กอบศักดิ์ ชี้แจงระบบการเงินฐานราก

กราบเรียนท่านประธานครับ แล้วก็สมาชิกผู้ทรงเกียรติทุกท่านครับ กระผมก็ขอขอบคุณข้อเสนอแนะที่ดี ๆ ของ ท่านสมาชิก สปช. ทุกท่านนะครับ แล้วก็จะได้น้อมรับแนวคิดต่าง ๆ เหล่านี้เพื่อไปปรับปรุง ตัวร่างรายงาน แล้วก็ปรับปรุงตัวของร่าง พ.ร.บ. ผมขอเรียนตอบข้อซักถามของท่านสมาชิก เปึนรายคนที่ผมจดไว้นะครับ แล้วก็ผมคิดว่าท่านอาจารย์ธวัชชัย ท่านไพบูลย์ ก็คงอาจจะมี คําตอบในส่วนของท่าน ท่านดุสิตถามว่าจะตรวจสอบอย่างไรครับ จะเปึนรายองค์กรหรือเปึน ทั้งระบบ ระบบที่เราตั้งใจไว้ก็จะเปึนการตรวจสอบเปึนรายองค์กรก่อน คิดง่าย ๆ ครับว่า ธ.ก.ส. ธนาคารออมสินซึ่งเปึนแม่ข่ายมีสาขาอยู่ ๒,๐๐๐ แห่ง ในช่วงต้นเรามีลูกข่าย ประมาณ ๓,๕๐๐ แห่ง ก็จะตกประมาณ ๑ แห่งกว่า ๆ ต่อ ๑ สาขา คนที่เปึนแม่ข่ายก็จะ เปึนสาขาของแม่ข่ายที่ใกล้ชิดกับตัวของลูกข่ายก็จะเปึนเข้าไปช่วยให้ความรู้ และเปึนคนช่วย เข้าไปตรวจสอบดูแลและยกระดับ แล้วพอหลังจากนั้นทุกป้เปึนประจําตัวแม่ข่ายทั้ง ๒ แห่ง ก็จะเข้ามาร่วมกัน แล้วก็ประเมินทั้งระบบว่าระบบของตัวการเงินฐานรากมีความเสี่ยงมาก น้อยแค่ไหน แล้วต้องปรับปรุงในประเด็นไหนบ้าง อันนี้ก็จะเปึนกระบวนการที่ดําเนินการ ในช่วงเรื่องของการตรวจสอบครับ ส่วนเรื่องของความเชื่อมโยงในระยะแรกผมคิดว่าเท่าที่ผม พบมานะครับ กองทุนการออมส่วนมากจะขาดเงิน เพราะฉะนั้นก็จะเปึนความสัมพันธ์

ระหว่างตัวแม่ข่ายที่ให้บริการแล้วก็ให้เงินกู้กับตัวข องลูกข่ายเพื่อไปปล่อยต่อสมาชิก มันจะมีแค่บางแห่งเท่านั้นที่มีเงินเกิน แล้วก็สามารถที่จะบริหารจัดการเงินออมข้ามโครงข่าย ได้ครับ สําหรับท่านเตือนใจท่านได้พูดถึงเรื่องของบัญชีครัวเรือนแล้วก็ความรู้ทางการเงิน กระผมเห็นด้วยกับเรื่องนี้อย่างยิ่งเลยครับ เปึนเรื่องที่ทาง ธ.ก.ส. ธนาคารออมสิน ให้ความสําคัญกับเรื่องนี้มาก เราพบนะครับว่าถ้าเกิดเราสอนให้สมาชิกของลูกข่ายก็คือ ประชาชนนี่แหละมีความรู้เรื่องของการทําบัญชีครัวเรือน เขาอาจจะเปลี่ยนชีวิตเขาจากคน ที่มีเงินไม่พอจ่ายกลายเปึนคนที่มีเงินเหลือในบางเดือนได้ อันนี้มาจากอะไรครับ เพราะว่า เวลาเขาทําบัญชีครัวเรือนเขาจะเห็นว่าเงินบางส่วนไปตกกับเรื่องของการเล่นการพนันหวย ไปตกกับเรื่องของการดื่มสุรา สูบบุหรี่ ค่าใช้จ่ายเรื่องของปุิยเคมี เปึนต้น ซึ่งค่าใช้จ่ายเหล่านี้ เปึนค่าใช้จ่ายที่จะสามารถลดลงได้ ทอนลงได้ แล้วหลังจากนั้นแม้กระทั่งไม่ได้มีเงินที่เพิ่ม ก็ยังสามารถที่จะกลับมีรายจ่ายที่ต่ํากว่ารายรับได้ อันนี้ก็ทําให้ชีวิตปรับปรุงดีขึ้น และผมคิดว่า นี่คือหัวใจของการเปลี่ยนวิถีชีวิตของประชาชนที่มีการตื่นรู้ด้านการเงิน แล้วก็สามารถ บริหารจัดการชีวิตของตนเองได้ ในเรื่องของการยกระดับมาตรฐานการกํากับดูแล ก็ขอขอบพระคุณที่ท่านเสนอแนะให้ ไปจัดการยกระดับแล้วก็คลีนอัพ (Cleanup) ทั้งระบบเลยเพื่อได้ตั้งต้นใหม่ที่ดีนะครับ

