ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ หารือเรื่องการสมัครสอบเพื่อขอเป็นเขตมรดกโลก โดยเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งดำเนินการและตั้งคณะทำงานเพื่อผลักดันการสมัครสอบ
กราบเรียนท่านประธานนะครับ แล้วก็ท่านสมาชิกทุก ๆ ท่านนะครับ อันดับแรกผมขอขอบคุณท่านสมาชิกทุกท่าน มากเลยนะครับ เพราะว่าวันนี้เป็นวันที่ผมได้เห็นภาพที่ผมไม่เคยเห็นมาก่อนในสภาของเรา แห่งนี้มีการพูดกันเรื่องเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติอย่างชัดเจน อย่างจริงจัง ให้ข้อมูล รายละเอียดต่าง ๆ สิ่งเหล่านี้เป็นประโยชน์ต่อพี่น้องประชาชนที่กำลังรับฟังรับชม เรื่องเหล่านี้อยู่ด้วย เรื่องต่าง ๆ ที่ท่านสมาชิกกรุณาแนะนำมาผมยืนยันว่าทางกรรมาธิการ ของเราก็จะนำไปตรวจสอบ แล้วก็นำไปใช้ประโยชน์อย่างแน่นอน แต่อันดับแรกผมขอตอบ บางคำถามก่อน โดยเริ่มต้นง่าย ๆ ว่ากระบวนการของเรามันแบ่งเป็น ๒ ขั้นตอน กระบวนการที่เรากำลังพูดถึงอยู่ตอนนี้มันเป็นกระบวนการในการสมัครสอบคิดง่าย ๆ มันเป็นการสมัครสอบ ซึ่งการสมัครสอบจะจบในวันที่ ๑๕ เมษายน ถ้าเราสมัครสอบครั้งนี้ ไม่ทันเราก็ต้องไปสมัครครั้งหน้าวันที่ ๑๕ เมษายนหน้าจบ คือกรกฎาคม สิงหาคมจะทำเสร็จ หรืออีท่าไหนเขาไม่สนใจแล้วคุณก็ต้องรอไปอีกปีหนึ่งไปวันที่ ๑๕ เมษายนครั้งหน้า เพราะนั่นคือเกณฑ์ของยูเนสโกซึ่งเราไม่สามารถจะเปลี่ยนแปลงใด ๆ ได้ว่าเราต้องทำส่ง เสนอเรื่องไปให้ทันวันที่ ๑๕ เมษายน นั่นคือข้อแรก เรื่องที่เราส่งไปมันไม่ใช่เรื่องมากมาย มหาศาล จริง ๆ เรื่องความหนาแค่ ๑๐ กว่าหน้าเป็นเหมือนกับข้อสมัครเท่านั้นครับ มันคือข้อสมัครสอบมันไม่ใช่เป็นรายละเอียดในการสอบมันคือข้อสมัครว่าประเทศไทย มีความเห็นว่าอันดามันของเราดีหนักหนา ฉันขอสมัครเข้าคัดเลือกคัดสรรเพื่อเป็น เขตมรดกโลก เพราะฉะนั้นจริง ๆ แล้วเอกสารที่ผมแจกไปกับท่านสมาชิกทุกท่านก็มีครบ เรียบร้อยแล้วในการสมัครสอบ เพราะในการสมัครสอบเขาต้องการข้อมูลเพียงเท่านั้น หลังจากที่เราสมัครสอบเสร็จในวันที่ ๑๕ เมษายน ต่อไปเป็นการสอบจริงแล้ว การสอบจริง หมายถึงรายละเอียดต่าง ๆ อีกมากมายมหาศาล เช่น การทำหนังสือเป็นปึ๊ง ๆ รายละเอียด ต่าง ๆ อันนี้ก็เป็นส่วนหนึ่งของหนังสือปึ๊ง ๆ ที่เราช่วยกันเตรียมทำมาตั้งแต่ไหนแต่ไรนะครับ ซึ่งท่านเกษมสันต์ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงในเรื่องนี้ก็อธิบายให้เราฟังแล้วว่าจริง ๆ แล้วการสอบ หมายถึงว่าจากวันที่ ๑๕ เมษายน ต้องใช้เวลาอีก ๓ ปีเป็นอย่างน้อยกว่าที่อันดามันจะผ่าน หรือไม่ผ่านก็ไม่ทราบนะครับ เพราะฉะนั้นสิ่งที่ทางคณะกรรมาธิการกำลังนำเสนออยู่ ตอนนี้คือขอให้เราสมัครสอบสักทีหลังจากที่เรารอมา ๑๐ ปี อย่าว่าแต่สอบเลย สมัครยังไม่ได้สมัครเลย ครั้งนี้ที่เราขอก็คือช่วยกรุณาข้อแรกก็คือช่วยเร่งรัดทาง ครม. เพราะว่ามันต้องใช้มติ ครม. ในการสมัครสอบครั้งนี้ ถ้าไม่มีมติ ครม. เราสมัครไม่ได้ เพราะว่ามันเป็นพันธสัญญาของรัฐบาลอย่างที่บอกไปแล้ว เพราะฉะนั้น ๑๐ หน้า ภายในเดือนเมษายนจริง ๆ มันก็มีครบอยู่แล้ว อันนี้มันเป็นไปได้ในเชิงปฏิบัติเราถึงพยายาม เร่งมาเป็นปฏิบัติการครั้งนี้ จากเดือนเมษายน ๒๕๕๘ ยาวไปจนถึงเดือนธันวาคม ๒๕๕๙ เรามีเวลาอีกมหาศาลในการทำ ซึ่งถ้าเกิดดูจากข้อเสนอก็จะเห็นได้ว่าเราขอให้ทางรัฐบาล ตั้งคณะทำงานขึ้นมาด้านนี้โดยเฉพาะเพื่อที่จะได้มีส่วนผลักดัน เพราะว่าเรารู้สึก ไม่มั่นใจว่า ๑๐ ปีก่อนกลไกภาครัฐมันมีปัญหาอะไรอยู่บ้าง ทำให้มันช้าชะลอไปทั้งที่ แค่สมัครสอบยังใช้เวลานานมาก เพราะฉะนั้นเราก็เลยตั้งกลไกว่าควรจะต้องมีคณะทำงาน มาช่วยกลไกภาครัฐ ซึ่งคณะทำงานเหล่านั้นสำหรับผมแล้วมันเป็นการปฏิรูป เพราะมันเป็น การทำอะไรใหม่ขึ้นมาไม่ใช่เป็นการเร่งรัดเฉย ๆ มันเป็นการทำอะไรต่ออะไรใหม่ขึ้นมา เพื่อให้การสอบของประเทศไทยในเวลา ๒ ปีกว่า ไม่ว่าจะเป็นเรื่องต่าง ๆ ที่พวกเราพูดถึงกัน วันนี้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการมีส่วนร่วมประชาชน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของอื่น ๆ อีกมาก ได้มีโอกาสที่จะเข้ามา แน่นอนว่าของเราเราก็จะนำเข้ามาหาทาง ผมสรุปง่าย ๆ ว่าทำไมเรา ต้องสมัครสอบครั้งนี้ ก็ทุกปัญหาที่พวกเราพูดกันมานั่นแหละมันคือปัญหาที่เกิดขึ้นอยู่ใน ทะเลอันดามันในครั้งนี้ ปัญหาในเรื่องของการทุจริตคอร์รัปชัน ปัญหาในเรื่องของทรัพยากร ที่เสื่อมโทรมลง ปัญหาในเรื่องของเรื่องโน่นเรื่องนี่ซึ่งเราไม่มีทางที่จะแก้ไขปัญหาเหล่านั้นได้ หากเราไม่มีกระบวนการที่จัดการกับพื้นที่ทั้งหมด แทบทุกปัญหาที่ท่านกล่าวมานี้ครับ ผมดูแล้วผมสามารถตอบได้บางประเด็นเอาแบบสั้น ๆ นะครับ แต่ผมต้องเน้นย้ำว่าปัญหาเหล่านั้น ไม่ว่าจะเป็นของอาจารย์เจิมศักดิ์หรือท่านไหน ผมน้อมรับเป็นปัญหาที่ดีมาก แต่มันไม่ใช่เป็นปัญหาที่เราจำเป็นต้องการในการสมัครสอบ มันเป็นปัญหาที่ถ้าเกิดเราสอบหลังจาก ๑๕ เมษายน ยาวไปอีก ๒ ปี ปัญหาพวกนั้น ต้องมีการแก้ไขแน่นอน และการสมัครสอบครั้งนี้ก็จะทำให้เกิดการเร่งรัดในการแก้ไขปัญหา เหล่านั้น ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเรื่องจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยวอันนี้ก็เป็นปัญหา คือถ้าไม่มีปัญหาอย่างที่พวกเราพูดกันมานี้มันก็ไม่มีการสอบครั้งนี้ มรดกโลก หรือไม่มรดกโลกก็โอเคสำหรับผม ถ้าเกิดเราสามารถรักษาทรัพยากรได้ ปัญหาคือเรารักษา มันไม่ได้ ปัญหาก็คือเราต้องการมาตรฐานใด ๆ มาผลักดัน ต้องการพันธสัญญามาผลักดันให้ รัฐบาล ให้หน่วยงานต่าง ๆ เห็นความสำคัญแปรเปลี่ยนระบบต่าง ๆ ที่มีปัญหาให้มันเวิร์ก (Work) ให้มันทำงานได้ ถ้าเกิดมันไม่มีปัญหาเลย เราไม่เสนอหรอกครับมรดกโลกบอกได้เลย เพราะไม่ทราบว่าจะเสนอไปทำไม เสนอเพื่อแก้ปัญหา เสนอเพื่อหยุดยั้งการทำลายล้าง ของทรัพยากร เสนอเพื่อไม่ให้มันพินาศมากไปกว่านี้ นั่นคือการเสนอ ยกตัวอย่าง จำนวนนักท่องเที่ยวที่อาจารย์เจิมศักดิ์เสนอ ผมพูดง่าย ๆ ว่าอย่าว่าแต่จำกัดจำนวน นักท่องเที่ยวเลย เกาะตาชัยซึ่งกำลังฮิตกันอยู่ปัจจุบันนี้ อุทยานแห่งชาติไม่เคยคิดจะนำ เกาะตาชัยเป็นแหล่งท่องเที่ยว แต่ปัจจุบันมีคนไปวันละ ๒,๐๐๐ คน ด้วยเหตุผลว่า มีการแชร์ (Share) ในเฟสบุก (Facebook) จบ ไม่เคยอยู่ในตำราไม่อยู่ในอะไรเลย เพราะฉะนั้นสิ่งที่มีก็คืออุทยานบนเกาะตาชัยทั้งเกาะมีห้องน้ำอยู่ห้องหนึ่ง มีเจ้าหน้าที่ พิทักษ์ป่าอยู่ ๓-๔ คนแล้วจะรองรับนักท่องเที่ยว ๒,๐๐๐ คนได้อย่างไร และถามว่าทำไมต้อง รองรับนักท่องเที่ยว ๒,๐๐๐ คน ก็เพราะว่าเราไม่เคยบูรณาการ เรานึกจะส่งเสริมหน่วยงาน ท้องถิ่น หน่วยงานท่องเที่ยวนึกจะส่งเสริมแห่งไหนก็ส่งเสริมเข้าไป เดินไปหาดสวย น้ำใส ถ่ายรูปโปรโมต (Promote) จบ ก็ส่งเสริม นั่นก็คือปัญหาว่าทำไมถ้าเกิดเราไม่บูรณาการ ทั้งพื้นที่แล้วมันจะทำงาน ทำงานอย่างไร ถ้าเกิดคนอยากส่งเสริมท่องเที่ยวก็ส่งเสริมกันไป คนอยากอนุรักษ์ก็อนุรักษ์กันไปคนละทิศคนละทาง ว่าง ๆ เกาะที่ไม่ควรจะได้รับการส่งเสริม ก็กลายเป็นเกาะที่โดนส่งเสริมอะไรก็ไม่เคยมีสักอย่าง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการกำจัดอย่างที่ หลายท่านพูดนะครับ การเปิดปิดการใช้ประโยชน์ วันนี่กำหนดไว้ก็วันหนึ่ง ต้นเดือนตุลาคม ก็มีคนไปถ่ายเฟสบุกในเกาะต่าง ๆ ที่บอกว่าปิดกันเพียบเต็มไปหมด ซึ่งปิดนี่คือปิดให้ใครเข้า ผมก็ไม่เข้าใจเหมือนกัน มีเรื่องร้องเรียนมาเยอะแยะมากมายมหาศาล เรื่องเรือจม เรื่องกำจัดของเสียมันทำได้ทั้งนั้น ผมอธิบายง่าย ๆ ว่ามันทำได้ทั้งนั้น หากการจัดการของเรา มีดีพอ เรือปล่อยของเสียจากร่างกายมนุษย์เวลาเข้าก็แค่มีแทงก์ (Tank) ปิดเป็นระบบปิด