วันชัย สอนศิริ หารือเรื่องความล่าช้าและปัญหาการปฏิรูปตำรวจ

สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๑๐ · ๑๖ ธันวาคม ๒๕๕๗

วันชัย สอนศิริ หารือเรื่องความล่าช้าและปัญหาการปฏิรูปตำรวจ โดยเสนอให้ลดสายบังคับบัญชา เพิ่มอำนาจท้องถิ่น และจัดตั้งสภากิจการตำรวจแห่งชาติเพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำกับดูแล พร้อมทั้งเสนอให้ใช้กระบวนการยุติธรรมทางเลือกในชุมชนก่อนฟ้องร้อง และปรับภาพลักษณ์โรงพักให้เป็นศูนย์รับเรื่องราวร้องทุกข์

นายวันชัย สอนศิริ

ท่านประธานที่เคารพ กระผม วันชัย สอนศิริ สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ท่านประธานครับ คนนี่เวลามีคดีมันเจ็บปวดแล้วก็เจ็บปวด นานมากกว่าคนป่วยนะครับท่านประธาน เป็นหมอเป็นพยาบาล ป่วยนี่ ๓ วัน ๗ วัน ๑ เดือน ๒ เดือน ๓ เดือนหาย แต่คนที่มีคดีมันเจ็บปวดเป็นปีครับ บางที ๓ ปี ๕ ปี ๗ ปี ๑๐ ปีแล้วยังไม่หายเลยครับท่านประธาน เพราะฉะนั้นกระบวนการยุติธรรมนี่ สำคัญมากครับท่านประธาน สิ่งที่ผมอยากจะกราบเรียนกับท่านประธาน เมื่อสักครู่นี้ขออภัย ที่เอ่ยนามของท่านอาจารย์เข็มชัยพูดไว้นี่โดนใจผม แล้วผมเชื่อว่าโดนใจพี่น้องประชาชน คนยากคนจนคนด้อยโอกาสมันเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมนี่ยากและเหลื่อมล้ำครับ ท่านประธาน ท่านลองนึกภาพดูท่านประธาน คนรวย คนมีเงิน คนมีอำนาจ ในขณะที่คนยากคนจน มีคดีความนี่ท่านประธานมันจะสู้กันได้อย่างไรครับท่านประธาน และที่สำคัญครับ ท่านประธาน เมื่อกี้นี้ท่านพูดบอกว่าคนเจ็บคนป่วยซึ่งผมเอ่ยไว้แล้วว่าป่วยไม่นาน เป็นคนยากคนจนรัฐยังมีการบริการสาธารณสุข บัตรทองบ้าง ๓๐ บาทบ้าง หรือด้านอื่น ๆ บ้าง แต่ถามว่าคนยากคนจน คนด้อยโอกาส รัฐดูแลเมื่อเขามีคดีความอย่างไรบ้าง ไม่มีครับ แม้มีก็อย่างนั้นละท่านประธาน ไม่เชื่อท่านลองมีคดีดูแล้วลองจนดูสิครับ ท่านประธาน ที่เคารพครับ และท่านกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ผมอยากจะกราบเรียนว่า เรื่องที่ผม จะกราบเรียนต่อไปนี้ถ้าไม่เขียนไว้ในรัฐธรรมนูญชาตินี้และชาติหน้าก็แก้ไม่ได้ เรื่องตำรวจครับ เรื่องตำรวจเป็นเรื่องใหญ่ ถ้าเราจะรอเฉพาะกฎหมายลูก รอว่าให้ปฏิรูปตรงโน้นตรงนี้โดยไม่มี รัฐธรรมนูญเป็นหลัก ผมยืนยันว่ามีคนพยายามคิดที่จะปฏิรูปตำรวจกันมานานแล้ว คราวนี้ ไม่ปฏิรูป สภาปฏิรูปรวมทั้งคณะที่ยึดอำนาจมานี่ละครับ ยึดมาทำไม ยึดแล้วปฏิรูปตำรวจ ไม่ได้ เห็นเป็นประจักษ์พยานหลักฐานเป็นที่ปรากฏ แต่คุณไม่ทำอะไรครับท่านประธาน เพราะฉะนั้นผมจึงกราบเรียนว่า ต้องร่วมมือกันทั้งกรรมาธิการยกร่าง ต้องเขียนแล้วปฏิรูป ตำรวจให้ได้ ไม่ได้จงเกลียดจงชังญาติโกโหติกาผมก็เป็นตำรวจเยอะ แต่ท่านประธานครับ ผมเอาย่อ ๆ พอสังเขปเพราะเวลาจำกัด แต่ถ้าจะเกินไปบ้างท่านประธานโปรดเมตตา เพราะผมพูดอยู่ในประเด็น เมื่อกี้นี้ท่านอาจารย์เจิมศักดิ์ได้พูดไปแล้วครับท่านประธาน คดีนี่มันเกิดที่ไหนมันจบที่นั่น คดีเกิดที่อำเภอไชยาบ้านท่านประธาน ยิงกันตาย ฆ่ากันตาย ข่มขืนลักทรัพย์ที่นั่น ถามมันเกี่ยวอะไรกับ ผบ.