สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๓๘ · ๒๐ พฤษภาคม ๒๕๕๘

สืบพงศ์ ธรรมชาติ หารือเรื่องค่านิยมที่ดีและไม่ดีของสังคมไทย โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการปลูกฝังค่านิยมที่ดี เช่น การศึกษา ค่านิยมไทยและประเพณีไทย และการปฏิรูปศิลปะวัฒนธรรมให้สอดคล้องกับลำดับการสอน ค่านิยม และบรรทัดฐานของสังคม

รองศาสตราจารย์สืบพงศ์ ธรรมชาติ

ท่านประธานที่เคารพ สมาชิกสภาปฏิรูป ที่เคารพทุกท่านครับ ผม สืบพงศ์ ธรรมชาติ หมายเลข ๒๑๖ จากนครศรีธรรมราช ค่านิยมหลัก ของไทยที่ทางคณะรัฐมนตรีได้มีเอาไว้ ๑๒ ประการ เขียนไว้เป็นกลอนว่า ๑. รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ๒. ซื่อสัตย์ เสียสละ อดทนได้ ๓. กตัญญูพ่อแม่สุดหัวใจ ๔. มุ่งใฝ่เล่าเรียน เพียรวิชา ๕. รักษาวัฒนธรรมประจำชาติ ๖. ไม่ขาดศีลธรรม ศาสนา ๗. เรียนรู้อธิปไตย ของประชา ๘. รักษาวินัยกฎหมายไทย ๙. ปฏิบัติตามพระราชดำรัส ๑๐. ไม่ขาด พอเพียง เลี้ยงชีพได้ ๑๑. ต้องเข้มแข็งทั้งกายใจ ๑๒. ไซร้คิดอะไรให้ส่วนรวม

อันนี้เป็น ๑๒ ประการ ที่ ครม. ได้ให้ไว้ ที่เป็นร้อยแก้วก็มีครับ ถ้าหากว่าได้ ทั้ง ๑๒ ประการนี้แล้วผมว่าประเทศไทยนี้สุดยอดครับ ถ้าทำได้ทั้ง ๑๒ ประการ ขณะนี้ ทางรัฐบาลเองก็ได้เผยแพร่ค่านิยม ๑๒ ประการนี้ออกไปทั่วประเทศแล้ว เพราะฉะนั้นไวนิล (Vinyl) ก็ติดอยู่ หนังสือก็มี ที่ออกไป ดอกเตอร์กมล รอดคล้าย ซึ่งเป็นเลขาธิการของ การศึกษาขั้นพื้นฐานท่านก็ได้นำสิ่งเหล่านี้ออกไปเผยแพร่ทั่วประเทศแล้ว เพราะฉะนั้น สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้จึงเป็นสิ่งที่ดีงามที่ควรจะสานต่อ

ในส่วนของคณะอนุกรรมาธิการที่ท่านได้ทำเอาไว้ ผมก็ขอชื่นชมว่า ท่านมีความพยายามในการที่จะทำให้เป็นรูปธรรมเพื่อให้ปฏิบัติได้ จริง ๆ แล้วผมก็เป็น เลขานุการของคณะศิลปวัฒนธรรม และอนุกรรมาธิการท่านก็ได้ทำสิ่งเหล่านี้เอาไว้ ส่วนหนึ่ง ผมก็ได้ดูร่วมกับท่าน แต่ว่าบางส่วนบางทีผมก็ไม่ได้ดูเพราะติดโน้นติดนี้ เพราะฉะนั้น ในรายละเอียดอาจจะขออีกนิดหนึ่งว่า ในกลไกกำกับพฤติกรรมมนุษย์ตรงนี้ ขั้นตอนที่ ๑ บอกว่ากฎหมาย กฎระเบียบ และขั้นที่ ๒ ค่านิยมและบรรทัดฐานของสังคม และขั้นที่ ๓ เป็นคุณธรรมประจำใจ ในความเห็นผมผมว่าถ้าขยับเอาขั้นที่ ๒ มาเป็นขั้นที่ ๑ น่าจะเหมาะ กว่าไหม แล้วเอาขั้นที่ ๑ ไปอันที่ ๒ เพราะว่าเราต้องสอนและปลูกฝังเด็กที่บ้านก่อน หรือที่ โรงเรียน หรือที่วัดก่อน โดยใช้หลักทางศาสนา บรรทัดฐานสังคม แล้วถึงขั้นกฎหมาย และกฎระเบียบเมื่อหากว่าไม่เป็นไปตามที่สอนไว้ แล้วถึงจะเกิดคุณธรรมประจำใจที่ว่า แต่อย่างไรก็ตามในแง่ของกฎหมายและกฎระเบียบนั้นน่าจะเป็นเรื่องที่ต้องใช้ให้น้อย เราจะใช้ก็ต่อเมื่อคนคนนั้นด้อยคุณธรรม จริยธรรมในเรื่องกฎหมายและระเบียบต่าง ๆ เพราะฉะนั้นไม้เรียวจะใช้ก็ต่อเมื่อนักเรียนคนนั้นทำผิดแล้วไม่รู้เรื่อง แล้วก็ต้องถามว่าเขาผิดจริง หรือไม่ ถ้าเขาผิดจริงก็ต้องตีครับ เพราะฉะนั้นที่จริงไม้เรียวเป็นเรื่องของคุณธรรมอย่างหนึ่ง ถ้าเรารู้จักใช้ไม้เรียวอย่างมีเหตุผล อย่างไรก็ตามผมคงเรียกไม้เรียวกลับมาไม่ได้แล้วล่ะครับ เพราะเลิกไปแล้วนะครับ

