อรพินท์ วงศ์ชุมพิศ สนับสนุนแนวคิดการจัดตั้งสถาบันวิเคราะห์งบประมาณประจํารัฐสภา หรือพีบีโอ เพื่อแก้ปัญหาการใช้จ่ายงบประมาณที่ไม่มีเหตุผลทางวิชาการ และเพิ่มศักยภาพของรัฐสภาในการวิเคราะห์งบประมาณ
กราบเรียนท่านประธานค่ะ ดิฉัน อรพินท์ วงศ์ชุมพิศ สปช. หมายเลข ๒๓๗ ค่ะ ดิฉันขอสนับสนุนแนวคิดในการจัดตั้งสถาบันวิเคราะห์ งบประมาณประจํารัฐสภาหรือขออนุญาตเรียกสั้น ๆ ว่าพีบีโอนะคะ โดยที่มีเงื่อนไขว่า ต้องเป็นสถาบันวิเคราะห์งบประมาณประจํารัฐสภาที่มีความเป็นกลางและเป็นอิสระ ทางวิชาการอย่างแท้จริง ถ้าเป็นเอกสารต้องขีดเส้นใต้ ๓ ครั้ง ว่าอย่างแท้จริง และหากพีบีโอ สามารถเป็นสถาบันที่มีความเป็นกลางอย่างแท้จริงได้แล้ว ดิฉันเชื่อว่าพีบีโอเองอาจจะได้รับ การยอมรับในฐานะหน่วยงานที่อาจจะเป็นคลังสมองหรือว่าเป็นธิงก์แทงก์ (Think tank) ของรัฐบาลในการวิเคราะห์ข้อมูลทิศทางการพัฒนาประเทศหรือการวิเคราะห์งบประมาณ หรือการจัดตั้งงบประมาณของประเทศต่อ ๆ ไปด้วย เนื่องจากดิฉันเชื่อว่าถ้าพีบีโอทํางาน ในเรื่องการวิเคราะห์ติดตามการจัดทํางบประมาณและการใช้จ่ายงบประมาณของภาครัฐ ไประยะหนึ่งแล้วย่อมมีข้อมูลที่เป็นฐานสนับสนุนแนวคิดหรือว่าการวิเคราะห์ในด้านนี้ได้เป็นอย่างดี ดิฉันเห็นด้วยที่จะมีสถาบันวิเคราะห์อันนี้นะคะ เพราะว่าในฐานะเหมือนท่านที่เคยอยู่ใน ราชการหรือยังอยู่ในราชการ ดิฉันเองเคยอยู่ในราชการในฐานะอธิบดี ดิฉันเครียด ทุกครั้งไม่ได้เห็นด้วยเพราะว่าเกลียดการไปชี้แจงงบประมาณ แต่ดิฉันรู้สึกว่าการชี้แจงงบประมาณเป็นอะไรซึ่งไม่ค่อยมีเหตุผลทางวิชาการเท่าไร หลายครั้ง ที่กรรมาธิการงบประมาณถามถึงว่ามาเป็นตั้งแต่เมื่อไร เมื่อก่อนดิฉันไปอยู่ที่ไหน ทําไมมาอยู่ตรงนี้ ซึ่งดิฉันคิดว่าบางเรื่องไม่เกี่ยวกันเลย แล้วก็มีหลายครั้งที่การวิพากษ์งบประมาณเป็นไปโดยที่อาศัย ประสบการณ์ ทัศนคติส่วนตัว ไม่ได้อยู่บนพื้นฐานของวิชาการหรือความถูกต้อง ความเป็นจริงที่เกิดขึ้นในขณะนั้น อย่างที่เรียนแล้วว่าหน่วยงานราชการโดยเฉพาะคนที่เป็น หัวหน้าหน่วยราชการมักจะมีความเครียดสูงในเวลาชี้แจงงบประมาณ จนกระทั่งพวกเราเคย พูดกันว่าถ้าอยากจะตัดงบประมาณรอบแรก ๕ เปอร์เซ็นต์ ๑๐ เปอร์เซ็นต์ ๒๐ เปอร์เซ็นต์ ตัดไปเถอะ อย่างน้อยถ้าไม่ให้ทําอะไรเลยก็คงจะเหลือแต่แค่งบเงินเดือนของข้าราชการเท่านั้น ซึ่งในระยะหลัง ๆ หลายคนรู้สึกอย่างนั้นว่าอยากตัดอะไรก็เชิญ เพราะว่าการพัฒนา บางอย่างไม่สามารถทําได้เลย ขึ้นอยู่กับอะไรก็ไม่รู้ ซึ่งดิฉันไม่ทราบว่ามันอยู่บนพื้นฐานอะไร