สมชาย วงศ์สวัสดิ์ หารือเรื่องการปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม โดยเน้นการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน พร้อมจัดตั้งองค์กรเพื่อปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม และส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการปฏิรูปการเมือง เพื่อแก้ไขปัญหาของประเทศชาติ
ขอบคุณท่านประธานครับ
๘.๒ กฎหมายและการยุติธรรม
๘.๒.๑ สนับสนุนการดําเนินการทางกฎหมายของประชาชนและ หน่วยงานของรัฐในการให้ความเห็น หรือตรวจสอบการตรากฎหมายของรัฐให้เปึนไปโดย ถูกต้องตามหลักนิติธรรม จัดให้มีการพัฒนากฎหมายเพื่อปรับปรุงกฎหมายให้ทันสมัย เหมาะสมกับการพัฒนาประเทศและเปึนประโยชน์ต่อสังคม
๘.๒.๒ ดูแลให้มีการปฏิบัติและบังคับใช้กฎหมายอย่างถูกต้อง รวดเร็ว เปึนธรรม และทั่วถึง และส่งเสริมการให้ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายที่มีผลกระทบต่อ ประชาชนและภาคธุรกิจ รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพในการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของ ประชาชน และสนับสนุนการให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชน
๘.๒.๓ พัฒนาปรับปรุงกฎหมายและระบบงานยุติธรรมทั้งทาง อาญาและทางแพ่งให้เปึนไปโดยหลักนิติธรรม โดยมีจุดมุ่งหมายให้กระบวนการยุติธรรม ทางอาญามีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการนําผู้กระทําความผิดมาดําเนินคดี และลงโทษตามกฎหมาย บนพื้นฐานของการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน อย่างเข้มแข็ง รวมทั้งการพัฒนากฎหมายและระบบงานยุติธรรมในทางแพ่งและในด้านอื่น ๆ ที่จะทําให้ประชาชนสามารถเข้าถึงความยุติธรรมและสิทธิและเสรีภาพอย่างทั่วถึงและ เท่าเทียม ทั้งนี้ จะเร่งดําเนินการจัดตั้งองค์กรเพื่อปฏิรูปกฎหมายและองค์กรเพื่อการปฏิรูป กระบวนการยุติธรรม ตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
๘.๒.๔ พัฒนากระบวนการยุติธรรมทางเลือกให้มีระบบ การอํานวยความยุติธรรมที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลควบคู่กระบวนการยุติธรรม กระแสหลัก โดยส่งเสริมให้มีการนําหลักความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ และหลักการระงับ ข้อพิพาททางเลือกอื่นมาใช้ในการไกล่เกลี่ยและประนอมข้อพิพาททั้งระบบ ทั้งการ ดําเนินการในชุมชนโดยยังไม่เข้าสู่ระบบยุติธรรมในชั้นตํารวจ อัยการ และศาล โดย ผลักดันให้มีกฎหมายกลางที่สามารถจัดระบบและรองรับการดําเนินการอย่างมี ประสิทธิภาพ บูรณาการและสามารถคุ้มครองสิทธิผู้เกี่ยวข้องทุกฝ์ายได้อย่างเหมาะสม
๘.๒.๕ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในกระบวนการ ยุติธรรมให้มากขึ้น โดยการนําหลักการมีส่วนร่วมระหว่างภาครัฐและภาคประชาชน ในลักษณะ “หุ้นส่วน” ภายใต้หลักการยุติธรรมชุมชนมาใช้ เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้า มามีส่วนร่วมในการร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมตัดสินใจ และร่วมดําเนินการในกิจกรรม ที่เกี่ยวข้องกับการอํานวยความยุติธรรม ตั้งแต่ชั้นปัองกันอาชญากรรม การไกล่เกลี่ย ข้อพิพาท จนถึงการดูแลผู้กระทําความผิดที่พ้นโทษและกลับสู่ชุมชน โดยให้มีสํานักงาน ยุติธรรมจังหวัดเปึนองค์กรกลางในการดําเนินการพัฒนากลไกระบบงานยุติธรรม ยุติธรรม ทางเลือก และสร้างแนวทางในการดําเนินงานร่วมกับภาคประชาชน ศูนย์ยุติธรรมชุมชน หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรม และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้เปึนไปอย่าง บูรณาการสามารถอํานวยความยุติธรรมแก่ประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
๘.๒.๖ พัฒนาระบบและวิธีการปฏิบัติในการแก้ไขฟุ๋นฟูผู้กระทํา ความผิดที่เปึนเด็กหรือเยาวชนและผู้ใหญ่ให้มีความหลากหลายและเหมาะสมต่อ กลุ่มเปัาหมาย เพื่อให้ผู้กระทําความผิดได้รับโอกาสในการแก้ไข ฟุ๋นฟู และสามารถ กลับตนเปึนพลเมืองดี ไม่หวนกลับไปกระทําความผิดซ้ําอีก โดยอยู่บนพื้นฐานของสิทธิ และเสรีภาพที่ผู้กระทําความผิดพึงได้รับ
