ท่านประธาน ท่านกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ และท่านสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติที่เคารพครับ ผม นายวิวัฒน์ ศัลยกำธร รองประธาน กรรมาธิการปฏิรูปการศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ได้รับมอบหมายจาก ท่านประธานพารณ อิศรเสนา ณ อยุธยา ให้ทำหน้าที่แทนครับ ท่านประธานครับ เมื่อ ๑๕ นาทีที่แล้ว ที่ได้มีโอกาสได้กราบเรียนที่ประชุมนี้ว่าสังคมกำลังมีปัญหา โดยเฉพาะสังคมไทยกำลังเป็นสังคม ที่กำลังเดินไปสู่สังคมผู้สูงวัย ในขณะที่ปัญหาบ้านเมืองเรายังเต็มไปหมด เศรษฐกิจก็มีปัญหา การเมืองก็มีปัญหา สังคมก็มีปัญหา แม้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมก็มีปัญหา คนที่จะเป็นวัยทำงานที่จะมาแก้ปัญหาน้อยลง และต้องแบกภาระทั้งเด็กเล็กและผู้สูงวัย ในขณะที่โลกก็กำลังเป็นปัญหาครับ ถ้าเรายังทำเหมือนเดิม ไม่ว่าจะเป็นการปฏิรูปทุกมิติ ทุก ๆ ด้านโดยเฉพาะด้านการพัฒนามนุษย์เพื่อจะไปส่งเสริม ไปสนับสนุนกิจกรรมของทุก ๆ คณะกรรมาธิการที่นำเสนอไปแล้ว ถ้าเราพัฒนาพลเมืองของเราให้เป็นพลเมืองดี เป็นบุคคล ที่สมบูรณ์ เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ เป็นผู้ที่เป็นคนดีมีวินัยไม่ได้ ระบบทุกรูปแบบที่เราจะคิด ที่จะปฏิรูปย่อมไม่มีทางสำเร็จเลยครับ คราวที่แล้วผมได้กราบเรียนคณะกรรมาธิการ ยกร่างรัฐธรรมนูญไปแล้วว่า ในคณะกรรมาธิการปฏิรูปการศึกษาและการพัฒนา ทรัพยากรมนุษย์ของเราทั้ง ๒๗ ท่าน พึงพอใจ ๙๕ เปอร์เซ็นต์ ที่ได้นำข้อเสนอของเรา ไปบรรจุไว้ในรัฐธรรมนูญ วันนี้ผมจะขออนุญาตนำเสนออีก ๕ เปอร์เซ็นต์ที่เราจะอนุญาตเสนอแนะเพิ่มเติมให้ท่าน ได้กรุณาไปพิจารณาว่าท่านจะปรับปรุงแก้ไขรัฐธรรมนูญอย่างไรให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น ซึ่งมีประเด็นสำคัญ ๆ ผมจะขออนุญาตใช้ภาพในการที่จะอธิบายประกอบ มีหมวดสำคัญ ๆ ที่จะขอปรับปรุงแก้ไขอยู่ ๓ มาตราด้วยกัน ๒ หมวด มาตรา ๕๒ มาตรา ๘๔ และ มาตรา ๒๘๖ ซึ่งรายละเอียดจะได้ส่งเป็นเอกสารให้ท่านต่อไปครับ แต่ผมอยากจะกราบเรียน ประเด็นสำคัญ ๆ ที่จะชี้ให้เห็นว่าการพัฒนามนุษย์รูปแบบใหม่ที่เราอยากให้มีการปฏิรูปนั้น ต้องไม่เหมือนเดิม ต้องไม่เหมือนเดิม ๓ เรื่องหลัก ๆ ที่ผมกราบเรียนไปแล้วว่า

