ท่านประธานที่เคารพ เรื่องของการเมืองนั้น เป็นเรื่องที่สําคัญ มีผลต่อความเป็นอยู่ของประชาชนทั้งประเทศ เพราะถ้าการเมืองเป็นอย่างไร สิ่งที่เกิดขึ้นก็มักจะเป็นอย่างนั้น ถ้าได้นักการเมืองดี ประชาชนก็จะมีความสุข เหมือนศิลาจารึก หุบเขาช่องคอยบอกไว้ว่า ที่ใดมีคนดีอยู่ที่นั่นย่อมมีสุข เป็นศิลาจารึกเมื่อ พ.ศ. ๑๐๑๐ ครับ ข้อความนี้บันทึกเป็นอักษรปัลลวะ เพราะนั่นคือเรื่องของการเมืองตั้งแต่แรก เดิมทีเดียวแบบ พ่อแม่ปกครองลูก มาสู่ระบอบสมมุติเทวราช สมบูรณาญาสิทธิราชย์ แล้วในที่สุดก็พัฒนามาสู่ ระบอบประชาธิปไตยที่บอกว่าประชาชนเป็นใหญ่และในที่สุดเราก็พยายามให้ประชาชนเป็นใหญ่ ดังรัฐธรรมนูญที่กําลังร่างนี้ ก็คือให้มีสมัชชาประชาชนหรือใช้ว่าสมัชชาพลเมืองก็แล้วแต่นะครับ

ทีนี้ปัญหาสําคัญคือเรื่องพรรคการเมืองซึ่งทางกรรมาธิการร่างออกมานะครับ ผมอ่านแล้วในเอกสารนั้นท่านร่างไว้ดีมากเหลือเกิน เป็นการปกป้องประเทศชาติเกี่ยวกับ เรื่องพรรคการเมืองนะครับ ตัวอย่างที่ผมพบ ยกตัวอย่างว่าเรื่องพรรคการเมืองดีอย่างไร บอกว่าพรรคการเมืองต้องมีอุดมการณ์นะครับ พรรคการเมืองต้องมีอุดมการณ์ในการที่จะ คัดเลือกคนหรือทําประโยชน์เพื่อพี่น้องประชาชน ทีนี้ที่ผ่านมาถามว่าพรรคการเมืองเรามี อุดมการณ์จริงหรือไม่ ถ้าตั้งคําถามกันอย่างนี้ก็ตอบออกมาได้ว่าส่วนใหญ่ไม่ค่อยมีอุดมการณ์ อุดมการณ์คืออะไร คือความสมบูรณ์ในการที่จะทําให้เกิดขึ้น ให้เกิดความสุขตามที่ได้ พูดหาเสียงกันนะครับ ทีนี้ถามว่าแล้วทําไมพรรคการเมืองไม่มีอุดมการณ์ ทีนี้ในนี้ก็ร่าง บอกไว้แล้วว่าพรรคการเมืองมักจะมีนายทุนเข้าไปอยู่ ทีนี้เมื่อมีนายทุนเข้าไปอยู่ก็พยายาม ที่จะสร้างอํานาจเพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์แก่ทุนที่ลงไป นี่คือปัญหานะครับ เพราะฉะนั้นจะร่างกฎหมายมาอย่างไร กฎหมายลูกเพื่อไม่ให้มีลักษณะที่ว่า พรรคการเมืองนั้นเป็นของนายทุน อันนี้คือสิ่งหนึ่ง แล้วก็สามารถสั่งการให้สมาชิกพรรคทํา ที่ปรารถนาได้ทุกอย่าง เพราะฉะนั้นกฎหมายลูกนะครับก็เรียนกรรมาธิการว่าซึ่งไม่ทราบใครร่างกฎหมายลูก ในอนาคตที่จะเกิดขึ้นนี้นะครับ เพราะสภาปฏิรูปนี้ก็อีก ๒ เดือนก็คงจะมีโอกาสร่างน้อย