ตร. มันเกี่ยวอะไรกับผู้บัญชาการ มันเกี่ยวอะไรกับผู้การ มันเกี่ยวไหมครับ ไม่เกี่ยว ตำรวจเขาก็จับที่นั่น สอบสวนที่นั่น แล้วก็ฟ้องที่นั่น จบที่นั่น แล้วทำไมล่ะต้องมีสายบังคับบัญชายืดเยื้อยาวไป ตำรวจส่วนใหญ่ ตั้งแต่ผมออกมาพูดเรื่องนี้ในนามของคณะกรรมาธิการครับท่านประธาน ผู้หลักผู้ใหญ่ โทรศัพท์บอกเอาเลยทำเลย ถ้าโครงสร้างเป็นแบบนี้ชาตินี้ทั้งชาติแก้อะไรไม่ได้ มันวิ่งเต้นกัน มันหาประโยชน์กันมันสารพัด เอาแค่นี้นะครับท่านประธานเบาะ ๆ แต่เรื่องอย่างนี้ เป็นที่ประจักษ์พยานหลักฐานเป็นไปได้อย่างไรตำรวจตั้งแก๊งรีดไถคน โจรผู้ร้ายตั้งแก๊งพอว่า ข่าวที่ปรากฏนี่มีขบวนการรีดไถสารพัด เพราะฉะนั้นมันต้องผ่าตัดกันใหญ่ อย่างที่เมื่อกี้นี้ อาจารย์เจิมศักดิ์ได้พูดไว้แล้วว่าลดสายบังคับบัญชาลง ผมเองยังค่อนข้างจะไม่ค่อยเห็นด้วย กับกรรมาธิการบางส่วน ซึ่งบอกว่าผ่าตัดโครงสร้างออกเป็นส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค หรือส่วนท้องถิ่น ผมเองอยากให้มีการผ่าตัดชนิดว่าจังหวัดไหนตำรวจควรขึ้นกับจังหวัดนั้น ส่วนจะรูปแบบเป็นเลือกตั้ง อบจ. หรือขึ้นกับผู้ว่าอะไรว่าไปเลย มันเป็นเรื่องของท้องถิ่นนั้น เป็นรายละเอียดซึ่งจะต้องว่ากันต่อไป อันนี้แหละครับประชาชนจะมีส่วนในการช่วยกัน ควบคุมกำกับดูแล แหมเวลาน้อยมาก เอาละ แต่ขอต่อนิดหนึ่งนะท่านประธานคงเมตตาผม ผมใช้คำว่า เมตตา ตำรวจมีหน้าที่ในการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมในแต่ละพื้นที่ หรือในท้องที่เท่านั้นท่านประธาน ไปรบกับใครครับ ต้องมีกองทัพหรือครับ ต้องมีการบังคับ บัญชาเหมือนกองทัพบกหรือครับ ไม่จำเป็นเลย ทำไมต้องจัดสายบังคับบัญชาเหมือนกองทัพ ทำไมต้องมีกองกำลังเหมือนกองทัพ ทำไมต้องมียศมีตำแหน่งเหมือนกองทัพทั้ง ๆ มีหน้าที่ แค่นี้ เพราะฉะนั้นผมกราบเรียนด้วยความเคารพต่อท่านประธานและพี่น้องตำรวจ ทั่วประเทศ ถ้าท่านต้องการแก้ปัญหาของตัวท่านเองที่มีเวลาจะมียศมีตำแหน่งมีหน้าที่ ต้องวิ่งเต้นโยกย้าย ต้องปฏิรูปครับ ในที่ประชุมเราบอกว่าควรมีสภากิจการตำรวจแห่งชาติ และมีคณะกรรมการกิจการตำรวจแต่ละระดับ ๆ โดยให้ประชาชนมีส่วนอย่างสำคัญ ในการกำกับดูแล แต่งตั้ง โยกย้าย ให้คุณให้โทษ ตำรวจจะเอาประชาชนเป็นศูนย์กลางครับ ประชาชนก็จะช่วยกำกับดูแลเพื่อประโยชน์ของพี่น้องประชาชน ตำรวจจะไม่ได้เอานาย เอาผู้บังคับบัญชาเป็นศูนย์กลางเหมือนเดิม ระบบนี้จะดีที่สุดที่คณะกรรมาธิการคิดไว้ ผมเองคิดมากกว่า แต่ว่าเสียงส่วนใหญ่เขาแบ่งเป็น ๓ ก้อน ผมกราบเรียนเป็นประการ เกือบสุดท้ายนิดเดียวครับท่านประธาน

