นนี่ไม่ได้ ต้องติดอาวุธคือเครื่องมือในการเข้าถึง ข้อมูลข่าวสาร ในการเข้าไปร่วมคิด ร่วมทํา อาจจะร่วมตัดสินใจหรือเปล่า อยู่ที่รัฐธรรมนูญ และกฎหมายประกอบหรือกฎหมายลูกจะเขียน เรียนว่าไม่มีหนทางอื่นครับ นอกจาก การเข้ามามีส่วนร่วมของประชาชน รับรู้ รับทราบ รับเห็นทุกอย่าง ผมเชื่อว่าผู้บริหารท้องถิ่น ที่ไม่สุจริตนั้นไม่มีที่ยืนถ้าหากประชาชนรู้ ผมไม่เชื่อว่าจะมีประชาชนที่ชุมชนไหนจะยอมให้ ผู้บริหารท้องถิ่น หรือสมาชิกสภาท้องถิ่น หรือใครก็ตาม หรือแม้แต่ข้าราชการท้องถิ่น มาเอารัดเอาเปรียบและฉกฉวยผลประโยชน์อันมิควรไปจากเขา ฉะนั้นทั้งหมดทั้งปวงก็อยู่ที่ ทัศนคติของผู้บริหารหรือนักการเมืองในอนาคตว่าจะเปลี่ยนแปลงท้องถิ่นไปอย่างไร จะยอมรับการมีส่วนร่วมในการเข้าไปแก้ไขปัญหาและสนองความต้องการของ พี่น้องประชาชนในพื้นที่ แทนที่จะเปึนผู้คอยรับความช่วยเหลือจากภาครัฐแต่เพียงอย่างเดียว เราต้องปลุกเขาหรือเป่ดโอกาสให้เขาเปึนผู้ที่ตื่นรู้ในสิทธิ และหน้าที่แล้วเข้ามามีบทบาท ท้องถิ่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือองค์กรบริหารส่วนท้องถิ่นนี้ต้องเปึนของประชาชน โดยประชาชน และเพื่อประชาชน ผมเรียนกับเพื่อนกรรมาธิการที่เปึนสมาชิกของท้องถิ่น ตลอดเวลาว่าเทศบาล หรือ อบจ. หรือ อบต. ไม่ใช่ของเรา เปึนของประชาชน เราเพียงแต่ อาสามาทําความฝันหรือแก้ปัญหาของประชาชนเท่านั้น เพราะฉะนั้นทัศนคติครับ

ท่านประธานและเพื่อนสมาชิก ทัศนคติของฝ์ายการเมืองทั้งในปัจจุบันและในอนาคต ทัศนคติของข้าราชการ หรือส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเปึนส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค หรือแม้แต่ส่วนท้องถิ่นเอง ต้องเข้าใจว่าถ้าเราอยากเห็นประเทศเราเข้มแข็ง ประชาชน จะต้องอ่อนแอไม่ได้ ประชาชนจะต้องสามารถจัดการปัญหาของตนเอง ปัญหาในพื้นที่ ของเขาได้ แล้วก็เป่ดเวลา เป่ดโอกาสให้รัฐบาลไปต่อสู้กับโลก ไปต่อสู้กับปัญหาใหญ่ ๆ ระดับชาติ ปัญหาเล็ก ๆ น้อย ๆ นี้เป่ดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมกับองค์กรบริหาร ส่วนท้องถิ่น แล้วก็เรียนรู้ระบอบประชาธิปไตยในทางปฏิบัติจากการปฏิบัติจริงในการมีส่วนร่วม ดังกล่าว ผมก็คิดว่าถ้าทัศนคติของทุกฝ์ายเห็นตรงกันว่าการปกครองท้องถิ่นคือการปกครอง ตนเอง และเปึนส่วนสําคัญของระบอบประชาธิปไตยเรา เชื่อแน่ว่าการปกครองท้องถิ่น หรือการกระจายอํานาจ หรือการบริหารท้องถิ่นในอนาคตอันใกล้นี้จะมีอนาคตที่สดใส

และจะทําให้พี่น้องประชาชนของเรากลายเปึนพลเมืองที่มีคุณภาพในที่สุด แล้วก็จะช่วยให้ ประเทศชาติของเราได้เจริญก้าวหน้าทัดเทียมกับประเทศอื่นต่ อไป อย่างไรก็ดีก็ขอขอบคุณ ในทุกความเห็น ในทุกข้อเสนอแนะ และขอกราบขอบพระคุณท่านประธานและสมาชิก ที่ได้ให้โอกาสคณะกรรมาธิการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่นได้นําเสนอรายงานในรอบ ๒ นี้ กราบขอบพระคุณครับ