ในประเด็นนี้เราคิดอย่างนี้ครับ คือว่ามันมีทั้งหมดประมาณ ๑๒๐,๐๐๐ แห่งอยู่ในปัจจุบัน มันยากที่จะเข้าไปยกระดับพร้อม ๆ กัน เราก็เลยคิดระบบใหม่ก็คือว่าเราจะสร้างเลเยอร์ (Layer) ตรงกลางเปึนตัวเชื่อมโยงระหว่างระบบธนาคารพาณิชย์ ธนาคารเฉพาะกิจ ที่อยู่ส่วนกลางไปถึงประชาชน โดยโครงข่ายการเงินราก ฐานจํานวน ๓,๕๐๐ แห่ง ถึง ๗,๐๐๐ แห่ง ตกตําบลละแห่ง ก็จะเปึนคนที่ถูกยกระดับขึ้นมาตรวจสอบ แล้วหลังจากนั้น ก็จะเปึนคนที่เอาประชาชนเชื่อมโยงเข้ากับระบบการเงินที่อยู่ส่วนกลางของเรา ส่วนที่เหลืออีก ๑๒๐,๐๐๐ แห่ง เราจะใช้ระบบที่ว่าพอ ๗,๐๐๐ แห่งนี้สามารถเจริญเติบโตได้ สมาชิกที่เหลือเอง ก็จะมีโอกาสในการเลือกที่จะเข้ามาเชื่อมโยง รวมไปถึงมีโอกาสที่จะเลือกที่จะเปลี่ยนมาเปึน สมาชิกของลูกข่ายก็ได้ อันนั้นก็จะทําให้เกิดการบูรณาการของกองทุนขึ้นมา แล้วก็ขณะเดียวกันผมสังเกตนะครับว่าแต่ละคนจะมีลูกข่าย จะมีสมาชิกของเขาแล้ว อย่างเช่น ที่หนองสาหร่ายมีกองทุนหมู่บ้านอยู่ ๙ แห่งที่เปึนเครือข่าย เพราะฉะนั้น พอเรายกระดับของหนองสาหร่าย หนองสาหร่ายก็จะเปึนคนไปช่วยยกระดับของคนที่เปึน ลูกข่ายเขาอีกครั้งหนึ่ง อันนี้เปึนแนวคิดว่าเราจะบริหารจัดการที่สามารถบริหารได้ ที่ประมาณ ๗,๐๐๐ แห่ง แล้วก็ยกระดับอันนี้ขึ้นมาเปึนเลเยอร์ที่สําคัญ แล้วก็ทําให้มาตรฐาน เกิดขึ้น ๗,๐๐๐ แห่งก็จะเปึนตัวขยายผลลงไปข้างล่างอีกครั้งหนึ่ง อันนี้ก็คือแนวคิด ที่เราตั้งใจไว้นะครับ

สําหรับท่านปรีชา บุตรศรี กระผมเห็นด้วยกับประเด็นต่าง ๆ ที่ท่านได้ กล่าวมาครับ เราก็เห็นตรงกันครับว่ากำรที่ไม่มี พ.ร.บ. รองรับมันมีความเสี่ยงที่จะ ถูกฟัองร้องได้ โดยเฉพาะจากการที่ทําธุรกรรมเรื่องของการเงินแล้วก็รับเงินฝาก เพราะฉะนั้นการให้ความเปึนนิติบุคคลแล้วก็รองรับเขาจะทําให้องค์กรทางการเงิน จํานวนหนึ่งที่ไม่มีความเปึนนิติบุคคลอยู่ในปัจจุบันสามารถดําเนินการ ได้อย่างเข้มแข็ง แล้วก็ช่วยเหลือประชาชนได้อย่างระยะยาว ในส่วนที่ท่านกังวลใจเรื่องว่ามีหลากหลาย องค์กร เช่น กองทุนหมู่บ้านในเรื่องของการกู้ยืม สัจจะออมทรัพย์เน้นเรื่องของการออม แนวคิดเราคืออย่างนี้ครับ เราไม่ตั้งใจที่จะเอาคนที่มีความแตกต่างเหล่านี้มารวมกัน แต่เราตั้งใจว่าเราจะสร้างเลเยอร์ใหม่ขึ้นมา ผมเห็นว่าอย่างกองทุนหมู่บ้านแม้ว่าจะเริ่มต้น จากการกู้ยืม แต่ว่าบางกลุ่มเริ่มผันตัวเองมาเปึนองค์กรเพื่อการออม แล้วพอมาเปึนองค์กร เพื่อการออมก็สามารถก้าวขึ้นอีกระดับหนึ่งได้ นี่คือเลเยอร์ที่เราอยากจะเอามารวมกัน