เอาออกมาข้างนอกก็มาปล่อยทะเลข้างนอกก็แค่นั้น เพียงแต่เราไม่เคยมี ระบบควบคุม เรือลำไหนอยากจะเข้าก็เข้าไปลำไหนอยากจะออก ลำไหนจะขน คนเข้าคนออกเราไม่เคยรู้ จริง ๆ เรื่องอนุกรรมาธิการทะเลไม่ได้ทำเฉพาะเรื่องมรดกโลก เราทำเรื่องง่าย ๆ อย่างเรื่องการท่องเที่ยวดำน้ำ สคูบา ไดวิง (Scuba diving) หรือดำน้ำ แบบมนุษย์กบ ท่านเชื่อไหมปัจจุบันประเทศไทยยังบอกไม่ได้เลยว่าเรามีคนดำน้ำแบบ มนุษย์กบกี่คนในประเทศไทย ดำน้ำชมปะการังเท่าไรบอกอะไรไม่ได้เลย เพราะฉะนั้น ผมทราบดีว่าเรามีปัญหาต่าง ๆ ของประเทศไทยมีเยอะมากในทะเลนะครับ และผมน้อมรับ เพียงแต่ว่าผมก็พยายามจะขอกรอบของเราให้ชัดเจนว่ามันอยู่ในประเด็นของการนำเสนอ มรดกโลก ในเรื่องของความเป็นห่วงชาวเล เผ่ามอแกน ผมเห็นเขาที่เกาะสุรินทร์มา ตั้งแต่ไหนแต่ไร บอกว่าจัดการได้ง่ายมาก อย่างประเทศออสเตรเลีย มรดกโลกที่ใหญ่ที่สุด ในโลกทางทะเลก็คือ เกรท แบริเออร์ รีฟ (Great Barrier Reef) ที่ออสเตรเลีย มีชาวอะบอริจินอยู่ ของเราชาวเล ๑๘๐ กว่าคนชาวมอแกนที่อยู่เกาะสุรินทร์ และมีอูรักลาโว้ย อยู่ที่ลันตา แล้วก็ลงไปที่อาดังราวีอีกหน่อยหนึ่ง เพราะฉะนั้นจริง ๆ เราไม่ได้พูดถึงจำนวนคน มากมาย ของเขาไม่รู้กี่หมื่นคนเขายังจัดการกันได้ในเกรท แบริเออร์ รีฟ มรดกโลกทางทะเล ที่ใหญ่ที่สุดในโลก จัดการได้สบายมาก หรือแม้กระทั่งเรือประมงนี่พูดถึงกันเยอะมาก ผมอธิบายอย่างนี้นะครับ เขตป้องกันมันชัดเจนอยู่แล้วเราไม่ได้ไปประกาศเขตใหม่ ๓ กิโลเมตรจากชายฝั่งก็อยู่ในกฎหมายอยู่แล้วเราไม่ได้ไปประกาศเขตใหม่ คำถามคือ แล้วเราจะดูแลอย่างไร มีไอเดียต่าง ๆ ยกตัวอย่างเช่นไอเดียในเรื่องของการติดจีพีเอส (GPS) ให้กับเรือ เครื่องติดตามเรือ เรือวิ่งไปไหนเรารู้ดี ไม่ต้องไปนั่งวิ่งไล่ ก็เหมือนกับเครื่องบิน ที่เราเห็นเมื่อวานมีเส้นทางวิ่ง หรือแม้กระทั่งรถแท็กซี่ต่าง ๆ เดี๋ยวนี้ก็จะติดทางเส้นทางวิ่งกันหมดแล้ว ถ้าเราติดบนเรือได้ มันก็สามารถควบคุมได้ ซึ่งเรื่องนี้ผมคงไม่พูดในรายละเอียดให้เยอะแยะ เพียงแต่เรียนว่า ท่านนายกรัฐมนตรีได้จัดการกับเรื่องนี้อย่างจริงจัง เพราะท่านนายกรัฐมนตรีเปลี่ยนแปลง กรรมการประมงแห่งชาติ ท่านมาเป็นประธานเอง ขอให้ทหารเรือมาเป็นเอง แล้วท่านระบุ ชัดเจนในข่าวชัดเจนว่าท่านจะติดจีพีเอสเรือทุกลำ ทำในสิ่งที่รัฐบาลไทยไม่เคยทำได้ เพราะฉะนั้นประเด็นนั้นผมก็ขอเก็บไว้ให้เป็นประเด็นโดยรวม ภาพรวมในเรื่องทรัพยากร ทำลายล้าง พื้นที่กันชน เรื่องอื่น ๆ อีกมาก และการมีส่วนร่วมของประชาชน