แล้วดิฉันก็ขออนุญาตเล่าความจริงว่าจนกระทั่งหน่วยงานราชการระดับผู้บริหารเขามีเทคนิค ว่าทําอย่างไรให้งบประมาณเขาผ่านโดยที่ไม่มีปัญหา ท่านประธานเชื่อหรือไม่ว่าตัวอธิบดี สามารถต่อรองกับกรรมาธิการงบประมาณได้ว่า สมมุติว่าเขามีงบพัฒนาพื้นที่ของตัวเองอยู่ ในงบของหน่วยงานนี้เขาจะสามารถบอกรับปากได้ว่าถ้างบประมาณนี้ผ่านจะจัดสรรงบ ส่วนนั้นส่วนนี้ไปให้ลงในพื้นที่ท่านได้ด้วย ท่านเชื่อหรือไม่ก็ตาม เรื่องนี้เป็นเรื่องจริง แล้วดิฉัน ก็ยังคิดว่าถึงจะมีพีบีโอเรื่องนี้อาจจะยังคงอยู่ก็ได้ว่ามีการเจรจาต่อรองกันว่า ให้มีงบประมาณ ไปลงพื้นที่ของตัวเองเพื่อที่จะไม่ตัดงบในส่วนนั้น ขออนุญาตเรียนความจริงนะคะ ถ้ามีหน่วยงานพีบีโอนี้เกิดขึ้นจริง ถ้ามีความเป็นกลางและเป็นอิสระอย่างแท้จริง ดิฉันเชื่อว่า สถาบันนี้จะเป็นสถาบันหรือหน่วยงานวิชาการที่จะเพิ่มศักยภาพของรัฐสภาในการวิเคราะห์ งบประมาณได้มากขึ้น และอาจจะเป็นงบประมาณของประเทศไทยที่มีการใช้แบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ ได้อย่างจริงจังมากกว่าในอดีตนะคะ ทั้งนี้พีบีโอจะต้องเปิดเผยโปร่งใสและตรวจสอบได้อย่างแท้จริง ตามที่เคยเรียนไปแล้ว ดิฉันเห็นด้วยกับกระบวนการตรวจสอบการทํางานของพีบีโอ เป็นระยะ ๆ โดยองค์กรภายนอกที่เป็นผู้ตรวจสอบและอาจมีคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ คอยตรวจสอบผลงานการวิเคราะห์ด้วยว่าเป็นการได้มาตรฐานจริงหรือไม่ และควรกําหนด ระยะเวลาด้วยว่าในการประเมินรอบที่เท่าไร ให้มีคณะกรรมการมาประเมินว่าสถาบันแห่งนี้ ควรจะคงอยู่ต่อไปเพื่อทํางานต่อ หรือควรได้รับการพัฒนาความรู้อย่างต่อเนื่องเนื่องจาก มีความรู้ความสามารถยังไม่เพียงพอ หรือควรจะยุติบทบาทไปในเมื่อคณะกรรมการได้ ประเมินแล้วว่ามีความเห็นเป็นอย่างไรนะคะกราบเรียนท่านประธาน ดิฉันใคร่ขอเสนอว่า หน่วยงานองค์กรต่าง ๆ องค์กรอิสระต่าง ๆ ที่พวกเรารวมทั้งตัวดิฉันเองกําลังพิจารณา จะเสนอหรือให้จัดตั้งขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาต่าง ๆ ของบ้านเมืองในขณะนี้ ควรกําหนดช่วงเวลา ในการทบทวนความเหมาะสม ความคุ้มค่าของการมีหน่วยงานนั้น ซึ่งถ้าปัญหาต่าง ๆ นั้น ได้รับการแก้ไขให้ลุล่วงไปแล้วสังคมไทยได้มีการยกมาตรฐานต่าง ๆ ดีขึ้นจนถือว่ามีข้อปฏิบัติ ของประชาชนคนไทยที่ดีแล้ว หน่วยงานที่ไม่มีความจําเป็นให้ยุบทิ้งไป เพื่อจะได้ไม่เป็นภาระ ในด้านงบประมาณต่อไป หรือเพื่อที่อาจจะเสนอมาตรการอื่น ๆ ใหม่ ๆ ที่พัฒนามากกว่าเดิม นํามาเสนอให้มีการพัฒนาประเทศไทยต่อไปค่ะ ขอบคุณพระคุณมากค่ะ ท่านประธาน