๑. ระบบระเบียบในการบริหาร ระบบบริหารต้องเปลี่ยน

๒. ระบบการเงินต้องเปลี่ยน และ

๓. ระบบการเรียนรู้ต้องเปลี่ยน

ผมอยากจะเรียนให้ท่านดูภาพแผนที่ประเทศไทยที่เห็น เรามีพื้นที่อยู่ ประมาณ ๓๒๑ ล้านไร่โดยประมาณ ซึ่งขณะนี้ก็ไม่ถึงแล้ว เพราะว่าทะเลได้กลืนไปแล้วกว่า ๒,๐๐๐,๐๐๐ ไร่ ผมไม่มีตัวเลขจากหน่วยงานไหนให้ทราบ เราเป็นประเทศขนาดเล็ก อยู่ท่ามกลางประเทศยักษ์ใหญ่ในโลก ซึ่งขณะนี้มีความร่วมมือกัน แบ่งเป็น ๒ ขั้วหลัก ๆ ถ้าย้อนกลับมาดูจำนวนประชากร ประเทศของเราเป็นประเทศที่ ๒๑ มีประชากร ๖๐ กว่าล้านคน นี่หมายถึงยุโรป ไม่ได้แยก รวม มองทั้งยุโรปเป็นหนึ่ง เราจะเป็นประเทศที่ ๒๑ ถ้าดูเงิน เราเป็นประเทศที่ ๓๐ รองจากประเทศอินเดีย ดูตัวเงิน นั่นหมายความว่ายุโรปก็รวมเป็นหนึ่ง เหมือนกัน ถ้าดูขนาดพื้นที่เราเป็นที่ ๕๑ เราเล็ก ประเทศเราเป็นที่ ๕๑ แต่เราอยู่ใน ภูมิประเทศที่สมบูรณ์มาก ทั่วโลกคาดหวังว่าเราจะเป็น ๑ ใน ๖ ที่สำรองอาหารไว้เลี้ยงเพื่อนเรา ทั้งโลก นี่จากเอฟเอโอ (FAO) ยืนยันว่าเราต้องพัฒนาระบบนิเวศอาหารในประเทศของเรา ให้สมบูรณ์ไว้เลี้ยงเพื่อนร่วมโลก เราส่งออกอาหารทะเลเป็นที่ ๑ เรากินประมาณ ๑๐ เปอร์เซ็นต์ ส่งไป ๙๐ เปอร์เซ็นต์ ข้าวเราก็ส่งออกเป็นที่ ๑ ยังมีอะไรอีกมากมายครับ ผมไม่มีเวลาพูด ๑๕ นาทีเหลือแค่ ๑๐ นาทีเองครับ

ขอภาพถัดไปครับ ถ้าดูโลกที่กำลังร่วมมือกัน กำลังแบ่งเป็น ๒ ค่ายใหญ่ ๆ ไม่ว่าจะเป็นค่ายจี ๗ (G7) หรือค่ายบริคส์ (BRICS) ผมไม่มีเวลาลงในรายละเอียด ดูภาพ การประชุมต่อไป ทั้งการทหารก็ร่วมมือกัน แต่ที่สำคัญที่สุดประเทศ ๒ ขั้วซึ่งไม่เคยร่วมมือกัน มาก่อนเลย ขณะนี้ร่วมมือกันแล้วตั้งกองทุนขึ้นมา ๓๐๐,๐๐๐ กว่าล้านบาท เพื่อจะต่อสู้กับ ปัญหาไคลเมท เชนจ์ (Climate change) แม้ในมหาวิทยาลัยดังในหลาย ๆ ประเทศเขาเริ่ม จัดตั้งหน่วยงานขึ้นต่อสู้กับความท้าทาย ๓ ประการ

๑. ไคลเมท เชนจ์

๒. เรื่องของปัญหาขาดแคลนน้ำอย่างรุนแรงในโลก และ

๓. พลังงาน

ถัดไปครับ เมื่อไม่นานมานี้ความขัดแย้งในหมู่เกาะต่าง ๆ ในเขตที่ใกล้บ้านเรา สหรัฐอเมริกาซ้อมรบขนานใหญ่กับฟิลิปปินส์ นั่นเป็นความร่วมมือระหว่าง ๒ ประเทศ แต่มันส่งผลกระทบทั้งโลก ส่งผลกระทบเราด้วยครับ ที่สำคัญที่สุดเราอยู่ใกล้ครับ เราเป็นมิตร กับสหรัฐอเมริกา

