กราบเรียน ท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติที่เคารพ กระผม นายพงศ์โพยม วาศภูติ สมาชิก สภาปฏิรูปแห่งชาติ ในฐานะประธานกรรมาธิการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่นและคณะ ขออนุญาตท่านประธา นและที่ประชุมนําเสนอรายงานเรื่องแนวทางการปฏิรูป การกระจายอํานาจและการปกครองท้องถิ่น (รอบ ๒) โดยจะขออนุญาตท่านประธาน ได้ฉายเพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) และแจกสําเนาเพาเวอร์พอยต์ด้วยครับ เมื่อท่านประธานได้กรุณาอนุญาตแล้ว ผมจะพยายามนําเสนอให้กระชับเพื่อให้เหมาะสม กับเวลา แล้วก็จะเชิญท่านกรรมาธิการบางท่านได้เพิ่มเติม อยากจะกราบเรียนท่านประธาน และที่ประชุมว่าคณะของกระผมได้นําเสนอ สปช. เปึนครั้งแรกเมื่อวันพุธที่ ๘ เมษายน ๒๕๕๘ มีผู้แสดงความคิดเห็นอภิปรายเสนอแนะ จํานวน ๓๓ ท่าน แบ่งออกเปึนประเด็น ด้านต่าง ๆ รวม ๕๗ ประเด็น ประกอบด้วยด้านโครงสร้างการตรวจสอบการคลัง การบริหารงานบุคคลและเรื่องกฎหมาย ระเบียบ ทางคณะกรรมาธิการปฏิรูป การปกครองท้องถิ่น สภาปฏิรูปแห่งชาติ ซึ่งมีสมาชิกทั้งหมด ๒๖ ท่าน ได้ช่วยกัน พิจารณาจากเนื้อหาที่สมาชิกได้อภิปรายแนะนํา ท้วงติง แล้วก็ปรับปรุงเปึนรายงานฉบับที่ ๒ เปึนที่เรียบร้อยแล้ว ขออนุญาตกราบเรียนว่าการทํางานของกระบวนงานของกรรมาธิการ ชุดนี้เราได้ประสานกับทางกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญโดยใกล้ชิด เพราะว่า เรื่องของท้องถิ่นนั้นจะเปึนหมวดหนึ่ง เปึนหมวดการกระจายอํานาจอยู่ในร่างรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ เราได้ประสานกับกรรมาธิการรับฟังความคิดเห็น สมาคม สมาพันธ์ สันนิบาต ที่เกี่ยวกับทางท้องถิ่น ประชาชนทั่วไปเรารับฟังความคิดเห็นด้วย แล้วก็ได้ประสานกับ คณะกรรมาธิการการปกครองท้องถิ่นของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ กระทรวงมหาดไทย และสํานักงานคณะกรรมการการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครอ งส่วนท้องถิ่น อยู่ที่สํานักงานปลัดสํานักนายกรัฐมนตรีด้วย ปรัชญาของการกระจายอํานาจ และการปกครองตนเอง ซึ่งเปึนส่วนหนึ่งของระบอบประชาธิปไตยที่พวกเราได้รับทราบกันแล้วนั้น อยากจะเรียนว่าในความคิดของคณะกรรมาธิการนี้เราเห็นว่าเรื่องสําคัญคือ ทําอย่างไรถึงจะให้รัฐบาลซึ่งมีภารกิจในการร่วมมือต่อสู้กับทั้งในเวทีโลก แล้วก็เวทีระดับชาติ

ปัญหาต่าง ๆ มีรออยู่ให้รัฐบาลต้องแก้ไขอยู่มากมาย ฉะนั้นเปึนไปได้ไหมที่ปัญหาระดับพื้นที่ และความต้องการระดับพื้นที่จะปล่อยให้ประชาชน หรือเป่ดโอกาสให้ประชาชน ได้จัดการตนเอง แก้ไขปัญหาของตนเอง ร่วมมือกันในรูปขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคประชาสังคม ภายใต้การกํากับดูแลของรัฐในฐานะที่เราเปึนรัฐเดี่ยวอันหนึ่งอันเดียว แบ่งแยกมิได้ ประเด็นการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่น