แต่อย่างไรก็ตามก็คงจะมีสภาขับเคลื่อนได้มาร่างให้เป็นไปตามนี้ได้อย่างแน่นอนครับ ต้องทําให้พรรคการเมืองเป็นพรรคของประชาชนไม่ควรเน้นตัวผู้นํา เป็นข้อความที่ดีมาก พรรคการเมืองต้องก้าวข้ามความเป็นบริษัทส่วนตัว เขียนไว้ดีเหลือเกินตรงนี้ ผมก็ฝาก ศาสตราจารย์ ดอกเตอร์สมบัติ และกรรมาธิการว่าเราผลักดันอย่างไรให้กฎหมายตรงนี้ ออกมาและทําอย่างไร

และอีกเรื่องหนึ่งนะครับ ในเรื่องการได้มาซึ่ง ส.ส. แล้วก็มีข้อความว่า เรื่องซื้อสิทธิขายเสียงต้องทําให้ได้ อันนี้ก็อยู่ที่กฎหมายอีกก็ขอฝากผู้ที่จะร่างรัฐธรรมนูญ ต่อไปว่าทั้งคนซื้อสิทธิทั้งคนขายเสียงคงต้องเอาให้มีโทษเรียกว่าเต็มที่หน่อย ยาแรงสักนิดหนึ่ง ถ้าไม่เช่นนั้นไม่หลาบไม่จํานะครับ เช่นว่าคนที่ซื้อสิทธิแล้วชัดเจน หลักฐานนะครับ ผมว่าหยุดการเมืองไปเลยครับ ตลอดชีวิตได้ไหม กฎหมายที่ออกมา แล้วก็อีกข้อหนึ่ง ที่ผมชอบใจและอภิปรายกันมากก็คือเรื่องทายาททางการเมือง อันนี้ผมสนับสนุนอย่างยิ่ง คือผมเองก็อยู่กับการเมืองมาตั้งแต่รุ่นปู่ รุ่นพ่อ จนทุกวันนี้ผมก็สนใจการเมือง เรียนรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยบางแห่ง ปริญญาโทยังไม่จบครับ แล้วผมก็สนใจหลายปีแล้วก็เลยรู้ว่าการเมือง คืออย่างไร รู้จักนักปรัชญาทางการเมืองนะครับ เราทําอย่างไรตรงนี้ ผู้ซื้อเสียงและผู้ขายสิทธิ ก็เหมือนกันลงโทษให้หนักนะครับ เพราะฉะนั้นการพัฒนาทางการเมืองต่าง ๆ เหล่านี้คงต้อง อาศัยพระราชบัญญัติผมว่าเป็นเรื่องสําคัญนะครับ ผู้สมัครรับเลือกตั้งมีการกําหนดอายุ หรืออะไรต่อมิอะไรนี้ก็ดีแล้วครับ แล้วอีกสิ่งหนึ่งที่หลุดไปคือเรื่องกลุ่มการเมือง ที่จริงใจผม อยากให้มีสมัครอิสระด้วยซ้ําไปครับ แต่ว่าดูแล้วในเอกสารนี้ไม่มี แต่ก็มีเหตุผลอธิบายว่า ถ้าเป็นกลุ่มการเมือง ถ้าเป็นบุคคลอีกหน่อยก็ดึงเข้ามา แล้วก็มีนั้นมีนี้กันก็จะทําให้ยุ่ง แล้วพรรคการเมืองไม่เข้มแข็ง ด้วยเหตุด้วยผลที่ผมอ่านแล้วผมก็ต้องยอมว่าควรจะพัฒนา พรรคการเมืองให้เข้มแข็งต่อไปนะครับ แต่นั่นละพรรคการเมืองที่ดี พรรคการเมือง ที่มีคุณภาพ พรรคการเมืองที่ให้ความสุขแก่พี่น้องประชาชนเป็นสิ่งต้องทํา ทั้งนี้ทั้งนั้น ต้องออกกฎหมายลูกเพื่อทําตรงนี้ให้สําเร็จ ขอบคุณท่านประธานครับ