ในหน้าถัดมา สุนทรี นะครับ ใส่ ย เข้าไป ตรงนั้นอาจจะเผลอเรื่องการพิมพ์ และอีกตัวหนึ่งในหน้าคนกับวาระการปฏิรูปนะครับ ศิลปะวัฒนธรรม พิมพ์ติดกัน ตรงนั้น ในวงกลม ผมว่าวรรคสักนิดหนึ่ง เว้นนิดหนึ่ง จะเป็น ศิลปะ แล้วเว้นนิดหนึ่ง วัฒนธรรม มันจะได้ความหมายเท่ากับ ศิลปะและวัฒนธรรม นะครับ แต่ถ้าใช้ และ ก็ได้ อันนี้เป็นคำ ที่ใช้กันอยู่โดยทั่วไปและเป็นที่รู้กันนะครับ

ทีนี้ในส่วนของค่านิยมซึ่งเป็นเรื่องที่ทำให้สังคมเรามีความสุข มีความงดงาม ค่านิยมมี ๒ ทาง คือทั้งค่านิยมที่ดีและค่านิยมที่ไม่ดี เมื่อค่านิยมที่ไม่ดีเกิดขึ้นจะทำให้สังคมนั้น ยุ่งยาก เดือดร้อนและทำให้บุคคลนั้นก็เดือดร้อนด้วย เพราะฉะนั้นจึงต้องเอาค่านิยมที่ดี อุดมศึกษาเคยทำค่านิยมพึงประสงค์ของนักศึกษาและนิสิตเอาไว้ค่อนข้างจะเยอะ ทำไว้เป็น เล่มหน้าเบ้อเริ่มเลยครับ เรียกว่าค่านิยมพึงประสงค์ของบัณฑิตนะครับ

ทีนี้ค่านิยมที่ดีในสังคมไทยของเราก็น่าจะมี ผมสรุปนะครับ

๑. ค่านิยมของการศึกษา เอาเลยครับตรงนี้ ให้ชอบการศึกษาและการอ่าน แบบสักครู่ที่ว่า แล้วรับรองคนมีการศึกษาจะมีพื้นฐานชีวิตที่ดี

ค่านิยมไทยและประเพณีไทย อันนี้สำคัญครับ ซึ่งอันนี้เป็นตัวชี้วัดความเป็นไทย ถ้าหากว่าเราไม่นิยมไทยแล้วก็ไม่รู้จะเรียกว่าคนไทยทำไม ไม่รู้จะเป็นคนไทยทำไม และขณะนี้ความนิยมไทยสูงครับ โดยเฉพาะการแต่งกายซึ่งกำลังกลับมาขณะนี้ ปรากฏว่า ผู้หญิง สุภาพสตรีขณะนี้นุ่งชุดไทยกัน มองแล้วน่ารักครับ และในสภาเราขณะนี้สุภาพสตรี สปช. ก็แต่งชุดไทย แล้วถ่ายรูปให้เห็นแล้วก็สบายใจ ท่านประธานที่มองเห็นนะครับ วันนี้ ผมไปนั่งใกล้ ๆ ท่านก็เห็นท่านแต่งชุดไทยสวยงามครับ นี่เสื้อผ้าไทยครับ นิยมอาหารไทย นะครับ ก็เป็นเรื่องสำคัญ เพราะฉะนั้นความนิยมต่าง ๆ นี้ก็ควรจะต้องเป็นไปในทางที่ดี

ค่านิยม ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย์ มีวินัย สามัคคี เป็นนักสู้ อดทน เหล่านี้คือ ค่านิยมที่ดีทั้งสิ้น

ค่านิยมที่ไม่ดีต่าง ๆ ที่ไม่ควรมี เช่น นิยมความรุนแรง นิยมความฟุ่มเฟือย นิยมวาเลนไทน์ (Valentine) เสียสาววันวาเลนไทน์อย่านิยมเลย หรือแม้แต่วันลอยกระทง ค่านิยมเอาเปรียบคนอื่น ค่านิยมเอาแต่ตนและพวก เห็นแก่ตัว ไม่ค่อยแบ่งใคร ค่านิยมเหล่านี้ ไม่ดีครับ เพราะฉะนั้นถ้าเมื่อคนไทยมีค่านิยมดี แค่ ๑๒ ประการที่กล่าวแล้วก็สุดยอดแล้ว ขอบคุณมากครับ