เราได้นําเสนอในครั้งแรกแล้ว ๕ ประเด็น ก็จะขอนําเสนอเฉพาะประเด็นสําคัญที่เปึนข้อเสนอ คือ ๑. ด้านการกระจาย อํานาจนั้นเราเห็นว่าการจัดภารกิจอํานาจหน้าที่จะต้องสมดุลกับคน งาน เงิน วัสดุ อุปกรณ์ ฉะนั้นความสัมพันธ์ระหว่างส่วนกลางกับส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่นนี่มันก็ยังไม่มี ความชัดเจน เราได้ประสานกับคณะปฏิรูประบบราชการโดยใกล้ชิด เราเห็นว่าจะต้องเขียน เรื่องความสัมพันธ์ของอํานาจหน้าที่นี้ให้ชัดเจนกว่าเดิม

จะต้องมีกลไกการขับเคลื่อนการกระจายอํานาจการถ่ายโอนภารกิจนี้มีปัญหามาโดยตลอด เราเสนอให้มีสภาท้องถิ่นแห่งชาติหรือคณะกรรมการท้องถิ่นแห่งชาติเพื่อเปึนกลไก ในการขับเคลื่อน ในด้านโครงสร้างและอํานาจหน้าที่ของการปกครองท้องถิ่น เราเสนอให้มี องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษและรูปแบบทั่วไป อบจ. ยังคงให้มีอยู่ เทศบาล ปรับให้มีความยืดหยุ่นตามสภาพแวดล้อมมีหลายรูปแบบ การยกฐานะเราสนับสนุน ให้ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตําบลเปึนเทศบาลทั้งหมด เราเสนอให้มีการควบรวม เพื่อลดจํานวนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งขณะนี้มีถึง ๗,๘๕๓ แห่งซึ่งมากเกินไป แล้วก็เหลือเ งินไปเปึนงบลงทุนเพียงเล็กน้อยไม่เกิน ๑๐ เปอร์เซ็นต์ ดังนั้นงบประมาณ ของท้องถิ่นถ้าจะเพิ่มประสิทธิภาพต้องลดจํานวนให้เหมาะสมด้วย เราเสนอให้มีการจัดตั้ง สภาท้องถิ่นแห่งชาติหรือรูปแบบอื่น ๆ เปึนลักษณะที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นดูแลกันเอง บริหารงานกันเอง กําหนดมาตรฐาน มีหนังสือสั่งการกันเองเพื่อให้สามารถขับเคลื่อน การกระจายอํานาจและการปกครองส่วนท้องถิ่นให้ก้าวหน้าเปึนคานงัดสําคัญ ด้านการกํากับ ตรวจสอบและการมีส่วนร่วมของประชาชน เราเห็นว่าภาครัฐต้องกํากับดูแลเท่าที่จําเปึน แต่เป่ดช่องให้ประชาชนได้เข้ามากํากับองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นมากขึ้น ประชาชน ตรวจสอบแทนภาครัฐเพราะประชาชนเปึนเจ้าของท้องถิ่น องค์กรอิสระจะต้องตรวจสอบ ความโปร่งใสหรือการดําเนินงานของท้องถิ่นให้เปึนไปตามรัฐธรรมนูญ กล่าวคือต้องคํานึงถึง ความเปึนอิสระขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วย ประชาชนจะต้องร่วมคิดร่วมทํา ผ่านทางกระบวนการสมัชชาพลเมือง จะต้องมีการใช้ศาลหรือด้านตุลาการในการระงับ การปฏิบัติของท้องถิ่นที่ไม่สมควร โดยเฉพาะเรื่องการถอดถอนผู้บริหารซึ่งมาจาก การเลือกตั้งนั้นไม่สมควรที่ทางราชการจะไปถอดถอนเองน่าจะให้ระบบศาลเปึนผู้ตัดสิน สาธารณชนจะต้องเข้าถึงข้อมูลต่าง ๆ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้โดยง่าย จะต้องรับรู้ เกิดความโปร่งใส เช่นการจัดซื้อจัดจ้างทั้งหลายสัญญาทั้งหลายประชาชนต้องเข้าไปดูได้ โดยไม่ต้องเกิดความยุ่งยากหรือไปร้องขออย่างเช่นลงไว้ในเว็บไซต์หรือในอินเทอร์เน็ต ด้านการเงินการคลังท้องถิ่น งบประมาณท้องถิ่นไม่น้อยเลย ๖๐๐,๐๐๐ กว่าล้านบาท การที่จะทําให้ท้องถิ่นสามารถเพิ่มประสิทธิภาพมีความโปร่งใสในการใช้จ่าย เพิ่มความสามารถในการจัดเก็บและมีธรรมาภิบาล การกําหนดภาษีใหม่ ๆ ของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การเพิ่มส่วนแบ่งภาษีที่รัฐเคยแบ่งให้ให้เพิ่มมากขึ้น ภาษีใหม่ ๆ

