เพราะฉะนั้น ผมเชื่อมั่นว่าคนอายุ ๔๐ ปี สามารถที่จะเพิ่มสิทธิอะไรให้กับพี่น้องประชาชนในรัฐของเรา ในประเทศได้ดีกว่า น่าจะดีกว่าอายุอื่น ๆ คืออายุอื่น ๆ ผมก็เชื่อนะครับว่าดีอยู่แล้ว แต่อันนี้ น่าจะดีกว่า ผมขออนุญาตอ่านต่อไปนิดนะครับ สิทธิฟ้องหน่วยงานของรัฐให้ปฏิบัติหน้าที่ รักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำคัญมากนะครับ มีสิทธิของผู้บริโภค สิทธิได้รับทราบข้อมูลข่าวสารสาธารณะในครอบครองของหน่วยราชการ สิทธิได้รับข้อมูล ในกิจกรรมที่จะมีผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม สุขภาพอนามัย คุณภาพชีวิต สิทธิในการ เสนอเรื่องราวร้องทุกข์ สิทธิในการฟ้องหน่วยราชการ สิทธิในการต่อต้านการล้มล้าง ประชาธิปไตย นี่คือสิทธิที่ยิ่งใหญ่ เพราะฉะนั้นคนอายุ ๔๐ ปี จะเข้าใจเรื่องสิทธินี้ดี แล้วก็น่าจะขยายสิทธิของปวงชนชาวไทยให้มากยิ่งขึ้น ให้ดียิ่งขึ้น หรือปรับปรุงให้รัดกุมมากขึ้น อันนี้ก็ขอฝากไว้กับ สสร. ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตข้างหน้า ท่านประธานครับ สิ่งที่คนอายุ ๔๐ ปี นะครับ ผมเชื่อมั่นอย่างนั้นนะครับว่าคนอายุ ๔๐ ปี ไม่ต่ำกว่า ๔๐ ปี ก็คือคนที่เกิดตั้งแต่ ปี ๒๕๑๕ เป็นคนที่น่าจะอยู่ในครรภ์ของมารดาตั้งแต่ปี ๒๕๑๔ ปี ๒๕๑๕ อะไรประมาณนี้ ในช่วงเหตุการณ์นั้น ผมมีความมั่นใจว่าคุณพ่อคุณแม่ของเด็กน่าจะได้รับรู้เรื่องราว ประสบการณ์สิ่งแวดล้อมต่าง ๆ ทางสังคมที่มีอิทธิพลต่อการตั้งครรภ์ อันนี้เป็นหลักการ ที่ยืนยันอย่างแน่นอนทางการแพทย์ว่ามนุษย์ใด ๆ ที่เกิดมา การตั้งครรภ์ของมารดา ลูกจะออกมามีลักษณะเช่นใด มีแนวโน้มไปทางใดขึ้นอยู่กับสิ่งแวดล้อม เราลองมาดู สิ่งแวดล้อมทางสังคมของปี ๒๕๑๕ สิครับท่านประธาน เราจะพบว่าในขณะนั้นเป็นเรื่องของ ระบอบการปกครองในระบอบเผด็จการนะครับ มีเสียงเรียกร้องจากผู้คนทุกหมู่เหล่านะครับ เรียกร้องใฝ่หาถึงประชาธิปไตย เรียกร้องถึงความมีอิสระ ความมีเสรีภาพ การมีสิทธิต่าง ๆ มีการต่อสู้ในรูปแบบมากมาย ทางสังคมถ้าเราไปเปิดดูหนังสือพิมพ์ ปี ๒๕๑๔ ปี ๒๕๑๕ ท่านประธาน ผมไม่แน่ใจว่าท่านคงเกิดแล้วละครับ ถ้าท่านอ่านหนังสือลองไปอ่านดูจะมี เรื่องราวของความไม่เป็นธรรม เรื่องราวของการข่มเหงรังแกพี่น้องประชาชนมากมาย เพราะฉะนั้นมารดาก็ดี คุณพ่อก็ดีที่จะมีลูกออกมาในวัยนี้มันจะซึมซับเข้าไปอยู่ในสิ่งที่จะเกิด ออกมาในอนาคตนั่นคือเด็ก เพราะฉะนั้นผมจึงมีความเชื่อว่าเด็กที่เกิดตั้งแต่ปี ๒๕๑๕ น่าจะ รับรส รับความรู้สึกของคุณพ่อคุณแม่ได้ดีกว่าเด็กที่จะเกิดปี ๒๕๓๐ ปี ๒๕๔๐ หรือปี ๒๕๓๙ อะไรอย่างนี้เป็นต้นตามที่พวกเรามาผมมีความเชื่ออย่างนี้มาโดยตลอดนะครับ ท่านประธาน ครับ คนอายุ ๔๐ ปี นอกจากจะสมบูรณ์ทั้งทางร่างกาย ทางสติปัญญาได้ผ่านประสบการณ์ ทางชีวิต ได้ทำงาน ได้พบปะกับผู้คนมากมายวิจารณญาณก็น่าจะกว้างขวางนะครับ สิ่งหนึ่ง ที่คนอายุเกิดตั้งแต่ปี ๒๕๑๕ ผมกล้ายืนยันได้ครับว่าทุกคนผูกพันกับสถาบันพระมหากษัตริย์ เหตุที่ผูกพันกับสถาบันพระมหากษัตริย์ผมเชื่อว่ามีทุกอายุละครับ แต่ผมเชื่อว่าคนเกิดปีที่ อายุต่ำมาก ๆ เช่น เชื่อว่าคนที่เกิดตั้งแต่ปี ๒๔๘๐ ปี ๒๔๗๐ คือผู้อาวุโสทั้งหลายจะผูกพัน