พิชัย จี้แก้แผนประปานครฯ

ท่านประธานที่เคารพ กระผม นายพิชัย อุตมาภินันท์ สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ขออนุญาต ให้ความเห็นแล้วก็ข้อสังเกตเฉพาะในโครงการปรับปรุงกิจการประปาแผนหลัก ครั้งที่ ๘ ของการประปานครหลวงที่กู้เงินจากองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของประเทศ ญี่ปุ์นที่เรียกว่า ไจก้า เงินลงทุนทั้งสิ้น ๗,๔๙๔ ล้านบาท แบ่งเปึนรายการต่าง ๆ ก็มีตั้งแต่ การเพิ่ม การผลิตน้ําที่โรงกรองน้ํามหาสวัสดิ์ ๔๐๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตร/วัน เพิ่มการผลิต น้ําที่โรงกรองน้ําบางเขนอีก ๔๐๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตร/วัน แล้วก็มีการสร้างถังเก็บ อุปกรณ์สูบจ่าย ค่าจ้างวิศวกร ขณะเดียวกันรายการที่จ่ายมากที่สุดซึ่งเปึน ๖๐ เปอร์เซ็นต์ ของเงินลงทุนทั้งหมดคือ ค่าวางท่อประปาขนาดต่าง ๆ รวมเปึนงบประมาณทั้งสิ้น ๔,๓๗๙ ล้านบาท เหตุผลที่ต้องวางท่อใหม่นะครับ ปรากฏตามในหน้าเอกสารชี้แจง หน้า ๖ เพื่อลดและรักษาระดับน้ําสูญเสียให้อยู่ในเปัาหมายที่กําหนดร้อยละ ๓๐ เปลี่ยนท่อแล้ว ยังรั่วร้อยละ ๓๐ ผมมีความสงสัยเปึนอย่างยิ่งว่าด้วยประสิทธิภาพของการประปานครหลวง ซึ่งจ่ายน้ําประปาให้เพียงกรุงเทพมหานครและจังหวัดนนทบุรี รวมทั้งบางส่วนของจังหวัด สมุทรปราการสามารถจ่ายน้ําได้วันละ ๕,๐๐๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตร/วัน แต่จ่ายถึง ประชาชนจริง ๆ เพียง ๓,๐๐๐,๐๐๐ กว่าลูกบาศก์เมตร/วัน หายไป ๑ ใน ๓ ถ้าหากว่า เปลี่ยนท่อทั้งทีแล้ว ทําไมไม่ใช้เทคโนโลยีหรือทําประการใดก็ตามที่ทําให้การสูญเสียน้ํา สามารถลดลงไปกว่าระดับ ๓๐ เปอร์เซ็นต์ เพราะขณะนี้สถิติของประเทศต่าง ๆ ที่มีการจัดการการจ่ายน้ําที่ดีสามารถอยู่ที่ต่ํากว่า ๒๐ เปอร์เซ็นต์ทั้งสิ้น ขณะเดียวกันปริมาณน้ําที่รั่วไหลไปเหล่านี้ สร้างปัญหา นอกเหนือจากการใช้ทรัพยากร ธรรมชาติแล้วยังสร้างปัญหาในเรื่องที่ทําให้ดินอ่อน เพราะว่าท่อน้ําประปาที่การประปา นครหลวงวางอยู่โดยเฉลี่ยแล้วจะอยู่ลึกจากผิวดินประมาณอยู่ที่ระดับ ๒ เมตรเท่านั้นเอง วิศวกรโยธาก็ดี หรือนักธรณีวิทยาของประเทศไทยก็ดีต่างรู้ว่าข้อมูลทางธรณีวิทยา ของประเทศไทยโดยเฉพาะพื้นดินกรุงเทพมหานครและปริมณฑลสมัยก่อน เมื่อ ๕๐-๖๐ ล้านป้ก่อนมันอยู่ใต้ทะเลมาก่อน เพราะฉะนั้นระดับชั้นจาก ๐ ถึง ๒๐ เมตร มันเปึนชั้นดินเลนเหมือนกับท้องร่อง เพราะฉะนั้นอัตราการทรุดตัวมีอยู่ตลอด ในสมัยหนึ่ง ก็เคยไปโทษว่าเปึนเพราะการใช้น้ําบาดาลมาก ซึ่งจริง ๆ ก็อาจจะมีสาเหตุส่วนหนึ่ง แต่ไม่ใช่ทั้งหมด สาเหตุจริง ๆ ก็คือว่าพื้นดินในระดับผิวถึง ๒๐ เมตร จากพื้นดินลงไป มันเปึนดินอ่อนเราจะเห็นว่าหลังจากเรามีข้อมูลทางนี้รถไฟใต้ดินของเราสามารถ ที่จะวิ่งได้โดยที่ไม่เห็นทรุด โดยที่วิ่งอยู่ที่ระดับ ๖๐ เมตรจากพื้น เพราะฉะนั้นถ้าหากว่า การประปานครหลวงสามารถวางแผนให้ดีมันจะเปึนต้นแบบในการที่จะลดการสูญเสีย ซึ่งหลาย ๆ คน ผมก็เห็นท่านสมาชิกหลายท่านอภิปรายว่าช่วยลดเรื่องการสูญเสีย ช่วยลดการสูญเสีย แต่ก็ไม่เห็นการประปาทําในลักษณะที่เปึนกิจจะลักษณะหรือให้เห็นว่า สามารถลดได้อย่างจริงจังนะครับ ขณะนี้ถ้าสามารถลดการสูญเสียลงไปจากระดับ ๓๐ เปอร์เซ็นต์ให้เหลือ ๒๐ เปอร์เซ็นต์ รายได้ก็เพิ่ม การใช้ทรัพยากรก็ลดน้อยลง เพราะขณะนี้แหล่งน้ําที่สูบอยู่ ๒ แหล่ง ก็คือจากที่สําแลเพื่อสูบน้ําให้กับโรงกรองน้ําที่บางเขน กับอีกส่วนหนึ่งที่คลองมหาสวัสดิ์ ที่ฝัืงธนบุรี ซึ่งสูบจากแม่น้ําแม่กลองเพื่อใช้จ่ายสําหรับประชาชนที่อยู่ฝัืงตะวันตก ของแม่น้ําเจ้าพระยาก็ไม่สามารถที่จะมีปริมาณน้ําที่เพิ่มขึ้นได้แล้ว เพราะฉะนั้นจําเปึน อย่างยิ่งที่จะต้องใช้น้ําให้เปึนประโยชน์ เพราะฉะนั้นการที่จะสามารถลดการสูญเสีย น่าจะเปึนคําตอบหลักที่การประปาจะต้องทํา เงินจํานวน ๔,๐๐๐ กว่าล้านบาท ใส่ลงไป เพียงแค่ให้การสูญเสียอยู่ที่ ๓๐ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นเองหรือ อันนี้ผมคิดว่าเปึนโจทย์ ผู้ที่รับผิดชอบจะต้องนําไปเกี่ยวข้อง ขณะเดียวกันจะเห็นว่าผลประกอบการในหน้า ๑๙ ของรายงานที่ชี้แจงมามีสถิติผลการดําเนินงานที่สําคัญ ระบุว่าการประปานครหลวง มีรายได้ป้ละ ๑๖,๐๐๐ กว่าล้านบาท ต้นทุน ๑๒,๐๐๐ กว่าล้านบาท กําไรเกือบ ๕,๐๐๐ ล้านบาท แสดงว่ากําไรเกือบ ๑ ใน ๓ ของราคาขาย โดยปกติทั่วไปในการผลิตสินค้า ทางอุตสาหกรรมหรือสินค้าอะไรก็ได้ที่เปึนสินค้าที่ผลิต ต้นทุนวัตถุดิบจะต้องมีต้นทุนอยู่ที่ ประมาณ ๑ ใน ๓ ต้นทุนวัตถุดิบของน้ําประปาก็คือน้ําดิบ บริษัทที่ทําน้ําประปาเอง ที่อยู่แถวภาคตะวันออกก็ดี อยู่ที่ไหนก็ดีที่ซื้อน้ําจากผู้ที่ทําน้ําดิบมาให้ต้องจ่ายค่าน้ําเกิน ๑๐ บาททั้งสิ้น แต่การประปานครหลวงใช้น้ําจากแม่น้ําจ่ายค่าน้ําดิบให้กับ กรมชลประทานเพียงแค่ลูกบาศก์เมตรละ ๕๐ สตางค์ เพราะฉะนั้นต้นทุนไม่ถึง ๓ เปอร์เซ็นต์ เทียบกับที่ชาวบ้านเขาต้องจ่ายต้นทุน ๓๐ เปอร์เซ็นต์ เพราะฉะนั้นถ้าดู อย่างนี้แล้วจะมองว่าการประปานครหลวงอาจจะไม่อยากที่จะกําไรไปมากกว่านี้ แต่อันที่จริงแล้วถ้าหากคิดว่าประสิทธิภาพดีขึ้นแล้วสามารถสร้างกําไรมากขึ้น ควรจะต้องยอมจ่ายค่าน้ําให้กับท้องถิ่นที่เปึนผู้ไปสูบน้ํามา เพื่อให้ท้องถิ่นเขาสามารถ ที่จะได้มีรายได้ในการไปพัฒนาท้องถิ่นต่อไป เพราะฉะนั้นตรงนี้เปึนข้อประเด็นที่ผมคิดว่า ในเรื่องการลดการสูญเสียแทนที่จะต้องมากู้เพื่อจะต้องไปสร้างโรงกรองน้ํา ควรจะต้องมอง ในเรื่องการสูญเสียเปึนหลักแล้วแก้ปัญหาตรงนี้ให้เปึนการถาวร เพื่อว่าประชาชน ที่ยังไม่มีน้ําประปาใช้จะได้ใช้น้ําได้อย่างเพียงพอแล้วก็สะอาด การที่ท่อประปาแตกรั่ว การปนเปุ๋อนของความสกปรกก็มีมากขึ้นก็ทําให้ประปาจะต้องไปใส่คลอรีนฆ่าเชื้อ เราก็ทราบว่าคลอรีนที่มันเปึนส่วนตกค้างมันก็เกิดปัญหาหลาย ๆ อย่าง เพราะฉะนั้น ถ้าสามารถลดการฆ่าเชื้อลงไปด้วยการวางท่อที่มีประสิทธิภาพขึ้น ลดการสูญเสียมากขึ้น ก็จะเปึนประโยชน์อย่างยิ่ง ก็ขอขอบพระคุณครับ