นาที รัชกิจประการ พูดถึงความสำคัญของรัฐธรรมนูญ โดยเน้นย้ำถึงบทบาทของรัฐธรรมนูญในการกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันการเมืองและประชาชน นอกจากนี้ยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของมาตรา ๑๙๐ ที่ให้รัฐบาลต้องอภิปรายกับรัฐสภาก่อนที่จะดำเนินการใดๆ เพื่อให้ประชาชนมีความรู้และเข้าใจในเรื่องที่จะเกิดขึ้น นอกจากนี้ยังเห็นว่าการยุบพรรคการเมืองไม่เหมาะสม และควรให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้รัฐธรรมนูญชอบธรรมและยั่งยืน
กราบเรียน ท่านประธานรัฐสภาที่เคารพ ดิฉัน ดอกเตอร์นาที รัชกิจประการ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย จังหวัดพัทลุงค่ะ วันนี้ดิฉันเองจะขออนุญาตอภิปราย ในร่างรัฐธรรมนูญทั้ง ๓ ร่างที่ทั้งท่าน ส.ส. แล้วก็ ส.ว. ได้นำมาพิจารณาในวันนี้ ก่อนที่ดิฉัน จะเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย ดิฉันจะขอพูดถึงความสำคัญในเรื่องของรัฐธรรมนูญสัก ๒ ประเด็น ในเรื่องของความสำคัญแล้วก็ควรจะแก้หรือไม่แก้
ประเด็นแรก ที่ดิฉันอยากจะพูดในเรื่องของความสำคัญของรัฐธรรมนูญ รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ ใช้สำหรับเป็นกติกาในเรื่องของการบริหารประเทศ แล้วก็เป็นกฎหมายที่จะก่อให้เกิดระบบต่าง ๆ ของประเทศ ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการเมือง สถาบันการเมือง ซึ่งตัดสินใจโดยรัฐแล้วก็ประชาชน สิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่ง รัฐธรรมนูญ จะดีหรือไม่ดีมันก็มีผลกับประชาชน ถ้ารัฐธรรมนูญดีทุกคนยอมรับวันนี้ปัญหามันก็คง ไม่เกิดนะคะท่านประธาน แต่ถ้าวันนี้รัฐธรรมนูญไม่ดีปัญหามันก็จะเกิดเหมือนที่เราได้พบกัน อยู่ทุกวันนี้ในเรื่องของสถานการณ์ในเรื่องของการต่อสู้พลังอำนาจ เมื่อไรก็แล้วแต่ ที่เราไม่เห็นด้วย มีปัญหา แล้วก็ต่อสู้กันด้วยพลังอำนาจ ปัญหาต่อไปก็จะเกิดในเรื่องของ การเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง ซึ่งหลาย ๆ ท่านก็ได้เห็นแล้ว ได้ประสบแล้ว รัฐธรรมนูญ ๑๘ ฉบับในรอบ ๖๕ ปี จะเห็นว่าส่วนใหญ่เมื่อรัฐธรรมนูญใหม่เกิดขึ้นมา ก็จะเป็นรัฐธรรมนูญที่เป็นของผู้ชนะมาตลอด รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๕๐ ก็เหมือนกันตัวดิฉันเอง ก็เป็นส่วนหนึ่งที่ได้รับผลกระทบ เพราะดิฉันเองเป็นอดีตสมาชิกวุฒิสภา ปี ๒๕๔๙ ซึ่งตัวเอง ได้มีโอกาสเข้ามาเป็นวุฒิสมาชิกโดยการเลือกตั้ง หลังจากนั้นมีการเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๕๐ ส.