เมธินี เทพมณี หารือเรื่องการขับเคลื่อนเศรษฐกิจกระแสใหม่ โดยเฉพาะเศรษฐกิจดิจิทัล โดยเรียกร้องให้รัฐเร่งดำเนินการเพื่อให้บริการของรัฐที่สะดวกและรวดเร็วขึ้น โดยเฉพาะการให้บริการออนไลน์ และการสนับสนุนภาคประชาชนในการเข้าถึงบริการของรัฐ นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการออกแบบบริการของรัฐที่มีส่วนร่วมจากประชาชน การกำหนดหน่วยงานขับเคลื่อนกลางในการขับเคลื่อนการลงทุนในระบบอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐ และการลดการใช้สําเนาเอกสารด้วย
กราบเรียนท่านประธานค่ะ ดิฉัน เมธินี เทพมณี สมาชิก หมายเลข ๑๑๗ ค่ะ ดิฉันขออนุญาตอภิปรายในเรื่องของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจกระแสใหม่ ในส่วนของเศรษฐกิจดิจิทัล (Digital Economy) และในเรื่องส่วนเฉพาะของส่วนราชการ ดิฉันมีความเห็นในส่วนเรื่องนี้เป็นอย่างยิ่งว่าในโอกาสที่ท่านได้กรุณาเสนอในประเด็นที่สําคัญ ๆ ในการเชื่อมต่อระบบฐานข้อมูลของส่วนราชการนั้นเป็นเรื่องที่สําคัญและจําเป็นเร่งด่วน อย่างยิ่งในยุคนี้และปัจจุบันนี้เป็นอย่างยิ่ง นอกเหนือจากตัวเลขที่ท่านกรรมาธิการได้กรุณา นําเสนอในส่วนที่ประเทศไทยนั้นมี ๑ ใน ๔ ของประชากรของเราเข้าถึงอินเทอร์เน็ต (Internet) ถึงแม้ว่าตัวเลขยังดูจะยังห่างไกลจากนโยบายบรอดแบนด์ (Broadband) ซึ่งได้ประกาศใช้ ในประเทศของเราเมื่อปี ๒๕๕๔ ว่าภายในปี ๒๕๖๓ ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้านี้เราจะมีคนไทยถึง ๙๕ เปอร์เซ็นต์ คอนเนกเตด (Connected) เข้าสู่การใช้อินเทอร์เน็ต (Internet) ของประเทศเราก็ตาม แต่ในวันนี้เราก็ได้เห็นความก้าวหน้าอย่างยิ่งของภาคประชาชน ซึ่งพยายามอย่างมากที่จะเข้าสู่บริการของรัฐ ซึ่งเป็นบริการรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์เชื่อมต่อ ในแวดวงของรัฐบาล และอิเล็กทรอนิกส์เชื่อมต่อเหล่านี้ ดังนั้นในตัวเลขที่สําคัญ อีกตัวเลขหนึ่ง ก็คือพวกกลุ่มของพวกเอสเอ็มอี (SMEs) ซึ่งขณะนี้ก็มีความพยายามที่จะทํา กระบวนการที่เราเรียกว่าการค้าอิเล็กทรอนิกส์ หรืออีคอมเมิร์ซ (e-Commerce) ไม่ว่าจะเป็น ระดับส่วนกลางหรือจะเป็นระดับส่วนภูมิภาคลงไปถึงระดับตําบลและในระดับหมู่บ้าน ในที่สุด ซึ่งจะสามารถคอนเนกเตด (Connected) เข้ามาสู่รัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ได้ ดังนั้น ในโอกาสที่ท่านได้กรุณากล่าวถึงพระราชบัญญัติการอํานวยความสะดวกในการพิจารณา อนุญาตของทางราชการ พ.ศ. ๒๕๕๘ ซึ่งเป็นพระราชบัญญัติตัวใหม่เอี่ยมล่าสุด และกําหนดให้ส่วนราชการนั้นได้มีข้อกําหนดในการให้บริการของรัฐที่ลดต้นทุน ของผู้ประกอบการและภาคประชาชนในการเข้าถึงบริการของรัฐ อํานวยความสะดวก ให้รวดเร็วขึ้น ลดขั้นตอนแล้วก็ลดระยะเวลา ในการเข้าถึงบริการของรัฐนั้น ก็ได้พบว่า ส่วนงานของรัฐโดยการขับเคลื่อนของสํานักงาน ก.พ.