กับสถาบันพระมหากษัตริย์อย่างแยกไม่ออก แต่ตัวแปรตัวนี้เริ่มผันแปรไปเมื่ออายุน้อยลง ๆ เพราะฉะนั้นความเชื่อของผมก็คือเชื่อว่าเด็กอายุ ๑๘ ปี ที่เราอาจจะบัญญัติให้ไปเป็นสมาชิก สภาร่างรัฐธรรมนูญหรือมีสิทธิสมัครในการรับเลือกตั้งก็มีความจงรักภักดีไม่น้อยกว่าคนอายุ ๔๐ ปี แต่ผมเชื่อว่าคนอายุ ๔๐ ปีลึกซึ้งกว่า เหตุผลที่ผมเชื่อว่ามีเหตุผลลึกซึ้งกว่าก็เพราะว่า ในอดีตนะครับ ท่านประธานจำได้ในอดีตการสื่อสารมันยากลำบากนะครับ จังหวัดผม จังหวัดตากผมจำได้ว่าในสมัยเป็นเด็กผมก็ชอบเปิดวิทยุฟัง คลื่นก็ไม่ชัด เอฟเอ็ม (FM) ไม่ต้องพูดถึงครับ ไม่มีครับ มีแต่เอเอ็ม (AM) ฟังดูก็ตก ๆ หล่น ๆ ขาดหาย ไม่มี ผมจำได้ว่า ผมต้องเปิดวิทยุเขาเรียกว่า วปถ. วิทยุประจำท้องถิ่น ซึ่งก็จะรายงานข่าวในพระราชสำนัก รายงานข่าวเหตุการณ์ของบ้านเมือง รายงานเหตุการณ์สงคราม ตอนนั้นคือสงคราม เวียดนาม ผมจำได้ว่าผมฟังวิทยุ วปถ. เป็นประจำนะครับ แล้วก็รู้สึกว่าโลกภายนอก มันมีความในสิ่งที่เราคาดไม่ถึงมากมาย เราได้รับทราบ คือเนื่องจากว่าในสมัยก่อน ท่านประธานคงทราบทีวีก็ภาพไม่ค่อยชัดหรือไม่มีด้วยซ้ำไป ในสมัยผมเป็นเด็กไม่มีทีวี เพราะฉะนั้นสภาพของกาลเวลาในแต่ละวันก็จะหมดไปกับการดูแลในเรื่องสิ่งแวดล้อม วิทยุ ก็ฟังได้บ้างไม่ได้บ้าง หนังสือก็อ่านได้บ้างไม่ได้บ้าง เพราะฉะนั้นพอมีเรื่องที่จะรับทราบได้ ก็มีการพูดคุยกัน พูดง่าย ๆ ว่าสังคมสมัยก่อนการพูดคุยกันเป็นสังคมมนุษย์สมบูรณ์ กว่าสังคมในปัจจุบัน สังคมในปัจจุบันแปรเปลี่ยนไปมากท่านประธานคงยอมรับนะครับว่า ถ้าท่านมีลูกอยู่ลูกท่านจะคุยกับท่านวันละกี่นาทีในแต่ละวัน ส่วนใหญ่เขาจะหมกมุ่นอยู่กับ เครื่องเล่นต่าง ๆ เทคโนโลยีต่าง ๆ ที่มีมากมาย ความสัมพันธ์ในเชิงนี้ที่ผมเรียกว่ามีน้อย น้อยกว่าคนที่มีอาวุโสมากกว่า ผมยืนยันว่าถ้าเราให้คนที่มีอายุ ๑๘ ปี ไม่ต่ำกว่า ๑๘ ปี เข้าไปร่างรัฐธรรมนูญผมก็เชื่อว่าเขาก็ร่างได้ดี แต่ก็ร่างออกมาได้ในอีกแบบหนึ่ง แต่ถ้าเอาคน อายุ ๔๐ ปีที่ผมพูดไปร่างก็น่าจะร่างได้ดีในอีกระดับหนึ่งนะครับ เพราะว่ามีพื้นฐานภูมิหลัง ที่ต่างกันครับท่านประธาน สิ่งที่ผมจะเน้นก็คือว่าเนื่องจากเป็นสังคมที่มีการปรึกษาหารือกัน ในครอบครัวหรือในชุมชนหมู่บ้านมากกว่าสังคมปัจจุบันที่เป็นสังคมที่เรียกว่า ปัจเจกชน นี้นะครับ เพราะฉะนั้นเมื่อเราได้รับทราบเรื่องราวต่าง ๆ เราก็มักจะพูดคุยกันแล้วก็วิพากษ์วิจารณ์ หรือดื่มด่ำไปกับสิ่งที่เราได้เห็น กับสิ่งที่เราได้ยิน หรือกับสิ่งที่เราได้สัมผัส ที่จังหวัดของผมนะครับ จังหวัดตากเป็นที่ตั้งของเขื่อนภูมิพล ผมก็ได้มีโอกาสที่ได้เห็นท่านเสด็จที่เขื่อนภูมิพลในวัน วางศิลาฤกษ์ ได้เห็นพระองค์ท่านเปิดเขื่อนภูมิพล ท่านประธานครับ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้คือ ความผูกพันที่ราษฎรมีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ในคนอายุ ๔๐ ปี หรือแม้แต่ต่ำกว่านั้นเล็กน้อย เพื่อให้กะทัดรัดขึ้นตามที่ท่านประธานได้ติงผมมา ผมก็เคารพนะครับ ผมขออนุญาต ท่านประธานอ่านเอกสารชิ้นหนึ่งได้ไหมครับ ใช้เวลาไม่นานครับ ท่านประธานครับ เชื่อว่า จะเป็นประโยชน์กับพวกเราครับ