ว. ในจังหวัดดิฉันจาก ๒ คนเหลือ ๑ คน เพราะฉะนั้นวันนี้ดิฉันก็เป็นคนหนึ่ง ที่ได้รับผลกระทบ เพราะฉะนั้นวันนี้ในเรื่องของปัญหารัฐธรรมนูญ เมื่อไรก็แล้วแต่ถ้ามัน มีปัญหาการเมืองก็ไม่มีเสถียรภาพเพราะอยู่บนความไม่แน่นอน ไม่รู้วันไหนจะเกิดการปฏิวัติ แล้วก็ไม่รู้วันไหนที่จะมีปัญหาอะไรขึ้นมาหรือเปล่า เพราะฉะนั้นในเรื่องของรัฐธรรมนูญ สิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือเป็นตัวกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันการเมืองซึ่งเป็นตัวหนึ่ง ที่ชี้ให้เราเห็นในเรื่องของระบบต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของรัฐสภาเดี่ยวหรือรัฐสภาคู่ ซึ่งเรากำลังพูดถึงในวันนี้ในเรื่องของมาตรา ๑๑๑ หรือแม้แต่ในเรื่องกำหนดความสัมพันธ์ ระหว่างสถาบันการเมืองกับประชาชนส่วนใหญ่ที่สะท้อนออกมาในเรื่องของการรับรอง เราพูดถึงสิทธิ เราพูดถึงเสรีภาพ ซึ่งมีปรากฏในวันนี้ที่ท่านได้ยื่นมาในเรื่องของมาตรา ๖๘ รวมถึงมาตรา ๑๙๐ ที่รัฐบาลใช้รัฐธรรมนูญในการเป็นเครื่องมือที่จะมาขออนุญาตรัฐสภาว่า ทำอย่างไร ซึ่งหลาย ๆ ท่านก็ได้อภิปรายในเรื่องของมาตรา ๑๙๐ ทั้งข้อดีและข้อไม่ดี แต่วันนี้ก็ยังมีปัญหา เพราะว่าจริง ๆ แล้วในมาตรา ๑๙๐ เป็นสิ่งที่ดีที่รัฐบาลจะทำอะไร อย่างน้อยรัฐสภาก็น่าจะได้มีส่วนรับรู้รับทราบในสิ่งที่รัฐบาลไปทำ แล้วสิ่งสำคัญถ้าเป็นไปได้ อยากให้ถ่ายทอดทุกครั้งด้วยซ้ำไปวันนี้ประชาชนจะได้รู้ว่าเราวันนี้กำลังจะเข้าสู่เออีซี (AEC) หรือเรามีความสัมพันธ์กับอียู (EU) หรือแม้แต่ประเทศสหรัฐอเมริกาว่าวันนี้ในเรื่องของรัฐบาลเรา ที่ไปทำความร่วมมือมีอะไรบ้าง ซึ่งประชาชนก็ได้รับข่าวจากการอภิปรายของพวกเราว่า ข้อดีข้อเสียเป็นอย่างไร และสิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งในมาตรา ๑๙๐ ก็คือในเรื่องของ การเตรียมพร้อมก่อนที่ท่านจะไปทำอะไร อย่างน้อยรัฐสภาได้รับรู้จะทำให้รัฐบาลรวมถึง ผู้ที่เกี่ยวข้องมีการตื่นตัวที่จะนำเอกสารหลักฐานต่าง ๆ มาชี้แจงให้พวกเราได้รับรู้รับทราบ นั่นก็เป็นที่มาของมาตรา ๑๙๐ ในมาตรานี้ดิฉันก็ยังยืนยันที่ควรจะยังคงอยู่นะคะ
สำหรับในเรื่องของมาตรา ๖๘ หรือมาตรา ๒๓๙ ในเรื่องของการเพิกถอน สิทธิการเมืองของหัวหน้าพรรค หรือแม้แต่ในเรื่องของคณะกรรมการบริหารพรรค รวมถึง การยุบพรรค อันนี้เป็นสิ่งที่มีปัญหา สมาชิกรัฐสภาหลาย ๆ ท่านก็ได้พูดถึงความเจ็บปวด ในเรื่องของพรรคตัวเองที่ถูกยุบ รวมถึงยุบแล้วไม่ใช่ว่าจะหดหายไปพรรคการเมืองใหม่ ก็มีการเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพราะฉะนั้นวันนี้ในเรื่องของการยุบพรรคหรือการเพิกถอนสิทธิ บางครั้งมีทั้งยุติธรรมและไม่ยุติธรรม แต่สิ่งนี้ดิฉันก็ไม่เห็นด้วยนะคะ คิดว่าน่าจะเป็น ความผิดเฉพาะตัวไม่ควรที่จะให้กรรมการบริหารพรรคหรือพรรคมีส่วนที่จะเกี่ยวข้อง