ร. ได้มีการปรับเปลี่ยนในหลายภาคส่วน อย่างประทับใจ แต่อย่างไรก็ตามในสายตาของภาคประชาชนเราก็เชื่อมั่นว่ายังมีช่องว่าง อยู่อีกมากที่ต้องการให้รัฐนั้นขับเคลื่อนสิ่งนี้ได้อย่างเร็วที่สุดกว่านี้ ดังนั้นในการนําระบบดิจิทัล (Digital) เข้ามาขับเคลื่อนจึงเป็นโอกาสที่จะทําให้เกิดสิ่งที่เป็นความคาดหวังของประชาชน ได้อย่างรวดเร็วในความตั้งใจของภาครัฐที่จะดําเนินการ ข้อสังเกตของดิฉันมีอยู่ ๔ ประเด็น ในการที่จะทําให้หน่วยงานภาครัฐทํางานสําเร็จลุล่วงได้ในสิ่งที่ท่านกรรมาธิการแล้วก็ ภาคประชาชนคาดหวัง
ในประเด็นที่ ๑ นั้นการร่วมออกแบบบริการของรัฐเป็นเรื่องสําคัญ เพราะว่า ในส่วนที่ภาคประชาชนได้มีโอกาสรับฟังความคิดเห็นของภาคประชาชนมานะคะ ได้ถามว่า สิ่งที่รัฐพยายามทําอิเล็กทรอนิกส์มาหลายสิบปีที่ผ่านมานั้นเป็นสิ่งที่ภาคประชาชนต้องการ หรือไม่ ส่วนนี้ถ้าหากว่าภาคประชาชนได้มีช่องทางในการเข้ามามีส่วนร่วมในการออกแบบ บริการอิเล็กทรอนิกส์กับรัฐ รวมทั้งภาคเอกชนหรือผู้ประกอบการด้วยนั้นจะทําให้เกิด ความเข้าใจร่วม ความรับรู้ร่วม และการขับเคลื่อนร่วมกับเรา แล้วก็สามารถที่จะดําเนินเรื่องนี้ ไปได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
ในประเด็นที่ ๒ นั้นก็คือการกําหนดให้มีหน่วยงานขับเคลื่อนกลาง ซึ่งท่าน ก็ได้กรุณาเสนอนะคะว่าให้สํานักงาน ก.พ.ร. กับสํานักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ องค์การมหาชน ของกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ซึ่งในวันนี้ยังชื่อกระทรวงไอซีที (ICT) อยู่นั้น เป็นหน่วยงานกลางในการขับเคลื่อนร่วมกับหน่วยงานราชการอื่น ๆ ที่ได้มีการลงทุนทําระบบ อิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐมาแล้วเป็นจํานวนหลายปี แต่ก็อาจจะยังไม่ถึงจุดที่ประชาชนนั้น ยอมรับว่าเป็นสิ่งที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการขับเคลื่อน ดิฉันขออนุญาตยกตัวอย่างนะคะ ในเรื่องของบริการสาธารณะอันหนึ่ง ซึ่งภาคประชาชนอาจจะมีความคาดหวังสูง และท่านกรรมาธิการได้กรุณากล่าวแล้วก็คือเรื่องของการลดการใช้สําเนาเอกสาร ในเรื่อง การลดการใช้สําเนาเอกสารนั้น การเดินทางของสําเนาเอกสารเริ่มแรกคือบัตรประชาชน หลังจากนั้นก็จะมีเอกสารต่าง ๆ ที่ส่วนราชการต้องการจากผู้ประกอบการก็ตาม ประชาชน ก็ตามที่เดิน เข้าไปติดต่อ เป็นเอกสารเดิม ๆ และเอกสารเดียวกันที่ต้องการในทุกส่วนราชการ คําถามคือเมื่อไรส่วนราชการจะต้องการเอกสารนั้นแล้วก็ดึงจากระบบออนไลน์ (Online) แล้วก็นํามาใช้ในระบบเอกสารของตัวเอง เป็นเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ โดยไม่ต้องขอจาก ภาคประชาชนอีกเลย ดังนั้นสิ่งนี้ก็เป็นจุดที่จะขับเคลื่อนในกระบวนการของ พ.ร.บ. อํานวยความสะดวกของภาครัฐอันนี้นั่นเอง แต่อย่างไรก็ตามในประสบการณ์ ที่ได้มีการดําเนินการนั้นในการเดินเส้นทางเหล่านี้ไปก็จะต้องมีการปรับปรุง