อีกเรื่องหนึ่ง คณะกรรมาธิการคิดไว้อย่างสำคัญครับ ทำไมว่าต้นทุน ของการลงทุนเวลามีเรื่องมีราวมีคดีความมันจึงมากมาย และคนยากคนจนด้อยโอกาส สู้เขาไม่ได้ ทำไมไม่ใช้กระบวนการของโรงพัก หรือการประนีประนอมข้อพิพาทระดับชุมชน ทำไมเวลามีเรื่องต้องไปถึงตำรวจ ต้องไปถึงอัยการ และต้องไปถึงศาล เราคิดกันว่า คดีที่มีโทษจำคุกไม่เกิน ๕ ปี บางคดีมีโทษจำคุกไม่เกิน ๒ ปี สู้กันเกือบตาย ๕ ปีครับ ท่านประธาน สู้กันกว่าศาลฎีกาจะตัดสิน ทำไมไม่ใช้กรณีของชุมชนผู้ทรงคุณวุฒิ โดยก่อนคดี ที่จะมาถึงโรงพักมีกระบวนการช่วยกันทำเสียให้มันจบได้ไหม เอากันจริง ๆ จัง ๆ และเราเอง ในที่ประชุมยังบอกว่าอยากปรับเปลี่ยนรูปแบบของโรงพัก แทนที่เวลามีคดีความมีเรื่องมีราว ต้องมาที่โรงพัก ต่อไปนี้ปรับภาพลักษณ์ของโรงพักเสียใหม่ดีไหม เป็นที่พักกายพักใจ มีเรื่องทุกข์ร้อนเป็นศูนย์รับเรื่องราวร้องทุกข์ประสานกับส่วนงานต่าง ๆ ในการช่วยเหลือ ชาวบ้าน โดยมีส่วนของประชาชนผู้ทรงคุณวุฒิอย่างสำคัญในการเข้ามาช่วยเหลือกัน โรงพัก จะเป็นที่พักจริง ๆ ครับท่านประธาน นี่ก็เป็นเรื่องที่ทางเราเองได้คิด มีกระบวนการยุติธรรม อื่น ๆ ผมขออีกนิดเดียวท่านประธานอนุญาตสักไม่เกิน ๑ หรือ ๒ นาที ด้วยความเกรงใจ ท่านประธานอย่างสูง