พหล สง่าเนตร หารือเรื่องการปฏิรูปการศึกษา โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเรียนรู้ตลอดชีวิตและหลักสูตรที่จำเป็นต้องมีการปฏิรูป เพื่อแก้ไขปัญหาความไม่สอดคล้องกับระบบสากล ความต้องการของชาติ และคุณธรรมจริยธรรม นอกจากนี้ยังพูดถึงการสร้างความศรัทธาในวิชาชีพครู การพัฒนาครู การปรับปรุงโครงสร้างการบริหารจัดการบุคลากรทางการศึกษา และการปฏิรูปกฎหมายในด้านการศึกษา รวมถึงการจัดสรรค่าใช้จ่ายรายหัวที่เหมาะสมกับทุกระดับการศึกษา
กราบเรียนท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศที่เคารพ และท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติทุกท่านครับ ในกลุ่มของผมกลุ่มที่ ๕ เปึนกลุ่ม ที่โชคดี ๑๙ ท่านเปึ้นนักการศึกษาทั้งหมดในทุกภาคส่วน และยังมีสมาชิก สปช. อีก ๕ ท่าน ซึ่งเปึนคณะกรรมการการศึกษาอยู่ เก่าแล้ว ก็ได้รับข้อมูลที่เปึนประโยชน์อย่างยิ่ง แต่เนื่องจากการศึกษาเปึนเรื่องใหญ่ เราจึงใช้เวลาในการถกแถลงกันอย่างเต็มที่แล้วก็ ได้ข้อสรุปมาเปึนเพียงส่วนย่อยเปึนบางส่วน แต่ก็คิดว่าเปึนประเด็นที่น่าสนใจ เราพบว่า ปัญหาเร่งด่วนที่สามารถปฏิรูปได้ภายในเวลา ๒ ป้ มีความสำคัญเร่งด่วนตามลำดับดังนี้ เรื่องแรกก็คือเรื่องของระบบการเรียนรู้ตลอดชีวิตและหลักสูตร ในเรื่องของระบบการเรียนรู้ ตลอดชีวิตและหลักสูตรนี้เปึนปัญหาพื้นฐานสำคัญที่ทำให้คนไทยไม่มีประสิทธิภาพ และโดยสำคัญอย่างยิ่งคือคนไทยไม่มีคุณธรรม ฉะนั้นเราจึงได้พิจารณาเรื่องนี้เปึนเรื่อง เร่งด่วนที่สุด ได้รับความเห็นพ้องต้องกันเปึนลำดับแรก ในกระบวนการปฏิรูประบบ การเรียนรู้นั้นเราแบ่งออกเปึน ๓ เรื่องใหญ่ ๆ คือเรื่องของหลักสูตร เรื่องวิธีการเรียน การสอน และเรื่องการวัดและประเมินผล ในเรื่องหลักสูตรนั้นปัญหาสำคัญก็คือว่า หลักสูตรนั้นไม่สอดคล้องกับการพัฒนาศักยภาพตามความต้องการของระบบสากล ไม่สอดคล้องกับความต้องการของชาติ ขาดคุณธรรมจริยธรรม ไม่สอดคล้องกับภูมิสังคม ของไทย ไม่เหมาะสมกับช่วงวัยและช่วงของการศึกษา ในเรื่องของวิธีการเรียนการสอน ปัญหาสำคัญก็คือว่าวิธีการเรียนการสอนที่เปึนอยู่นั้นมีปัญหาในการที่จะกระตุ้นการเรียนรู้ ตลอดชีวิต