ขออนุญาตถัดไป ในเวลาอันจำกัดผมจะขออนุญาตอัญเชิญ ส.ค.ส. พระราชทาน โดยเฉพาะปี ๒๕๔๗ และปี ๒๕๕๘ พระเจ้าอยู่หัวเรามีอำนาจแค่ ๓ อย่าง เท่านั้นเองในรัฐธรรมนูญที่เราบัญญัติไว้โดยตลอด ขออนุญาตแปลเป็นภาษาบ้าน ๆ ว่า ๑. เตือน ๒. ให้คำแนะนำ ๓. ถ้ารัฐบาลมาขอคำปรึกษาก็ให้คำปรึกษา เท่านั้นจริง ๆ ผมไม่มีเวลา ยกตัวอย่าง แต่อยากจะเรียนว่าในปี ๒๕๔๗ ท่านส่ง ส.ค.ส. พระราชทานเตือนคนไทย ทั้งแผ่นดินเป็นรูปประเทศไทยที่ท่านเห็นมีระเบิดอยู่ ๔ ลูกในภาพ และจุดชนวนแล้ว มีเรือใบ เรือขนส่งสินค้า ในนั้นเขียนว่า ทรงปรุงด้วยพระองค์เองจากคอมพิวเตอร์ของพระองค์ท่าน เขียนว่ามีระเบิด เกือบทั่วโลก และตรงกลางประเทศไทยเขียนว่า สามัคคีเป็นพลังค้ำจุนแผ่นดินไทย มันแปลว่าอะไรครับ เราแปลให้ง่ายที่สุด ความขัดแย้งของโลกจะนำไปสู่สงคราม ภัยพิบัติ ธรรมชาติ โรคระบาดและความอดอยากกำลังจะเกิดขึ้นบนโลกใบนี้แล้วแพร่ขยายไปทั่วโลก เมืองไทยซึ่งอุดมสมบูรณ์มาในอดีตขณะนี้ไม่ใช่แล้ว ผมเชื่อว่าทุกท่านถ้าติดตามข้อมูล มันไม่ใช่แล้วบ้านเรา คำถามก็คือประเทศไทยเราจะยืนอยู่ตรงไหน เราจะเตรียมคนของเราอย่างไร ให้เผชิญกับทุกวิกฤติ ซึ่งดูจากภายในเรากำลังจะมีคนแก่มากที่สุดและคนทำงานน้อยลง เด็กน้อยลง ถ้าเรายังจัดระบบการศึกษาบนการศึกษาโรงเรียน ๓๐,๐๐๐ กว่าโรง โดยไม่ยอม ปรับตัวอะไรเลย ไม่มีทางครับผมยืนยัน ไม่ใช่ผมยืนยัน กรรมาธิการทั้ง ๒๗ ท่าน ศึกษาเรื่องนี้ มาเป็นอย่างดี

ขออนุญาตถัดไปครับ ถ้าเราจะเดินตามแนวประเทศอังกฤษซึ่งเป็นแม่แบบ ของทุนนิยมโลก ทุนนิยมเสรี เราร่ำเรียนกันมาแพร่ไปทั่วโลก และในขณะเดียวกันเราจะเดินตาม ประเทศเยอรมันซึ่งเป็นแม่แบบของโลกสังคมนิยม เขาเป็นต้นกำเนิด ผมมีโอกาสถูกบังคับ ให้อ่านตำราทั้ง ๒ ขั้ว เราเห็นว่าเราเป็นแบบทุนนิยมเสรีสุดโต่งก็ไม่ได้ เราจะเป็นแบบเสรี สังคมนิยมก็เป็นไม่ได้อย่างเขา คำถามคือเราจะเป็นอะไร ผมว่าทุกท่านโดยเฉพาะ ท่านกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญได้กรุณาบอกว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นรัฐธรรมนูญที่ใช้ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเป็นหลักนำ ผมอยากจะใช้ คำว่า เป็นธงนำ ในการที่จะนำพาประเทศฝ่าทุกวิกฤติให้ได้ คำถามก็คือหลักคิดคืออะไร เหลือบดูเวลาแล้วคงลงรายละเอียดไม่ได้ครับ ขออนุญาตเอาไว้โอกาสหน้า

