กราบเรียนท่านประธานที่เคารพแล้วก็ ท่านกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญนะคะ วันนี้ดิฉันขออนุญาตเติมประเด็นที่เกี่ยวกับเรื่อง ของกลุ่มเป้าหมายใหญ่ของสังคมไทยคือเรื่องของผู้หญิงนะคะ ในรัฐธรรมนูญฉบับที่ผ่าน ๆ มา เราได้พยายามพูดถึงเรื่องของสตรีเรื่องของเกี่ยวกับสิทธิของผู้หญิงต่าง ๆ นะคะ ดิฉันคิดว่า มันมีส่วนที่อ่านดูที่ทางกรรมาธิการทางด้านปฏิรูปสังคม แล้วก็กลุ่มต่าง ๆ ได้ยกไว้ แต่ยังไม่มีการพูดถึงเรื่องประเด็นของเรื่องผู้หญิงมากนักนะคะ ซึ่งในรัฐธรรมนูญฉบับที่ผ่าน ๆ มา อย่างเช่นปี ๒๕๕๐ นั้น ก็ได้มีการพูดถึงเรื่องเกี่ยวกับ ผู้หญิงและผู้ชายในรัฐธรรมนูญในเรื่องของประกันสิทธิ วันนี้ดิฉันอยากจะขออนุญาตว่า ในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้น ขอความกรุณาโปรดอย่าลืมในเรื่องเกี่ยวกับสิทธิ ของผู้หญิงในประเด็นรัฐธรรมนูญด้วยนะคะ เพราะว่าผู้หญิงเราเป็นพลเมืองครึ่งหนึ่ง ของประเทศไทย แล้วก็จะต้องได้รับการดูแลจากรัฐ แล้วก็ในอนาคตนั้นกลุ่มเป้าหมายสตรี จะมีจำนวนมากขึ้น เนื่องจากว่าผู้หญิงจะอายุยืนมากขึ้นแล้วก็จะมีปัญหาใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้น ค่อนข้างมาก วันนี้ดิฉันขออนุญาตฝากประเด็นการปฏิรูป ๓ ประเด็น ที่คิดว่าน่าจะบรรจุไว้ หรือว่าน่าจะเขียนให้ชัดเจนในรัฐธรรมนูญนะคะ