ไม่ส่งเสริมกระบวนการคิด แล้วไม่กระตุ้นการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนของสังคม ซึ่งถือเปึนผู้มีส่วนสำคัญต่อการพัฒนาการศึกษา เรื่องการวัดและประเมินผล ปัญหาใหญ่ก็คือ การวัดและประเมินผลนั้นไม่สอดคล้องกับกระบวนการเรียนรู้หรือเนื้อหาสาระในหลักสูตร ฉะนั้นแนวทางแก้ไขที่เราเสนอในประเด็นแรกของระบบการเรียนรู้ก็คือว่า ในเรื่องของหลักสูตรนั้นเราจะต้องทำการวิจัย แก้ปัญหาด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพ และอาศัย การมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนเพื่ อให้ได้หลักสูตรที่มีความเหมาะสม สอดคล้องกับ ความต้องการของชาติ สอดคล้องกับการพัฒนาศักยภาพของประชาชน มีความยืดหยุ่น ครอบคลุมสถานการณ์ของโลก ครอบคลุมเกี่ยวกับทุกเรื่องที่จำเปึนทั้งด้านของการดำรงชีวิต ด้านสุขภาพพลานามัย ด้านศิลปวัฒนธรรม จริยธรรม ศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งค่านิยม ทางด้านเศรษฐกิจและสังคม แล้วนำไปสู่ภาคปฏิบัติได้ แนวทางปฏิบัติในการพัฒนา ปฏิรูปด้วยระบบการเรียนการสอนก็จะเน้นการเรียนการสอนทั้งแบบปกติควบคู่ไปกับ การเรียนการสอนแบบกิจกรรม การเรียนการสอนทั้งในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษา ซึ่งเปึนการเรียนรู้ชีวิ ตในสังคมพ์หุวัฒนธรรม และฝ๊กทักษะวิชาชีพต่าง ๆ รวมทั้งการใช้ การเรียนทางไกลเข้ามาช่วยสำหรับในจุดที่ไม่สามารถจะมีครูหรือนักเรียนที่มีสัดส่วน ที่เหมาะสมได้นะครับ ในส่วนของการวัดผลและประเมินผล วิธีปฏิรูปที่สำคัญที่เราคิดกัน ในช่วงเวลาอันสั้นก็คือว่าต้องปรับปรุงการวัดผลให้สอดคล้องกับกระบวนการเรียนการสอน และสาระของหลักสูตร เช่น การเรียนถ้าเปึ้นเรียนในห้องเรียนก็สอบในห้องเรียน ถ้าเปึนการเรียนนอกห้องเรียนก็ควรจะวัดผลนอกห้องเรียนนะครับ อันนี้เปึนเรื่องแรก และเรื่องที่ ๒ เปึนเรื่องของการพัฒนาเรื่องโครงสร้างการบริหารแล ะการกระจายอำนาจ ซึ่งเปึนปัญหาใหญ่ ซึ่งอาจจะต้องใช้ความคิดเห็นจากสมาชิกทุกท่านเข้ามาช่วยกันนะครับ เราต้องการจัดโครงสร้างการบริหารที่ส่งผลต่อคุณภาพการศึกษาที่ต้องตรงตามปรัชญา ของแต่ละระดับการศึกษา การศึกษาของเราเปึนการศึกษาตลอดชีวิตตั้งแต่ก่อนวัยเรียน จนถึงหลังวัยเรียนแล้ว หลังการเรียนในระบบแล้วก็ยังต้องศึกษาอยู่ และในเรื่องของ การกระจายอำนาจนั้นข้อสำคัญที่ต้องพิจารณาคือต้องให้มีมาตรฐานกลางให้สามารถ เปึ้นที่ยอมรับได้ที่ชัดเจนและเหมาะสม ที่สำคัญที่สุดในเรื่องโครงสร้างการบริหารราชการ และการกระจายอำนาจต้องการการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน ต้องมีการกำกับ ควบคุม ที่เหมาะสมในระดับการศึกษาปฐมวัยหรือมัธยมศึกษาอาจจะมีการควบคุมมาก