ถัดไปครับ คราวที่แล้วผมได้กราบเรียนว่าการพัฒนามนุษย์ของเราต้อง สามารถลงจนถึงดิน ติดดินได้และบินจนเหนือฟ้าให้ได้ นี่ดูจะเป็นคำค่อนข้างจะไม่ง่ายนัก แต่ไม่มีทางเลือกครับ ทำอย่างไรครับ ผมได้รับฝากจากท่านผู้นี้ครับ ท่านอาจารย์เนาวรัตน์บอกว่า ถ้าเราจะเป็นประชาธิปไตยตามที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ ท่านได้กรุณา พระราชทานพระราชอำนาจให้กับประชาชนพลเมืองของท่านและไม่ได้ให้กับกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง ไม่ได้ให้กับข้าราชการ ไม่ได้ให้กับนักการเมือง จะเอาไปทำอะไรโดยไม่ฟังเสียงประชาชนไม่ได้ ถามว่าพลเมืองเราต้องถูกพัฒนาให้พร้อมด้านไหนบ้าง ท่านอาจารย์เนาวรัตน์ท่านเขียน ขอภาพ ที่เป็นลายมือท่าน ท่านบอกว่าศึกษาเท่ากับสิกขาเป็นบาลีกับสันสฤต สิกขะ ส บวก อิกขะ สะ แปลว่า ตัวเอง อิกขะ แปลว่า ดู มอง สิกขะ หรือสิกขานี้แปลว่าดูตัวเองด้วยตัวเอง แปลว่าอะไรครับ แปลว่าการจัดการศึกษาครั้งนี้เป็นของพลเมือง เป็นของประชาชนที่จะต้อง ลุกขึ้นดูตัวเองด้วยตัวเอง ไม่ใช่นั่งรอเป็นพาสซีฟ ซิติเซน (Passive citizen) รอให้รัฐ รอให้ ข้าราชการในกระทรวงศึกษาธิการไปบอกว่าคุณต้องเรียนอะไร พลเมืองต้องลุกขึ้นดูตัวเองว่า คุณจะอยู่บนโลกใบนี้กับสถานการณ์ที่กำลังเลวร้ายที่สุดทั้งโลกจะอยู่อย่างไร สิทธิและอำนาจ อันนี้ต้องถูกกระจายบทบาทให้กับทุกคนในประเทศไทยครับ ผมมีตัวอย่างอยากเล่าให้ฟัง เรื่องการปฏิรูปของกระทรวงกลาโหมไทยเมื่อปี ๒๕๒๓ แต่เหลือบเวลาดูแล้วเหลือ ๓ นาที ขอเอาไว้ก่อนครับ แต่ขอยืนยันกระทรวงกลาโหมไทยได้ปฏิรูปด้วยการระดมสรรพกำลังจัดกองกำลังกึ่งทหาร และกองกำลังประชาชนลุกขึ้นปกป้องประเทศชาติ การศึกษาครั้งนี้ก็ต้องระดมสรรพกำลัง จัดกองกำลังกึ่งครู แต่กองกำลังประชาชนลุกขึ้นจัดการศึกษาและพัฒนามนุษย์ของเรา ให้อยู่กับโลกใบนี้ให้ได้อย่างมีศักดิ์ศรีในโลก

