เรียนท่านประธานรัฐสภา ดิฉัน รัชดา ธนาดิเรก สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรุงเทพมหานคร พรรคประชาธิปัตย์ ขอมีส่วนร่วมในการอภิปรายครั้งนี้แบบสมานฉันท์นะคะ จากการที่ได้ ศึกษาคําแถลงนโยบายด้านการต่างประเทศของรัฐบาล ดิฉันมีข้อสังเกตอยู่ ๒–๓ ประการ ในภาพรวมนะคะ ส่วนในเรื่องของสิทธิมนุษยชนและเอฟทีเอนั้นเพื่อนสมาชิกท่านอาจารย์ ไกรศักดิ์จะอภิปรายในค่ําของคืนวันนี้นะคะ

ประการที่ ๑ ข้อสังเกตที่พบเกี่ยวข้องกับความสามารถในการผลักดัน นโยบายการต่างประเทศที่ได้กล่าวไว้ว่าจะดําเนินบทบาทเชิงรุกในการส่งเสริม ความร่วมมือกับนานาชาติ ดิฉันได้ไปทบทวนนโยบายของรัฐบาลชุดปัจจุบันนี้กับยุค ก่อน ๆ ที่ผ่านมา ดิฉันพบว่ามีความคล้ายคลึงกับสมัยนายกรัฐมนตรีทักษิณเปึนอย่างยิ่ง ไม่ผิดหรอกค่ะถ้านโยบายที่ได้กําหนดมาก่อนนั้นเปึนนโยบายที่ดีมีความเหมาะสม และสามารถผลักดันให้เกิดผลงานอย่างเปึนรูปธรรมได้ แต่ข้อสังเกตที่ดิฉันค้นพบก็คือว่า นโยบายที่ได้ผลักดันสู่การปฏิบัติในช่วง ๔–๕ ป้ที่ผ่านมานั้นยังขาดความเปึนรูปธรรม นโยบายเชิงรุกบางเรื่องหากไม่พิจารณาถึงความพร้อมของรัฐบาลและบุคลากร อย่างจริงจังแล้ว สิ่งที่คิดว่าจะผลักดันให้เปึนเชิงรุกอาจจะเปึนล้มลุกคลุกคลานได้ ข้อสังเกตที่พบก็คือว่ารัฐบาลมีความตั้งใจดีค่ะที่จะสร้างสัมพันธภาพ สร้างมิตรภาพ กับภาคีต่าง ๆ แต่ว่าในความเปึนจริงเราคงไม่สามารถผลักดันทุกอย่างให้เกิดขึ้น พร้อม ๆ กันได้ ไม่ว่าจะการเปึนสมาชิกในประเทศอาเซียน อาเซียนบวกหนึ่ง อาเซียน บวกสาม มีบิมสเทค (BIMSTEC) คือ ความริเริ่มแห่งอ่าวเบงกอล มีแอคเมคส์ (ACMECS) ยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจอิระวดี-เจ้าพระยา-แม่โขง ไอเอ็มที (IMT) มีภาคี มากมายที่รัฐบาลของเราได้ไปเซ็นลงนามความร่วมมือไว้แล้ว แต่เราทําพร้อม ๆ กัน ทุกอย่างได้ในเวลาเดียวกันหรือคะ ดิฉันเปึนกําลังใจให้กับรัฐบาลที่อยากจะเห็นผลงาน ให้เกิดขึ้นมาอย่างเปึนรูปธรรม แต่อยากจะเสนอว่าท่านน่าจะจัดลําดับความสําคัญ ในนโยบายต่างประเทศให้ชัดเจน ในข้อ ๖.๒ ระบุไว้ว่าต้องการที่จะส่งเสริมความร่วมมือ กับประเทศในเอเชีย ในเอเชียนี้มีประกอบด้วยประเทศมากมาย เอเชียกลุ่มไหนเปึน อาเซียน เปึนเอเปค (APEC) ก็ใช่ เปึนบิมสเทคก็ใช่ ถ้าจัดลําดับความสําคัญแล้วกําหนด ยุทธศาสตร์ให้ชัดเจน ดิฉันคิดว่ายุทธศาสตร์เชิงรุกของเราในอนาคตน่าจะเห็นผลงาน ได้เปึนรูปธรรมมากกว่านี้

อีกเรื่องหนึ่ง ในการที่เราจะผลักดันนโยบายให้เกิดเปึนรูปธรรมนั้น จะต้อง พิจารณาถึงความพร้อมของบุคลากรในกระทรวงการต่างประเทศด้วย บุคลากร ในกระทรวงการต่างประเทศเปึนที่ตระหนักดีว่า เจ้าหน้าที่มีความพร้อมมีศักยภาพสูง แต่ว่าบทบาทของกระทรวงการต่างประเทศในปัจจุบันนี้ไม่ได้มีเพียงเฉพาะในเรื่องของ การทูตเท่านั้น แต่ยังมีในเรื่องของเศรษฐกิจ ในเรื่องของกฎหมายเกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม ความมั่นคงของมนุษย์ แต่ว่ารายงานในแผนแม่บทของกระทรวงการต่างประเทศประจําป้ ๒๕๔๕–๒๕๕๔ พบว่าบุคลากรของกระทรวงการต่างประเทศบางส่วนยังขาดความรู้ เฉพาะด้าน อย่างเช่น ในเรื่องเศรษฐกิจ ในเรื่องกฎหมาย และยังพบอีกว่ามีการจัดสรร บุคลากรไม่ตรงกับตําแหน่ง ซึ่งประเด็นนี้ทําให้ดิฉันเปึนห่วงเปึนอย่างยิ่งว่าหากประเทศ ของเราผลักดันรีบร้อนที่จะไปสร้างพันธมิตรสร้างเครือข่ายลงนามในสนธิสัญญามากมาย แล้วบุคลากรของเราจะมีความพร้อมที่จะสามารถปกปัองสิทธิประโยชน์ของประเทศไทย ได้จริงหรือเปล่า เพราะฉะนั้นอย่ามองแต่เพียงว่ารีบร้อนสร้างให้เกิดผลงาน ผลักดัน ให้สัญญาเกิดขึ้น ควรจะมองที่ความพร้อมของบุคลากรและความชัดเจนของนโยบายด้วย