๘.๓ ส่งเสริมให้ประชาชนมีโอกาสได้รับรู้ข้อมูลข่าวสารจาก ทางราชการและสื่อสาธารณะอื่นได้อย่างกว้างขวาง ถูกต้อง เปึนธรรม และ รวดเร็ว ท่านประธานรัฐสภาที่เคารพ
รัฐบาลมีความมุ่งมั่นที่จะดําเนินการตามแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ อย่างจริงจัง โดยรัฐบาลขอชี้แจงว่า การกําหนดนโยบายของรัฐบาลที่กราบเรียนมาแล้วนี้ จะเปึนแนวทางดําเนินการในระยะเวลาสามป้ตามความเร่งด่วนของการแก้ไขปัญหา ของประเทศ รวมทั้งจะเปึนการบริหารราชการแผ่นดินให้เปึนไปตามบทบัญญัติในหมวด ๕ ว่าด้วยแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
นอกจากนี้ เพื่อให้รัฐบาลสามารถบริหารราชการแผ่นดินได้ตามบทบัญญัติ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย และดําเนินนโยบายจนบรรลุเปัาหมายตามที่ กําหนดไว้ได้ รัฐบาลจะดําเนินการปรับปรุงหรือกําหนดแนวทางการปฏิบัติงานของ หน่วยงานของรัฐ พัฒนาระบบการบริหารจัดการ เสนอร่างกฎหมาย ตลอดจนดําเนินการ ทุกประการที่เกี่ยวข้องกับการบริหารราชการแผ่นดินให้มีประสิทธิภาพ และสามารถ บรรลุผลในทางปฏิบัติ เพื่อประโยชน์แก่การพัฒนาประเทศ โดยถือเปึนนโยบายการบริหาร ราชการแผ่นดินของรัฐบาลนี้ด้วย ท่านประธานรัฐสภาที่เคารพ
เมื่อการแถลงนโยบายนี้เสร็จสิ้นแล้ว รัฐบาลจะได้เร่งดําเนินการให้เปึน รูปธรรม โดยจัดทํารายละเอียดของแผนปฏิบัติการ ประกอบด้วย แผนการบริหารราชการ แผ่นดิน แผนปฏิบัติราชการของส่วนราชการต่าง ๆ และแผนการตรากฎหมายไว้เปึนคู่มือ และแนวทางการทํางานต่อไป
อนึ่ง รัฐบาลขอเรียนว่า รัฐบาลนี้ยึดมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเปึนประมุข โดยถือว่ารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยเปึน รากฐานสําคัญในการวางระบบการบริหารประเทศให้เกิดความมั่นคงและสร้างเสริมหลัก ประชาธิปไตยที่ถูกต้องและเหมาะสมเปึนที่ยอมรับของชนในชาติ แต่เนื่องจากระยะเวลา ที่ผ่านมาได้มีการเสนอความคิดเห็นที่แตกต่างกันอย่างหลากหลายในการบังคับใช้รัฐธรรมนูญ ฉบับปัจจุบัน และมีข้อเรียกร้องจากหลายฝ์ายให้มีการปรับปรุงรัฐธรรมนูญด้วยวิธีการ ต่าง ๆ เพื่อปฏิรูปการเมืองให้มีความเหมาะสมและแก้ไขปัญหาของประเทศชาติได้ดียิ่งขึ้น รัฐบาลตระหนักดีว่ารัฐธรรมนูญสมควรเกิดขึ้นจากบรรยากาศการมีส่วนร่วมของ ประชาชนทั้งประเทศที่จะกําหนดแนวทางให้เหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพสังคมไทย และเปึนไปตามความต้องการของประชาชน
ดังนั้น เพื่อให้การดําเนินการศึกษาทบทวนรัฐธรรมนูญเปึนไปตาม หลักประชาธิปไตยอย่างแท้จริง รัฐบาลนี้จึงสนับสนุนแนวทางการปฏิรูปการเมือง โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน เพื่อให้ประชาชนทุกภาคส่วนมีสิทธิเลือก ตัวแทนของประชาชนในรูปแบบสภาร่างรัฐธรรมนูญ โดยการสนับสนุนให้มีการแก้ไข มาตรา ๒๙๑ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย เพื่อให้มีการเลือกสมาชิกสภาร่าง รัฐธรรมนูญ (สสร.) เปึนผู้ทําหน้าที่อิสระในการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ทั้งประเทศและนํามาพิจารณาเสนอแนะการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้เปึนการปฏิรูป การเมืองโดยภาคประชาชน และเปึนการจัดทํารัฐธรรมนูญด้วยความเห็นชอบของ ประชาชนโดยตรงต่อไป ท่านประธานที่เคารพ
รัฐบาลขอให้ความเชื่อมั่นแก่รัฐสภาอันเปึนองค์กรที่มีอํานาจหน้าที่ควบคุม การบริหารราชการแผ่นดินว่า จะบริหารราชการแผ่นดินด้วยความซื่อสัตย์ สุจริต มีความ มุ่งมั่นที่จะบริหารประเทศให้มีความเจริญก้าวหน้า ทัดเทียมอารยประเทศ สังคมมีความ สามัคคีปรองดอง และภาคภูมิใจในความเปึนไทย ทั้งนี้ โดยยึดประโยชน์สุขของประชาชน ชาวไทยเปึนที่ตั้งอย่างแท้จริง ขอบคุณท่านประธานครับ