กราบเรียนท่านประธาน ที่เคารพครับ ผม เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง ในฐานะประธานกรรมการปฏิรูประบบรองรับการเข้าสู่ สังคมผู้สูงอายุของประเทศไทย ท่านประธานครับท่านประธานได้กรุณาแต่งตั้งคณะกรรมการ ชุดนี้เมื่อวันที่ ๑๖ มกราคม ปีนี้ แล้วก็มีรายชื่อคณะกรรมการดังที่ปรากฏอยู่ในเอกสาร ผมจะไม่ขออ่านซ้ํา จะขอให้ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติกรุณาดูในเอกสาร จะพบว่าคณะกรรมการชุดนี้ประกอบไปด้วยผู้ทรงคุณวุฒิที่ทําการศึกษาวิจัยรู้จริงเกี่ยวกับ เรื่องสังคมสูงวัยจํานวนมากที่มาช่วยกรรมการ แล้วก็ประกอบไปด้วยประธานกรรมาธิการถึง ๓ ท่าน และที่สําคัญที่สุดท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติได้กรุณามาเป็นกรรมการชุดนี้ด้วย คือท่านอาจารย์เทียนฉาย และคณะกรรมการชุดนี้ได้ดําเนินการเกือบจะเสร็จสิ้นหมดแล้ว เหลือแต่เพียงการแก้ไขกฎบัตร กฎหมายและมติ ครม. ที่จะนําไปสู่การปฏิรูปสังคมสูงวัย ท่านผู้มีเกียรติครับ เอกสารที่ท่านได้รับอยู่มีอยู่ ๓ ชิ้น ชิ้นที่ ๑ จะเป็นรายงานสรุป หรือรายงานหลัก ท่านดูชิ้นนั้นก็น่าจะเพียงพอ แต่ถ้าท่านอยากจะดูในรายละเอียดว่า ถ้าจะปฏิรูปเพื่อรองรับสังคมสูงวัยที่เราจะเกิดแน่ ๆ จะดูทางด้านเศรษฐกิจ ดูทางด้านสังคม ดูทางด้านสภาพแวดล้อม และดูทางด้านสุขภาพ ก็อยู่ในเล่มที่ ๒ และในเล่มที่ ๓ เป็นความเอื้อเฟื้อของอาจารย์ยอดเยี่ยม เทพธรานนท์ ที่เขียนเป็นการ์ตูนของการเตรียม สภาพแวดล้อมเพื่อผู้สูงอายุ ผู้พิการ และเด็ก เป็นการเตรียมสภาพแวดล้อมทีเดียว เป็นยูนิเวอร์ซัล ดีไซน์ (Universal design) เป็นการออกแบบที่เราก็พิจารณา ในแนวเดียวกันว่าผู้สูงอายุก็ดี ผู้พิการก็ดี และเด็กก็ดี ควรจะได้รับการดูแลสภาพแวดล้อม อย่างไร ท่านประธานครับรายงานนี้ได้รวบรวมงานศึกษาวิจัยที่พวกเราโชคดี เพราะคณะกรรมการดังกล่าวนั้นประกอบไปด้วยผู้ทรงคุณวุฒิที่ทําการศึกษาวิจัยมายาวนาน เราได้มีการประชุมและประชุมเชิงปฏิบัติการหรือที่เรียกว่าเวิร์กช็อป (Workshop) และขณะเดียวกันได้ลงไปในพื้นที่จังหวัดพิจิตรเพื่อดูการทํางานของชุมชน ดูการทํางานของ โรงพยาบาล ดูการทํางานของ รพ.สต. วัด โรงเรียน ชมรมผู้สูงอายุ ที่จะเป็นแบบอย่างที่ดี ที่ทําให้เราได้ความคิดความอ่านเยอะ และขณะเดียวกันได้เชิญหน่วยงานของรัฐ องค์กรพัฒนาภาคเอกชน เอกชน มารับฟังและมาทดสอบประเด็นปฏิรูปที่จะเสนอต่อไปนี้ และได้มีการพิจารณาปรับปรุงรายงานข้อเสนอเป็นที่เรียบร้อย ผมอยากจะกราบเรียน ท่านประธานและเพื่อนสมาชิกว่า คําว่า สังคมสูงวัยไม่ใช่เรื่องของผู้สูงอายุเท่านั้น หลายคน อาจจะเข้าใจว่ารายงานฉบับนี้เป็นรายงานเรื่องของสังคมผู้สูงอายุ แต่ไม่ใช่ คําว่า สังคมสูงวัย คือเรื่องของโครงสร้างประชากรในประเทศไทยที่กําลังจะมีผู้สูงอายุในสัดส่วนจํานวน ที่มากขึ้น ๆ แล้วก็มากขึ้น เป็นเพราะว่าเราคุมกําเนิดได้ดีเมื่อปีประมาณ ๒๕๑๓ เป็นเพราะว่าเรามีวิทยาศาสตร์การแพทย์ดีทําให้พวกเราอายุยืนยาวขึ้น แต่เมื่อเวลาไล่เข้ามา เรื่อย ๆ บัดนี้สังคมผู้สูงวัยประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงวัยแล้ว และกําลังจะเกิดปัญหา อย่างรวดเร็วและรุนแรงถ้าไม่มีการปฏิรูประบบเพื่อรองรับ ท่านผู้มีเกียรติครับเราเข้าสู่ สังคมสูงวัย คือมีผู้สูงอายุ ๑๐ เปอร์เซ็นต์ของจํานวนประชากรตั้งแต่ปี ๒๕๔๓ และในปี ๒๕๖๕ อีก ๗ ปีข้างหน้าเราจะมีจํานวนผู้สูงอายุถึง ๒๐ เปอร์เซ็นต์ของจํานวน ประชากรเพิ่มขึ้น ๒ เท่าในเวลา ๒๒ ปี และในอีก ๗ ปีข้างหน้า ท่านลองคิดดูสิครับขณะที่ คนวัยทํางานน้อยลง คนที่พร้อมไม่มีลูกหรือมีลูกน้อย ส่วนคนที่ไม่พร้อมพ่อแม่วัยใสมีลูกมาก คุณภาพของประชากรจะเป็นอย่างไร การเสียภาษีอากร วิกฤติการคลังจะเป็นอย่างไรในอนาคต ถ้าเราไม่เตรียมปฏิรูป ระบบรองรับ ท่านประธานครับ ผมอยากจะเสนอสภาพที่เกิดขึ้นในประเทศไทยว่า สถานการณ์ในประเทศไทยนั้นในปัจจุบันนี้เป็นอย่างไรบ้าง โดยที่จะขอให้ท่านดูวิดีโอ (Video) ดังต่อไปนี้ที่คณะกรรมการได้ตั้งใจทําเพื่อเสนอกับท่านสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ประมาณสัก ๙ นาที เชิญชมเลยครับ