ในประเด็นที่ ๓ ที่จะขอนําเสนอ ก็คือนอกเหนือจากหน่วยงานกลางที่ขับเคลื่อน อย่างจริงจังและต่อเนื่อง ในขณะที่ท่านกรรมาธิการเสนอว่าเป็นสํานักงาน ก.พ.ร. และสํานักงาน รัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) นั้น ดิฉันก็มีความเห็นว่าทั้ง ๒ หน่วยงานนั้น ต้องอย่าหยุดนะคะ ต้องทําต่อเนื่องจริง ๆ แล้วก็ทําในลักษณะที่ว่าเป็นคนออกหน้าเข้าไปสู่การ ต้องขออนุญาตท่านประธานเพิ่มเวลาอีกสักนิดนะคะ ในส่วนที่จะต้องทําขับเคลื่อนจริงจัง แล้วก็สามารถทําต่อเนื่องไปได้ เนื่องจากว่าส่วนราชการนั้นในประเด็นที่ ๓ กฎหมายที่ท่านเสนอ จะเพิ่มเติมให้มีกฎหมายรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์นั้นเป็นเรื่องที่ดีมาก แล้วก็เป็นสากล ค่ะท่าน แล้วในการพัฒนากฎหมายใหม่นั้นในขณะเดียวกันส่วนราชการยังต้องอยู่ภายใต้ กฎหมายเก่าของตัวเอง ดิฉันก็จะขอเสนอเป็นข้อสังเกตด้วยว่าส่วนราชการก็จําเป็นจะต้อง ปรับแก้กฎหมายเก่าที่ตัวเองถืออยู่และติดล็อก อย่างเช่นในกรณีที่การเชื่อมโยงเอกสาร อิเล็กทรอนิกส์ระหว่างหน่วยราชการบางส่วนราชการนั้นอาจจะต้องออกประกาศที่จะ รับรองว่าเอกสารที่เชื่อมโยงนั้นเป็นเอกสารที่รับรองได้ทางกฎหมาย เพื่อให้หน่วยงานปฏิบัติ ในหน้าเคาน์เตอร์ (Counter) ต่าง ๆ สามารถดําเนินการได้ทะลุปรุโปร่งไปและไม่ต้องตีความ กันอีกถ้าหากเกิดขั้นตอนในการดําเนินงานในช่วงเชื่อมต่อเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ ซึ่งเรื่องนี้ ก็เป็นข้อสังเกตที่สําคัญว่าส่วนราชการนั้นก็จําเป็นที่จะต้องปรับปรุง แก้ไขกฎ ระเบียบ ของตนเองควบคู่กันไปกับกฎหมายใหม่ ๆ เช่นนี้ด้วย
ข้อสังเกตสุดท้ายค่ะท่านประธาน การขับเคลื่อนหน่วยงานภาครัฐในการเชื่อมโยง นอกเหนือจากในระดับในประเทศเราแล้ว ยังมีรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ที่จะต้องเชื่อมโยงไป ระหว่างอาเซียน (ASEAN) ด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเพื่อสนับสนุนนโยบายรัฐบาลที่จะรองรับ เขตเศรษฐกิจชายแดนในเรื่องของการเคลื่อนย้ายบุคคล เคลื่อนย้ายสินค้า บริการข้ามพรมแดน การกํากับดูแลเรื่องอัตลักษณ์บุคคล การอนุมัติ อนุญาตต่าง ๆ ซึ่งรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์นั้น จะสามารถทําให้ความตั้งใจ แผนงาน เป้าหมายของรัฐบาลเป็นจริงได้ เนื่องจากว่าขณะนี้นั้น ในจุดการเคลื่อนย้ายระหว่างพรมแดนต่าง ๆ ก็ได้มีการเตรียมการจากส่วนราชการ ในระดับหนึ่งแล้วเหลือเพียงการขับเคลื่อนให้เร็วขึ้น แล้วก็ปรับระบบให้เข้าสู่การเชื่อมต่อ ในลักษณะที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน ในระบบเดียวกัน ซึ่งก็ต้องการการผลักดันอย่างยิ่งยวด จากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ดิฉันก็ขอฝากประเด็นทั้ง ๔ ประเด็นไว้เพื่อการพิจารณาด้วยค่ะ ขอบพระคุณค่ะ