แต่ในส่วนมหาวิทยาลัยก็คงจะเปึนการปล่อยให้มีอิ สระมาก เปึ้นต้น การประกันคุณภาพ การวัดผลและประเมินผลต้องสอดคล้องกับบริบทของผู้ถูกประเมิน การปรับปรุงระบบ และหลักสูตรในเรื่องของการผลิตครู การแต่งตั้งวิทยฐานะและการโยกย้ายครู อันนี้เปึ้นปัญหาใหญ่ที่ต้องพิจารณาปฏิรูปอย่างสำคัญนะครับ รวมทั้งโครงสร้าง อัตรากำลัง ของกระทรวงศึกษาธิการ โดยเฉพาะในเรื่องของครูและผู้บริหารแล้วสิ่งที่เปึ้นประเด็นสำคัญ ที่เราพูดถึงคือต้องสร้างความศรัทธาในวิชาชีพ ส่งเสริมการพัฒนาครูทั้งด้านการเรียนรู้ และโอกาสที่จะพัฒนาตนเอง ต้องมีการกำหนดระเบียบเกี่ยวกับวิทยฐานะที่สอดคล้องกับ ศักยภาพของครู ปรับปรุงโครงสร้างการบริหารจัดการบุคลากรทางการศึกษาทุกภาคส่วน ต้องมีส่วนร่วมในการกำหนด ในส่วนของผู้บริหารต้องการให้เปึ้นผู้บริหารที่มีวิสัยทัศน์ สอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาของประเทศ เปึนผู้บริหารที่มีขวัญกำลังใจโดยมีการยกย่อง มีผลตอบแทนทั้งรูปธรรมและนามธรรมที่ชัดเจน และที่สำคัญผู้บริหารต้องเปึ้นผู้ที่มีสำนึก ของการมีส่วนร่วมกับชุมชนเพื่อนำไปสู่การมีส่วนร่วมในการพัฒนาการศึกษา ในประเด็นต่อไปที่ต้องปฏิรูปคือเรื่องของกฎหมาย ซึ่งอันนี้คณะ สปช. ได้ดําเนินการไว้ ค่อนข้างชัดเจนนะครับ ประเด็นที่เราเห็นว่าเร่งด่วนก็คือว่าพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ จะต้องมีการกำหนดให้มีการจัดตั้งสมัชชาการศึกษาและสภาการศึกษาจังหวัด ปรับปรุง พระราชบัญญัติบริหารราชการของกระทรวงศึกษาธิการ พุทธศักราช ๒๕๔๖ ซึ่งค่อนข้าง จะนานแล้วนะครับ รวมทั้งออกพระราชบัญญัติคณะกรรมการนโยบายการศึกษาและพัฒนา มนุษย์แห่งชาติ ซึ่งจะเปึนคณะกรรมการใหม่ที่ไม่ขึ้นกับกระทรวงศึกษาธิการ ในเรื่องสุดท้าย ที่สำคัญที่สุดที่ละเลยไม่ได้คือเรื่องของงบประมาณนะครับ ที่สำคัญของเรื่องงบประมาณ ก็คือต้องมีการจัดสรรค่าใช้จ่ายรายหัวที่เหมาะสมกับทุกระดับการศึกษา ลดขั้นตอน อันนี้เปึนปัญหาเรื่องของงบประมาณในเรื่องของขั้นตอน
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเราเน้นเรื่องอาชีวศึกษาที่จะต้องมีการส่งเสริมให้มีงบประมาณสำหรับ อาชีวศึกษามากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งสร้างแรงจูงใจให้ผู้ประกอบการได้เข้ามามีส่วนร่วม ในส่วนอุดมศึกษาก็คงจะเน้นงบประมาณของการวิจัยให้มากขึ้น สำหรับการศึกษา ตลอดชีวิตนั้นระบบงบประมาณคงจะต้องอาศัยวิธีการออกมาตรการทางการเงินและภาษี รวมทั้งการกู้ยืมเงินเพื่อสนับสนุนการศึกษาตลอดชีวิต ทั้ง ๕ ประเด็นนี้เปึ้นประเด็นปฏิรูป เร่งด่วนทางด้านการศึกษาที่ทางกลุ่มของเราได้พิจารณาว่าน่าจะดำเนินการในระยะเวลา ๒ ป้นี้ได้สำเร็จ ขอบคุณครับ