ขอสไลด์ (Slide) ถัดไป ทำท่าจะหมดเวลาแล้ว ย้อนขึ้นไปนิดหนึ่งครับ เราจะ ให้พลเมืองเป็นใหญ่บัญญัติเอาไว้ พลเมืองต้องดี ต้องเก่งพร้อมที่จะเป็นใหญ่ และต้องมีแผน การพัฒนาพลเมืองที่ดีในทุกมิติ ตั้งแต่ครรภ์มารดาถึงเชิงตะกอน ทำอย่างไรครับ

ขอหน้าถัดไปครับ กำลังจะหมดเวลา ไม่มีทางเลือกครับ ลำพังกระทรวงศึกษาธิการ เหมือนสมัยก่อน ผมอยู่สภาพัฒน์ ผมอยู่กองวางแผนเตรียมพร้อม เราบอกกับกระทรวงกลาโหมว่า ถ้าคุณจัดกำลังด้วยการผลิตคนขึ้นด้วยวงเงินขนาดนี้ คุณสู้กับใครไม่ได้ วันนี้เหมือนกัน ถ้าเราจะผลิตแพทย์ เราจะผลิตวิศวกรชลประทานไปสู้กับภัยแล้ง น้ำท่วม เราจะผลิตคน ขึ้นมาอยู่กับโลกขณะนี้ ด้วยเงินขนาดนี้ ไม่มีทาง ต้องปรับครับ ต้องปรับเปลี่ยนครั้งใหญ่ ด้วยการกระจายบทบาท ระดมทุกภาคส่วนเข้ามาช่วย สถานศึกษาต้องมีอำนาจ ต้องมีสิทธิ ในการจัดการตัวเอง บุคคล ชุมชน เอกชน องค์กรวิชาชีพ สถาบันทางสังคมและภาคประชาสังคม ต้องเข้ามาช่วยครับ ต้องทำการศึกษาเชิงรุก

ขอภาพถัดไปครับ เราเสนอองค์กรที่มีลักษณะเป็นองค์กรลูกผสม รัฐกับเอกชน ภาคประชาชนกับรัฐ และธุรกิจเพื่อสังคมเอสอี (SE) ซึ่ง สปช. ได้นำเสนอพระราชบัญญัตินั้น ผ่านไปแล้ว

ขออนุญาตถัดไปครับ มีตัวอย่างความสำเร็จ ขณะนี้มหาวิทยาลัยหลายแห่ง เช่น สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าได้ลุกขึ้นจัดตั้งหน่วยขึ้น จะระดมข้อมูลให้รู้เท่าทัน และจับมือกับชุมชน ขอไปเร็ว ๆ เลยครับ เหลืออีก ๔๒ วินาที ต้องลงถึงดินและบินถึงฟ้า มีแล้วอยากเรียนเชิญท่านไปชมที่สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

ถัดไปเรื่อย ๆ ครับ มันกำลังจะหมดเวลาครับ ชาวบ้านต้องลุกขึ้นจัดการเรื่องน้ำ เรื่องไฟป่าด้วยตัวเอง โดยรัฐเข้าไปสนับสนุน อย่าคิดว่าประชาชนโง่แล้วทำอะไรไม่ได้ เขาจะต้องจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาวิศวกรประจำชุมชนของเขาเพื่อจะดูแลแหล่งน้ำ

มีเรื่องราวอีกมากมายครับ มันหมดเวลาพอดี ผมขอจบหน้าสุดท้ายเลยครับ สไลด์สุดท้ายเลยครับ ถ้ามันจะเกินสัก ๓ วินาทีก็ขออภัย ขอหน้าสุดท้ายครับ เขาปิดแล้ว ไม่ยอมให้เปิด ก็ขอขอบพระคุณครับ มีรายละเอียดพอสมควร ก็ขอขอบพระคุณครับ ผมใช้เวลาเกินไป ๙ วินาที ขอบพระคุณท่านประธานครับ