จริง ๆ แล้ว ประเด็น ๑๐ ปีที่ผ่านมาเรามีการศึกษาลงไปในพื้นที่ศึกษามาเป็นระยะ แต่เอาเถอะว่าถ้าเกิด เราทำ เรานำเสนอ เราสมัครสอบในครั้งนี้ สมัครสอบใน ๑๕ เมษายน ให้เสร็จสิ้น จากนั้นเรา มีเวลา ๒ ปี กรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติแน่นอนว่าต้องมีการทำเรื่องอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง กับทะเลที่มาเกี่ยวข้องกับประเด็นนี้ก็จะมีการรายงานเป็นระยะแน่นอนนะครับ แล้วก็จะต้อง มีการทำงานต่าง ๆ สำคัญที่สุดคือเราเขียนมรดกโลกไม่ได้ต้องการให้ข้าราชการมีอำนาจ มากขึ้นนะครับ ผมเป็นนักวิชาการมาทั้งชีวิต ผมเป็นข้าราชการแต่เป็นสายวิชาการมาทั้งชีวิต ผมทราบปัญหา ผมอยู่กับปัญหามาตลอด ผมคงไม่คิดจะทำให้ข้าราชการมีอำนาจมากขึ้น ในพื้นที่ เพราะผมทราบดีอยู่แล้วว่าทรัพยากรในพื้นที่ลดน้อยลงด้วยปัญหาใด สิ่งที่ผม อยากได้ก็คือการมีส่วนร่วมของประชาชน ผมเบื่อกับการพัฒนาการใช้ทรัพยากรที่ใครมือยาว สาวได้สาวเอา เราต้องหันหน้ามาหากัน เราต้องมาพูดคุยกัน การมีส่วนร่วมของประชาชน ในท้องถิ่นแต่ละจุดต้องชัดเจน ต้องมีกลไกชัดเจน เรื่องเหล่านั้นมันมีคำตอบอยู่ มันมีเวลาอีก ๒ ปีในการกระทำร่วมกัน แต่ ณ เวลานี้สิ่งที่กรรมาธิการขอเสนอก็คือขอให้เราสมัครสอบเถอะ ขอโอกาสให้ทะเลอันดามันได้พิจารณาตัวเอง ขอโอกาสให้ประชาชนชาวเลหรือใครก็ตาม ในทะเลอันดามันมีโอกาสปรับปรุงเปลี่ยนแปลงสิ่งที่เกิดขึ้น ณ วันนี้ สิ่งที่เรามองเห็นกัน อยู่แล้วว่ามันไปสู่จุดจบ มันไปสู่จุดจบ ถ้าเรามีโอกาสครั้งนี้ ความเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้น และสำหรับผม ความเปลี่ยนแปลงในเชิงที่ดี ความเปลี่ยนแปลงที่ยังประโยชน์ต่อ พี่น้องชาวไทย ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับลูกหลานชาวไทยในวันหน้า นั่นคือการปฏิรูป สำหรับผมครับ เพราะฉะนั้นไม่ต้องห่วงข้อเสนอทุกอย่าง เดี๋ยวเสนอมาอีกครับ เสนอมาเลย เสนอกันมาเยอะ ๆ เราเก็บไว้แน่นอน ไม่ใช่เก็บเฉย ๆ นะครับ เราอ่านแน่นอน เราพยายาม จะประยุกต์ใช้แน่นอน เพียงแต่ว่าขอความชัดเจนว่าเราขอแค่สมัครสอบให้ทัน ๑๕ เมษายน ไม่อย่างนั้นอีกปีหนึ่ง คราวนี้เราอยู่ไหนก็ไม่รู้ แล้วรัฐบาลต่อไปจะสมัครสอบให้เราหรือเปล่า ก็ไม่ทราบ และอะไรคือความหวังของเรา เราพูดอะไรก็พูดได้ แต่ความหวังมันต้องมีด้วย สิ่งที่เราจะยืนยันครั้งนี้ก็คือการสมัครสอบ เพื่อยืนยันว่าเราขอพิจารณามรดกโลก เพื่อที่เรา จะได้ยกระดับการอนุรักษ์หรืออื่น ๆ อีกมากของเราให้ชัดเจน ขอบคุณมากครับ