ดิเรก ถึงฝั่ง เสนอแนวคิดการยุบภูมิภาคและกระจายอำนาจให้ท้องถิ่น เพื่อให้ท้องถิ่นมีอำนาจในการบริหารจัดการพื้นที่ของตนเอง โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้จังหวัดมีอำนาจในการบริหารจัดการงบประมาณและสามารถดูแลท้องถิ่นให้เข้มแข็ง
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม นายดิเรก ถึงฝั่ง สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ มาจากจังหวัดนนทบุรีครับ ผมต้องกราบขออภัยจะต้องขอเวลา ท่านประธานสักนิดหนึ่งนะครับ แต่ก็คงจะไม่มากนัก ผมอยากจะชี้แจงแล้วก็ให้รายละเอียดนั้น มันจบลงด้วยเวลาที่กระชับที่สุดนะครับ เมื่อคืนนี้ก่อนที่เราจะปิดการประชุมได้มีการพูดกัน ถึงเรื่องข่าวลือว่าจะมีการยุบภูมิภาคซึ่งท่านบวรศักดิ์ได้พูดถึง แล้วก็บอกว่าเป็นเพียงข่าวลือ ผมจะกราบเรียนให้ท่านประธานได้รับทราบว่ามันเป็นข่าวลือที่แฝงความเป็นจริง มาโดยตลอด ก่อนหน้านี้ท่านคงจะได้ยินและได้ทราบชัดเจนนะครับว่าได้มีบุคคลและ กลุ่มบุคคลพยายามที่จะเสนอแนวทางที่จะจัดบริหารราชการแผ่นดินเสียใหม่ โดยให้มีเฉพาะ ส่วนกลางกับท้องถิ่นเท่านั้น นอกจากนั้นยังมีพระราชบัญญัติฉบับหนึ่งก็คือพระราชบัญญัติ ระเบียบบริหารจัดการจังหวัดปกครองตนเองออกมาก็เผยแพร่ไปในหน่วยงานต่าง ๆ ของรัฐ และเอกชน ผมกราบเรียนกับท่านว่าถ้าพระราชบัญญัติฉบับนี้ออกมาเป็นอันตรายต่อ ความมั่นคงของประเทศอย่างยิ่ง ผมไม่เห็นด้วย ในเนื้อหาของพระราชบัญญัติฉบับนี้นั้น ยุบภูมิภาค เลิกผู้ว่าราชการจังหวัด เลิกนายอำเภอ กำนัน ผู้ใหญ่บ้านหมด ตรงนี้ละครับ ที่เราไม่เห็นด้วย วันนี้ผมดีใจ ดีใจอะไรครับ คณะกรรมาธิการปฏิรูประบบบริหารราชการ แผ่นดินและคณะกรรมาธิการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่น วันนี้มีความเห็นตรงกันว่าเรายังต้อง คงการบริหารราชการส่วนภูมิภาคเอาไว้ ผมดีใจที่ ๒ คณะนี้ซึ่งมีความสำคัญเกี่ยวกับเรื่องนี้ โดยตรงมีความเห็นตรงกัน นั่นเป็นผลดีกับประเทศชาติเป็นอย่างยิ่ง แต่ในขณะเดียวกัน ผมกราบเรียนว่าวันนี้ถึงเวลาแล้ว ถึงเวลาอะไรครับ ถึงเวลาที่ส่วนกลางจะต้องกระจาย อำนาจให้ท้องถิ่นมากที่สุดที่จะมากได้ นอกจากกระจายอำนาจให้ท้องถิ่นมากที่สุดแล้ว ก็จะต้องมอบอำนาจให้ภูมิภาคเพื่อไปเป็นพี่เลี้ยงช่วยเสริมช่วยทำให้ท้องถิ่นเข้มแข็งขึ้น และบริการท้องถิ่นให้สามารถบริหารจัดการพื้นที่ของตนเองตามที่พี่น้องประชาชน ต้องการได้ ที่ผมพูดอย่างนี้ก็เพราะว่าในอดีตเราปฏิรูปกันมาหลายต่อหลายครั้ง ปฏิรูปไป ปฏิรูปมา ท้องถิ่นเขาก็ยังเรียกร้องอย่างที่เขาต้องการอยู่ เพราะฉะนั้นเมื่อเรามี สปช. ครั้งนี้ ผมจึงถือว่ามันถึงเวลาที่เราจะต้องกระจายอำนาจให้เขา ไปให้เต็มที่นะครับ การกระจายอำนาจให้ท้องถิ่นให้เขาได้ทำงานเต็มที่นั้นมันมีแนวทางอยู่
ประการที่ ๑ เราจะต้องมอบอำนาจในการบริหารจัดการงบประมาณให้กับ จังหวัด ให้จังหวัดได้สามารถตั้งงบประมาณของเขาได้เอง เพราะเมื่อท้องถิ่นเขาต้องการอะไร เสนอโครงการอะไรขึ้นมาเป็นงบประจำปีแล้ว จังหวัดก็ตั้งงบประมาณขอเข้ามายังส่วนกลาง แล้วก็มาชี้แจงในสภาเอง ถ้าทำอย่างนี้ได้ ทุกจังหวัดในประเทศไทยมันจะเจริญทัดเทียมกัน ได้หมด เพราะท้องถิ่นเขามีเงินที่จะเสิร์ฟ (Serve) จากส่วนกลางไปอยู่ที่จังหวัด เมื่อจังหวัด