เช่นภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง การแบ่งภาษีของรัฐเช่นภาษีนิติบุคคลในพื้นที่ ภาษีมูลค่าเพิ่ม และถ้าหากรัฐยังคงจะต้องอุดหนุนท้องถิ่นในรูปของเงินอุดหนุนก็ควรจะเปึนเงินอุดหนุน ที่มุ่งลดความเหลื่อมล้ําในพื้นที่หรือปล่อยให้ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้มีโอกาสคิดเอง ทําเองให้มากที่สุดเท่าที่จะเปึนไปได้ และที่สําคัญคือระบบงบประมาณของประเทศจะต้องมี ทั้งระบบที่เปึนฟังก์ชัน แอพโพรช (Function approach) คือเน้นไปที่ตัวหน้าที่ ของกระทรวง ทบวง กรม ในขณะเดียวกันก็เน้นไปที่แอเรีย แอพโพรช (Area approach) คือความสําคัญของพื้นที่ด้วย ในด้านการบริหารงานบุคคลท้องถิ่น ท้องถิ่นมีบุคลากร ทั้งที่เปึนฝ์ายการเมือง ฝ์ายประจําและลูกจ้างถึง ๕๕๐,๐๐๐ คน ดังนั้นระบบการบริหารงานบุคคล จะต้องมีระเบียบ มีหลักเกณฑ์ มีมาตรฐานมากกว่านี้ เราเสนอให้มีการรวมข้าราชการ องค์การบริหารส่วนจังหวัด พนักงานเทศบาล และพนักงานองค์การบริหารส่วนตําบล เข้าเปึนข้าราชการส่วนท้องถิ่นประเภทเดียวก็คือการรวม ก หรือรวมคณะกรรมการ เสนอให้มีการตราร่างพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการส่วนท้องถิ่น พ.ศ. .... เพื่อให้เปึน หลักเกณฑ์ในการบริหารงาน ให้มีธรรมาภิบาล เพิ่มสมรรถนะและเปึนไปตามหลัก เมอริท ซิสเตม (Merit system) ที่สําคัญให้มีคณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม อยู่ในระบบใหม่นี้ด้วย ด้านระเบียบกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เรากําลังรอคอยร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ และกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญซึ่งทราบว่า จะมีส่วนของการปฏิรูปที่เกี่ยวพันมาถึงด้านการปกครองท้องถิ่นหรือการกระจายอํานาจ ท้องถิ่นด้วย เราเสนอให้มีการปรับปรุงหรือตรากฎหมายที่เกี่ยวข้องและจําเปึน เช่น กฎหมายกําหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอํานาจ กฎหมายจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รูปแบบใหม่ กฎหมายบริหารงานบุคคลท้องถิ่นใหม่ กฎหมายเกี่ยวกับการเงินการคลัง ของท้องถิ่นใหม่ นี่คือภาพรวมของแนวทางการปฏิรูปการกระจายอํานาจและการปกครองท้องถิ่น ซึ่งคณะกรรมาธิการปฏิ รูปการปกครองท้องถิ่น สภาปฏิรูปแห่งชาติ ขอนําเสนอ ท่านสมาชิก ท่านประธาน เปึนรอบที่ ๒ จะขออนุญาตท่านประธานว่าหากมีท่านใด จะเสริมจากที่ผมพูดหรือไม่ ก็ขออนุญาตท่านประธานด้วยครับ