(เจ้าหน้าที่ได้ดําเนินการเปิดวีดิทัศน์)

ท่านประธานครับ นั่นคือวิดีโอ สั้น ๆ ที่สะท้อนให้เห็นสภาพการณ์ปัญหาของประเทศไทยที่เกิดขึ้นแล้วและกําลังจะทวี ความรุนแรงอย่างรวดเร็วในช่วง ๗ ปีข้างหน้า ผมดีใจที่วันนี้มีหนุ่มสาวมานั่งฟัง แล้วก็ได้ดูวิดีโอเมื่อสักครู่นี้ อยากจะเรียนท่านทั้งหลาย ที่กําลังลุกขึ้นนี่ยืนสักนิดหนึ่ง อยากจะเรียนว่าสภาปฏิรูปแห่งชาติเรากําลังทํางานเพื่อปฏิรูป ระบบสังคมสูงวัย ไม่ใช่เพื่อพวกเราหรอกครับ เพราะว่าพวกเรานี่อีก ๑๐-๒๐ ปีก็คงไม่อยู่แล้ว แต่คนพวกท่านนะครับกําลังจะต้องรับภาระต่อไปในอนาคต จะต้องเจออย่างแน่นอนสังคม สูงวัยและถ้าเราไม่เตรียมพร้อมด้วยระบบเกิดปัญหาแน่นอน เพราะฉะนั้นสภาปฏิรูปแห่งชาติ กําลังปฏิรูประบบเพื่อรองรับสังคมสูงวัยด้วยแนวคิดอยู่ ๕ ประการ

ประการที่ ๑ เรามีแนวคิดว่าต้องให้สังคมตระหนักว่าผู้สูงอายุเป็นพลัง ในการขับเคลื่อนสังคม ผู้สูงอายุไม่ใช่เป็นผู้ที่มีภาระของสังคม แต่มีพลังเป็นคลังปัญญา เป็นคลังประสบการณ์ที่จะช่วยสังคมได้

ประการที่ ๒ เรามองว่าการสร้างสังคมและสภาพแวดล้อมที่บุคคลทุกช่วงวัย และทุกกลุ่มประชากรสามารถที่จะอยู่ร่วมกันได้อย่างปลอดภัยและมีความสุข

ประการที่ ๓ เราจะส่งเสริมการมีส่วนร่วมของจตุพลังทั้งท้องถิ่น ท้องที่ องค์กรชุมชน และหน่วยงานของรัฐในชุมชน เน้นการบริหารจัดการตนเอง โดยไม่ต้อง รอการดําเนินงานจากภาครัฐที่ไม่มีความยืดหยุ่น