เปึนโครงข่ายการเงินฐานรากที่เน้นเรื่องของการออมเปึนสําคัญ อันนี้ก็จะเปึนเรื่องของ การที่ทําให้กระบวนการของการดําเนินการสามารถสอดรับกันได้ แล้วก็เรื่องของการสร้าง ความเข้มแข็งให้เกิดวินัยในการออม อันนี้ก็ได้กล่าวไปแล้ว ในเรื่องของบัญชีครัวเรือน สําหรับท่านณรงค์ครับ กระผมขอขอบพระคุณมากสําหรับเรื่องของข้อเสนอแนะต่าง ๆ ทางเราสามารถปรับได้ตามที่ท่านเสนอแนะมา เรื่องของความสําคัญกับความเปึนอยู่ ของประชาชน นั่นคือเปัาหมายของเราครับ เปัาหมายหลักที่สําคัญที่สุดก็คือการลด ความเหลื่อมล้ําของประชาชนในกลุ่มต่าง ๆ แล้วก็ยกระดับความเปึนอยู่ของประชาชน ทั่วประเทศไทย กลไกของเราคือโครงข่ายการเงินฐานรากที่จะไปทําแนวคิดนี้ ซึ่งแหล่งเงิน ที่เขาเข้าถึงก็จะช่วยให้เขาสามารถมีโอกาสในการทําอาชีพ แล้วก็พัฒนาความเปึนอยู่ ของเขาได้ อันนี้ผมคิดว่าเราเห็นตรงกันว่าความเปึนอยู่คือเปัาหมายหลัก เดี๋ยวผมจะไปเขียน ให้มันชัดเจนขึ้นในร่างรายงานครับ แล้วก็ในร่าง พ.ร.บ. ในเรื่องของชื่อเดี๋ยวผมจะปรึกษา กับท่านประธาน ถ้าคิดว่าระบบการเงินระดับฐานรากชัดเจนกว่า อันนี้เราก็สามารถ แอคคอมโมเดต (Accommodate) ได้เช่นกัน แล้วก็เรื่องขององค์ความรู้ในร่าง พ.ร.บ. เราไม่ได้เขียนชัดเรื่องนี้ครับ แต่ว่าเวลาที่เราหารือกับองค์กรต่าง ๆ ประเด็นนี้ เปึนประเด็นสําคัญที่เราเห็นตรงกันก็คือว่าตัวขององค์กรที่เปึนลูกข่ายจะเปึนคนที่ให้ความรู้ กับตัวของสมาชิกของเขา แล้วขณะเดียวกันแม่ข่ายที่ผมพบมานะครั บ อย่าง ธ.ก.ส. ธนาคารออมสินเองนี่เขาก็จะมีเอกสารครับ อย่างเอกสารฉบับนี้ครับเปึนเอกสารแนวทาง เพิ่มศักยภาพของกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง เขาสอนนะครับ เขาทําเอกสาร เปึนปู๊ง ๆ เลย เปึนหลายชุดเลยที่จะไปสอนให้ตัวของคนที่เปึนสมาชิกลูกข่ายของเขา พัฒนาแนวคิดเรื่องของมาตรฐานบัญชี เรื่องของแนวทางการบริหารความเสี่ยง การคัดเลือก ลูกค้า การบริหารจัดการว่าจะติดตามเงินกู้คืนได้อย่างไร นี่คือหัวใจครับ เพราะว่า การเปึนนายแบงก์ไม่ใช่เรื่องง่าย แล้วก็โอกาสความเสียหายเกิดขึ้นได้เยอะ เพราะฉะนั้น อันนี้ก็จะเปึนเรื่องของการพัฒนาองค์ ความรู้ แล้วก็ทักษะต่าง ๆ รวมถึงแนวความรู้ ทางด้านการลงทุนเช่นเดียวกันครับ ผมจะขอรับแนวคิดของทุกท่านไปเพื่อการปรับปรุง ร่างรายงานแล้วก็ร่าง พ.ร.บ. ให้ดีขึ้น ขอบพระคุณครับ