ประเด็นแรกก็คือในเรื่องของความเท่าเทียมกัน เรื่องสิทธิความเท่าเทียมกัน ในการรับบริการหรือการเข้าถึงบริการสาธารณะต่าง ๆ ของภาครัฐ ที่ผ่านมานั้นเรามีการ กำหนดนโยบายก็ดี แผนงานก็ดี โครงการก็ดี แต่สิ่งที่เกิดขึ้นที่ผ่านมาก็คือว่ากำหนดนโยบาย ต่าง ๆ นั้น โดยไม่คำนึงถึงความแตกต่างหรือความต้องการของกลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ อย่างเมื่อกี้ท่านอาจารย์วิริยะได้พูดถึงนะคะ ขออนุญาตเอ่ยนามนะคะ พูดถึงเรื่องของ การออกแบบโครงการสาธารณะต่าง ๆ สำหรับกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้พิการหรือผู้ที่สามารถ ที่จะใช้บริการสาธารณะต่าง ๆ เช่นเดียวกันนะคะ จากการศึกษาที่ผ่านมาเราพบว่า นโยบายก็ดี โครงการสาธารณะต่าง ๆ สาธารณูปโภคต่าง ๆ นั้น ที่ภาครัฐได้มีการจัดไว้ จัดไว้เหมือนเป็นกลาง ๆ แต่พอไปดำเนินการนั้นเราพบว่ากลุ่มเป้าหมายสตรีหลายกลุ่ม ไม่สามารถเข้ารับบริการได้ ไม่เคยมีการตั้งคำถามเลยว่า โครงการลงทุนขนาดใหญ่เช่นนี้ กลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ ได้รับประโยชน์อะไร แนวทางในการปฏิบัติในเรื่องนี้ ในประเทศที่ พัฒนาแล้วหลายประเทศ อย่างเช่น ประเทศแคนาดาก็ดี ออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกาก็ดีนะคะ เขามีการกำหนดอย่างชัดเจนนะคะว่า เมื่อรัฐจะลงทุนโครงการสาธารณูปโภคต่าง ๆ อย่างเช่น สร้างถนน ตัดถนนไฮเวย์ (Highway) หรือว่าถนนใหญ่ ๆ สักสายหนึ่ง เขาจะมีการตั้ง คำถามว่า และกลุ่มเป้าหมายผู้หญิงที่เป็นผู้ใช้บริการ เพราะว่าผู้หญิงก็ขับรถเหมือนกันนะคะ ใช้บริการนี้มีผลกระทบอะไร ได้รับประโยชน์อย่างไร เข้าถึงบริการหรือไม่นะคะ จากการที่ตั้ง คำถามแบบนี้โดยคณะรัฐมนตรีก็ดี โดยรัฐสภาเขาก็ดี ทำให้ผู้ดำเนินโครงการนั้นจำเป็นต้อง กลับไปคิดวิเคราะห์นะคะ ปรากฏว่าจะต้องเปลี่ยนแบบหลายอย่างในการสร้างถนนสายนั้น ในการดำเนินการอย่างนี้ ในประเทศไทยเรายังไม่ค่อยมีการตระหนักถึงเรื่องนี้ชัดเจนนะคะ อย่างเช่น หลายโครงการที่เราได้ไปวิเคราะห์และพบว่างบประมาณต่าง ๆ นั้น ที่ได้ใช้จ่ายไป บางหน่วยงานหรือบางส่วนราชการ ไม่ว่าจะเป็นระดับกระทรวงหรือระดับท้องถิ่นนั้น ปรากฏว่าผู้ได้รับประโยชน์นั้นกลายเป็นกลุ่มเป้าหมายผู้ชายมากกว่าผู้หญิง มีการวิเคราะห์ ในกระทรวงหนึ่งนะคะ พบว่างบประมาณมากกว่าร้อยละ ๘๐ นั้นกลุ่มเป้าหมายที่ได้รับ ประโยชน์เป็นกลุ่มของผู้ชายนะคะ เพราะฉะนั้นในรัฐธรรมนูญน่าจะกำหนดถึง ความเท่าเทียมกันในการได้รับบริการสาธารณะนะคะ

เรื่องที่ ๒ ดิฉันคิดว่ามีความสำคัญ ก็คือเรื่องของการจัดสรรงบประมาณ เมื่อกี้พูดถึงเรื่องการออกแบบโครงการและนโยบาย ในการจัดสรรงบประมาณนั้น ควรจะต้องคำนึงถึงความสมดุลระหว่างกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้หญิงและผู้ชายนะคะ เพราะฉะนั้นในกระบวนการจัดทำงบประมาณซึ่งดิฉันอยากจะฝากไว้ ว่าในอนาคต น่าจะมีการกำหนดไว้ให้มีการพิจารณาถึงสิ่งที่เรียกว่า ความสมดุลระหว่างกลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มเป้าหมายผู้หญิงและผู้ชายนะคะ

เรื่องสุดท้ายที่อยากจะฝากไว้แล้วก็ในรัฐธรรมนูญฉบับก่อน ๆ เคยเขียนไว้ คือเรื่องของการมีส่วนร่วมของประชาชนในเวทีต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในข้อที่พูดถึง เรื่องของการมีส่วนร่วมของประชาชนในหมวดนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐนั้น ได้กำหนดให้ผู้หญิง กับผู้ชายเข้ามามีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น ในการวางแผนหรือกระบวนการที่จะ มีการตัดสินใจอะไรต่าง ๆ นั้นนี่นะคะ ให้มีลักษณะที่มีความเท่าเทียมกัน เพราะฉะนั้น ดิฉันอยากจะฝากไว้ว่าประเด็นเหล่านี้กรุณาอย่าลืมที่จะบรรจุไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ด้วยค่ะ ขอบพระคุณค่ะ