ประการที่ ๒ ดิฉันอยากจะเสนอต่อท่านประธานผ่านไปยังท่านรัฐมนตรี ที่เกี่ยวข้องเปึนเรื่องของการสร้างความสัมพันธ์ความร่วมมือระหว่างประเทศ ไม่ว่าจะเปึน อาเซียนบวกสาม แอคเมคส์ ก็คือยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจ ไอเอ็มที หมายถึงแผนงานพัฒนาเศรษฐกิจ ๓ ฝ์าย ภาคีต่าง ๆ ที่พวกเราเข้าไปเปึนสมาชิกพูด แต่เรื่องเศรษฐกิจ พูดแต่เรื่องผลประโยชน์ว่าจะได้เม็ดเงินเท่าไร ประเทศไหนจะได้กําไร จะเกินดุลขาดดุลเท่าไร ทําไมละคะ ทําไมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศจะต้องเน้น อยู่บนพื้นฐานของความร่ํารวย ทําไมประเทศไทยไม่กําหนดจุดยืนของประเทศว่า เราอยากจะเปึนผู้นําทางการต่างประเทศในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของมนุษย์ ในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับปากท้องกับชีวิตของพี่น้องประชาชนทั้งในและประเทศเพื่อนบ้าน ดิฉันอยากจะเสนอให้พวกเรา ประเทศไทยของเราชูบทบาทว่าเราจะเปึนผู้นําทางการ ต่างประเทศเรื่องการต่อต้านการค้ามนุษย์ เพราะว่ามันเปึนเรื่องที่เกี่ยวข้องกับมนุษยธรรม ประเทศไทยของเราเองเปึนทั้งประเทศต้นทาง ทางผ่าน และปลายทางของการค้ามนุษย์ มีพี่น้องชาวลาว เขมร กัมพูชา ป้หนึ่งนับแสนคนที่ตกเปึนเหยื่อของการค้ามนุษย์ ทําไม เราไม่ชูบทบาทนี้ทั้ง ๆ ที่เราเปึนประเทศที่เกี่ยวข้องแล้วมีศักยภาพที่จะทําได้ อีกมิติหนึ่ง ของการต่างประเทศนอกจากในเรื่องของความมั่นคงของมนุษย์แล้ว เราเปึนประเทศภาคี ในกลุ่มประเทศบิมสเทค ซึ่งประกอบด้วยประเทศบังกลาเทศ อินเดีย พม่า ไทย ศรีลังกา ซึ่งกลุ่มประเทศเหล่านี้เปึนประเทศที่มีพื้นฐานของพุทธศาสนา เราหยุดที่จะมองในมิติ เพียงแค่เศรษฐกิจอย่างเดียวได้ไหมคะ หันมามองในเรื่องของการชูธงว่ากลุ่มประเทศ บิมสเทคจะเปึนประเทศที่ส่งเสริมพุทธศาสนาให้มีความแข็งแกร่งมองเปึนมิติทางศาสนา และวัฒนธรรมได้บ้าง ดิฉันเชื่อว่าความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ถ้าเรามองข้ามผ่าน เรื่องผลประโยชน์ หันมามองความสัมพันธ์บนพื้นฐานของสังคมของศาสนา มิตรภาพ ที่เกิดขึ้นมันจะยั่งยืนและถาวรกว่าการที่เราจะมองเพียงแค่เม็ดเงินเท่านั้นนะคะ

ประการที่ ๓ แม้ว่ารัฐบาลอาจจะยังไม่ได้แถลงเปึนนโยบายแต่ก็เปึน ข้อสังเกตเผื่อไว้ในอนาคตว่า ถ้าหากนโยบายการต่างประเทศจะยังคงแนวทางทูตซีอีโอไว้ ดิฉันคิดว่าคงจะต้องมีการพิจารณาในเรื่องของการบริหารจัดการ งบประมาณต้องให้ทูต การบริหารจัดการต้องให้ท่านทูตในแต่ละประเทศมีอํานาจในการตัดสินใจให้คุณให้โทษ กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ มิฉะนั้นทูตซีอีโอก็จะมีบทบาทเพียงแค่ประธานบอร์ด แล้วทํา อะไรไม่ได้ ทีมไทยแลนด์ที่รัฐบาลตั้งไว้ว่าจะผลักดันให้เปึนตัวขับเคลื่อนนโยบายเชิงรุก ก็คงจะไม่สามารถเกิดขึ้นได้นะคะ

ทั้งหลายทั้งปวงที่พูดไปแล้วก็เปึนข้อห่วงใยที่จะนําเสนอต่อรัฐบาลเพื่อจะเปึน ประโยชน์ในการผลักดันนโยบายการต่างประเทศให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ดิฉันหวัง เปึนอย่างยิ่งว่ารัฐบาลจะรับฟังข้อเสนอดังกล่าวอย่างจริงจังและนําไปสู่การพัฒนา นโยบายเพื่อคนไทยของเรา ขอบคุณค่ะ