ตั้งงบได้เองก็จะสามารถดูแลท้องถิ่นเป็นพี่เลี้ยงให้ท้องถิ่น ให้ท้องถิ่นมีความเข้มแข็งและ สามารถทำในสิ่งที่ประชาชนต้องการได้ เราเคยพูดกันเรื่องนี้มาหลายต่อหลายครั้งแล้ว แต่ส่วนกลางก็ยังยึดโยงอำนาจต่าง ๆ เหล่านี้ไว้ยังส่วนกลาง ความจริงไม่ได้ยากอะไรถ้าเรา จะเติมนิดหน่อยลงไปในรัฐธรรมนูญเท่านั้นเองนะครับ ไม่ต้องเติมให้มันมากหรือยาวเลย ก็จะสามารถที่จะให้ส่วนกลางได้กระจายอำนาจ แล้วก็มอบอำนาจให้กับภูมิภาคในการที่จะ เข้าไปช่วยเสริม ช่วยทำให้ท้องถิ่นมีความเข้มแข็งขึ้น นั่นเป็นประการที่ ๑
ประการที่ ๒ เราปฏิรูประบบราชการกันมาหลายครั้งแล้ว ครั้งสุดท้าย ก็ไม่นานที่เราแบ่งออกเป็น ๒๐ กระทรวง ๒๑ กระทรวงนี่นะครับ ปรากฏว่าไม่รู้ว่าปฏิรูป กันอย่างไร หน่วยงานภูมิภาคที่เคยอยู่ในภูมิภาคถูกดึงมาสังกัดอยู่ในส่วนกลาง แต่ก็ตั้งอยู่ใน ภูมิภาค ตั้งอยู่ในจังหวัดนั้น ๆ เดี๋ยวนี้มีหน่วยงานส่วนกลางที่อยู่ในจังหวัด ในภูมิภาคเยอะ มากเลย แล้วเขาไม่ได้ขึ้นตรงกับจังหวัด เกิดอะไรขึ้นครับ ทุกหน่วยบอกว่า ต้องดูแล ประชาชน ต้องบริการประชาชน แต่เมื่อประชาชนไปติดต่อ ปัญหามากมายเหลือเกินที่ ไม่สามารถกระทำได้ เกิดการร้องเรียนขึ้นมากมาย พอเกิดการร้องเรียนขึ้นมากมาย เขาอยู่ ในภูมิภาค อยู่ในจังหวัด เขาจะไปร้องใครครับ เขาต้องไปร้องกับผู้ว่าราชการจังหวัด แต่เมื่อ หน่วยงานส่วนกลางที่อยู่ในจังหวัดไม่ได้ขึ้นตรงกับผู้ว่าราชการจังหวัด จังหวัดก็ไม่สามารถจะ ไปจัดการได้ ผู้ว่าราชการจังหวัดก็ไม่สามารถที่จะเข้าไปจัดการได้ เกิดอะไรขึ้นครับ เขาต้อง เดินทางมาส่วนกลาง มาให้ส่วนกลางได้แก้ปัญหา ทำให้ประชาชนเกิดความเดือดร้อน เกิดปัญหาหลายประการ เพราะฉะนั้นศูนย์รวมอำนาจ เมื่อเราบริหารจัดการเรียบร้อยแล้ว มอบอำนาจแล้ว มันควรจะไปอยู่ที่จังหวัดให้จังหวัดเขาแก้ปัญหาภายในจังหวัดของเขาได้ ก็จะลดภาระของรัฐบาลกลาง ท่านทราบไหมครับว่ารัฐบาลทุกรัฐบาล รวมทั้งรัฐบาล ปัจจุบันนี้ด้วย เมื่อไปตรวจงานที่จังหวัด สุดท้ายได้สั่งว่าอย่างไรทราบไหมครับ น้ำท่วม ที่ผ่านมาถ้าปีหน้าท่วมอีก ถ้าจังหวัดจัดการไม่ได้ถือว่าเป็นความผิดของจังหวัด จังหวัดมันจะ ไปจัดการได้อย่างไรในเมื่ออำนาจในการสั่งการอยู่ที่ส่วนกลางทั้งหมด เพราะฉะนั้นจุดนี้ จะต้องทำ ต้องแก้ปัญหา ต้องมอบอำนาจให้กับจังหวัดคือภูมิภาค ให้เขาบริหารจัดการ หน่วยงานต่าง ๆ เหล่านั้นได้ และให้หน่วยงานต่าง ๆ เหล่านั้นมาขึ้นตรงกับจังหวัด จึงจะเป็น การมอบอำนาจและกระจายอำนาจที่จะทำให้ท้องถิ่นมีความเจริญเติบโต และแก้ปัญหาของ ตนเองได้ เมื่อสักครู่นี้ท่านเลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า ท่านวุฒิสารคนใหม่นี่นะครับ บอกเอาไว้ว่า ขุมกำลังในการแก้ปัญหา มันต้องไปอยู่ใกล้ชิดกับปัญหา เพราะฉะนั้นขุมกำลัง ก็คืองบประมาณในการแก้ปัญหา มันต้องไปอยู่กับจังหวัด ซึ่งอยู่ใกล้กับท้องถิ่น มันเป็น หลักการทางวิชาการอยู่แล้ว มิฉะนั้นจะแก้ปัญหาในส่วนนี้ไม่ได้ ผมถึงกราบเรียนว่าถึงเวลา แล้วที่เราจะต้อง ๑. กระจายอำนาจให้ท้องถิ่นให้เต็มที่ ๒. มอบอำนาจให้จังหวัดดำเนินการ เพื่อแก้ปัญหาและเสริมให้ท้องถิ่นได้บริหารจัดการตนเองได้เป็นอย่างดี และให้จังหวัด แก้ปัญหาของตนเองได้ เพื่อให้พี่น้องประชาชนคนในภูมิภาคในจังหวัดนั้นมีความสุขตามที่ เขาต้องการครับ กราบขอบพระคุณมากครับ