ส่วนประเด็นที่ ๒ ที่ดิฉันจะพูดถึงว่าแก้หรือไม่แก้ วันนี้นะคะรัฐธรรมนูญ เปรียบเหมือนฮาร์ดแวร์ (Hardware) หรือเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์ ซึ่งเป็นเพียงตัวบทกฎหมาย ที่กำหนดโครงสร้าง กระบวนการการปฏิสัมพันธ์ แล้วการสร้างความชอบธรรมที่จะสั่งการให้ บทบัญญัติไปในทิศทางไหนก็ได้ แต่สิ่งที่สำคัญก็คือตัวซอฟท์แวร์ (Software) ตัววัฒนธรรม การเมืองหรือคนที่ใช้กฎหมายนะคะว่าวันนี้ในเรื่องของพฤติกรรม พฤติกรรมของบุคคล ที่อยู่ในระบอบการเมืองตั้งแต่ระดับชาติ ระดับท้องถิ่น ข้าราชการ ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง รวมถึงทุกคนที่เกี่ยวข้องนะคะว่าเราถูกหล่อหลอมมาอย่างไร เพราะรัฐธรรมนูญดีหรือไม่ดี สำคัญที่คนใช้ เพราะฉะนั้นวันนี้ในเรื่องของการแก้ไขก่อนที่จะนำไปสู่การแก้ไขรัฐธรรมนูญ ดิฉันคิดว่าสิ่งหนึ่งที่สำคัญวันนี้เราพูดในเรื่องของระบอบประชาธิปไตยซึ่งให้อำนาจประชาชน มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ เพราะฉะนั้นเราเองเพื่อให้รัฐธรรมนูญสิ่งนี้ชอบธรรมแล้วก็ทุกคน ยอมรับก็น่าที่จะไปถามประชาชนว่าประชาชนเห็นด้วยไหมที่จะแก้ ไม่ควรที่จะรีบร้อน ในตอนนี้เพราะว่าช้าสักนิดหนึ่ง ดิฉันว่าช้า ๆ ก็ได้พร้าเล่มงาม เพราะปัญหามันก็จะได้น้อยลง เพราะวันนี้มันเป็นมติของประชาชนที่จะเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยในการแก้ครั้งนี้ รวมถึง การที่ประชาชนมีส่วนร่วมมาก ๆ ก็ดีนะคะ ดีกว่าเหมือนกับคำพังเพยที่ว่าคนเดียวหัวหาย สองคนเพื่อนตาย วันนี้เมื่อเรานำไปให้ประชาชนทำในรูปแบบของประชาพิจารณ์มันมีอีก ตั้งหลายหัวข้อ หลายประเด็นที่มีปัญหากันอยู่ ไม่ใช่แก้แค่ ๓ ประเด็น ๓ ร่างวันนี้ตามที่ท่าน ได้นำมาให้พวกเราได้แก้ไข เพราะถึงแม้ว่า ๓ ร่างนี้จะได้รับการผ่านไปแต่ดิฉันว่าปัญหา อย่างไรก็ยังคงอยู่ เพราะฉะนั้นช้าสักนิดหนึ่งค่ะ แล้วก็ให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมทำประชาพิจารณ์ ให้ประชาชนได้ตัดสินใจ ขอโทษค่ะ ประชามติ ให้ประชาชนได้ตัดสินใจ แล้วปัญหาในเรื่อง ของการยอมรับ ปัญหาในเรื่องของการไม่เห็นด้วยในเรื่องของอำนาจต่าง ๆ ก็จะหมดไป เพราะหลังจากนั้นเราต้องมีการมาพูดคุยนะคะ สิ่งไหนเป็นสิ่งที่ดี สิ่งไหนที่จะเป็นประโยชน์ สิ่งไหนที่มีประโยชน์กับชาติบ้านเมือง สิ่งไหนเป็นประโยชน์กับคนของประชาชน คนของชาติ ที่จะทำให้เกิดความผาสุก เกิดความยั่งยืน สิ่งนั้นเราก็จะได้ร่วมด้วยช่วยกัน แล้วก็ร่วมกัน ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่เป็นที่ชอบธรรมทั้งในด้านของกฎหมาย ในด้านของการยอมรับค่ะ จากเหตุผลทั้ง ๒ ประเด็นที่ดิฉันได้พูดถึงในวันนี้ดิฉันก็คงยังไม่เห็นด้วยที่จะแก้ไขในวันนี้ แต่ไม่คัดค้านที่จะแก้ไขในวันหน้า ขอบพระคุณค่ะ