ประการที่ ๔ การดูแลผู้สูงอายุ เราจะได้เน้นเรื่องการสร้างนําการซ่อม และการประคับประคองผู้สูงอายุให้อยู่ในสภาพที่สามารถดูแลตนเองให้ได้นานที่สุด มากกว่า การที่จะให้อยู่ในสถานบริบาลโดยอาศัยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน และ

ประการสุดท้าย เราจะปฏิรูปเพื่อเตรียมความพร้อมในระบบเศรษฐกิจ สังคม บริการสุขภาพให้สอดคล้องกับโครงสร้างประชากรไทยที่เปลี่ยนแปลงไป

ท่านผู้มีเกียรติครับ เราใช้ดอกลําดวนเป็นสัญญลักษณ์ในการแสดง คอนเซ็ปชวล ดีไซน์ (Conceptual Design) ท่านเห็นดอกลําดวนที่ปรากฏอยู่นี้มีเพียง ๓ กลีบ แต่เราต้องจงใจที่จะให้มี ๔ กลีบ เพราะต้องการเสริมสร้างความมั่นคง ๓ กลีบ ทําไมใช้ลําดวน เพราะดอกลําดวนนั้นมีกลีบแข็งแล้วก็มีกลิ่นหอม สัญลักษณ์ของผู้สูงวัย จึงใช้ดอกลําดวน กลีบหนึ่งก็คือเราต้องสร้างระบบรองรับทางด้านเศรษฐกิจเพื่อสร้าง อีกกลีบหนึ่ง เป็นการสร้างทางด้านสภาพแวดล้อม สังคมและสุขภาพ เราจึงมี ๔ กลีบด้วยกัน

กลีบที่ ๑ ด้านเศรษฐกิจ เรามุ่งหวังจะสร้างหลักประกันทางรายได้ และการออมให้กับผู้สูงอายุและประชากรรุ่นใหม่ และเพิ่มศักยภาพให้ระบบเศรษฐกิจไทย ภายใต้บริบทสังคมสูงวัย

กลีบที่ ๒ ในด้านสภาพแวดล้อมและบริการสาธารณะ เราจะสร้างชุมชน ที่น่าอยู่สําหรับสังคมสูงวัย ส่งเสริมบ้านปลอดภัยในวัยเกษียณ และในเรื่องของสุขภาพ เราจะสร้างเสริมชุมชนเข้มแข็งอย่างมีส่วนร่วม ปฏิรูประบบบริการสุขภาพ สร้างและจัดระบบดูแลสุขภาพชุมชนเมือง และทางด้านสังคมที่มีความสําคัญอย่างยิ่ง จะต้องเตรียมความพร้อมเพื่อให้วัยสูงอายุมีคุณภาพ เสริมศักยภาพครอบครัวไทยในบริบท สังคมสูงวัย เพิ่มศักยภาพและบทบาทของชุมชนเพื่อคนทุกวัย เร่งรัดการทํางานเชิงรุก ของภาครัฐและเอกชนเพื่อรองรับสังคมสูงวัย แล้วก็เพิ่มคุณค่าของผู้สูงอายุ

ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติครับ คณะกรรมการจะได้ลงรายละเอียด ในกลีบลําดวนแต่ละกลีบโดยที่จะขอให้ท่านรองศาสตราจารย์ ดอกเตอร์วรเวศม์ สุวรรณระดา เสนอ และท่านอาจารย์ดอกเตอร์สมชัย ฤชุพันธุ์ เป็นผู้เสนอประเด็นปฏิรูป ด้านเศรษฐกิจ ท่านรองศาสตราจารย์ไตรรัตน์ จารุทัศน์ จะเสนอประเด็นปฏิรูป ด้านสภาพแวดล้อม แพทย์หญิงลัดดา ดําริการเลิศ จะเสนอประเด็นปฏิรูปด้านสุขภาพ ท่านรองศาสตราจารย์ ดอกเตอร์วิพรรณ ประจวบเหมาะ จะเสนอประเด็นปฏิรูปด้านสังคม และดอกเตอร์ประกาศิต กายะสิทธิ์ จะสรุปประเด็นเพื่อเสนอประเด็นที่ต้องเสนอต่อ คณะรัฐมนตรีและพระราชบัญญัติที่ต้องแก้ไข ผมจะขออนุญาตแนะนําทั้ง ๖-๗ ท่าน ที่นั่งอยู่ ข้างหน้าผมตรงนี้ละครับกับท่านผู้มีเกียรติทั้งหลาย เพราะท่านเป็นผู้ทรงคุณวุฒิที่มาช่วยงาน ของเรา ผมจะขออนุญาตท่านประธานเริ่มจากเศรษฐกิจก่อนโดยขอท่านรองศาสตราจารย์ ดอกเตอร์วรเวศม์ สุวรรณระดา เชิญครับ