สภาร่างรัฐธรรมนูญ · ครั้งที่ ๓๑ · ๒๓ มิถุนายน ๒๕๕๐

อลิสา พันธุ์ศักดิ์ แนะนำให้ใส่สิทธิสตรีในรัฐธรรมนูญ โดยใช้มาตรการพิเศษ เช่น การกำหนดสัดส่วนของผู้หญิงในบัญชีผู้สมัครรับเลือกทุกประเภท หรือการสลับชื่อชายหญิงในบัญชีรายชื่อ

นางสาวอลิสา พันธุ์ศักดิ์

กราบเรียนท่านประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ ท่านสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ แล้วก็ท่านคณะกรรมาธิการนะคะ ดิฉัน อลิสา พันธุ์ศักดิ์ สสร. ค่ะ คือก่อนที่จะมีการแก้ไขอย่างไรในมาตรานี้นะคะ ก็อยากจะทําความเข้าใจกับ ทุก ๆ ท่านก่อนว่า ที่มาเรื่องของสิทธิสตรี หรือว่าความสัดส่วนที่เท่าเทียมกัน หรือว่า ในใกล้เคียงกัน ทําไม ถึงมีที่มาว่าอยากจะให้อยู่ในมาตรานี้อย่างไรนะคะ คือตอนแรก เราเห็นว่า ในมาตรา ๙๒ มันต้องมีข้อสรุปในเรื่องของการมีสัดส่วน หรือว่าบัญชีรายชื่อ ของพรรค ซึ่งเราก็ได้ ข้อสรุปนั้นมาแล้วว่าจะมีรายชื่อของพรรค ๘๐ ท่าน ก็อยากจะ กล่าวว่า ในช่วงระยะเวลา ๒๐ ป้ที่ผ่านมาก็มีการรณรงค์เรื่องนี้ แล้วก็ในช่วงของ รัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ ก็มีรูปธรรมบ้าง แต่ว่ายังไม่เปึ้นที่น่าพอใจพอนะคะ ในเรื่องของ ความเสมอภาค ตามมาตรา ๘๐ อย่างไรก็ตาม ส่วนที่ยังล่าช้าและไม่เปึนรูปธรรมเห็น ได้ชัด แล้วก็เห็นว่ายังไม่ได้มีการยอมรับอย่างจริงจังนะคะ แล้วก็ผู้หญิงยังไม่ได้รับ ประโยชน์จากรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ อย่างเปึ้นรูปธรรม จริง ๆ แล้วเราก็ได้ทําเรื่องของ ขอประทานโทษค่ะ สัดส่วนและบทบาทสตรีให้ทุกท่านตามเอกสารที่ได้แจกให้ก่อนหน้านี้ นะคะว่า ทางการเมืองสัดส่วนและบทบาทของสตรีนี่มีอยู่น้อยมาก แม้จะมีอยู่บ้างแต่ก็ยัง เปึ้นสัดส่วนที่ขาดความเท่าเทียมกัน แล้วก็ผู้ชายก็กลับเปึนสัดส่วนที่ครอบงำทางด้านการ ตัดสินใจ และมีบทบาททางการเมืองอยู่อย่างที่เห็นได้ชัด สถานภาพที่ยังด้อยอยู่ของ ผู้หญิงนั้นในทางการเมืองทำให้ส่งผลดังต่อไปนี้ค่ะ คือ ประสิทธิภาพในเชิงผลิตของ ประเทศเปึนไปอย่างไม่เต็มที่ รัฐขาดมุมมองของผู้หญิงในการกําหนดนโยบายและจัดสรร ทรัพยากร ซึ่งผู้หญิงก็มีความต้องการ ความสนใจ และแตกต่างไปจากผู้ชาย ปัญหาสังคม ที่เกิดขึ้นจากความหลากหลายนะคะ แล้วก็หลายประการ แล้วก็การที่มีผู้หญิงที่มี สถานภาพที่ด้อยทําให้อํานาจในการต่อรองไม่ส่งผล แล้วก็ส่งผลที่ทําให้รัฐต้องสูญเสีย งบประมาณในการแก้ไขปัญหาที่สำคัญมากมายทางสังคมนะคะ ฉะนั้นหลักความเสมอ ภาคระหว่างชายหญิงนี่ ดิฉันก็เห็นว่าจำเปึ้นในการที่จะเปึนปรัชญาของรัฐบาลหรือว่า ผู้ร่างรัฐธรรมนูญนะคะ ว่าต้องมานําเปึนกรอบของการบริหาร แล้วก็การร่างรัฐธรรมนูญ ในครั้งนี้ และก็จะได้สะท้อนให้เห็นเปึ้นรูปธรรมอย่างแท้จริงในคราวนี้นะคะ ในอดีตมีการ ปฏิรูปทางการเมืองในป้ ๒๕๔๐ บ้าง แต่ว่ายังไม่พอ ก็อยากจะแจ้งให้ทราบว่า ใน ๑๐ ป้ ที่ผ่านมาผู้หญิงที่ได้ลงสมัครรับเลือกตั้งมีเฉลี่ยร้อยละ ๑๐ เปอร์เซ็นต์ (Percent) นะคะ แล้วก็ผู้หญิงที่ได้อยู่ในบัญชีรายชื่อก็มีร้อยละ ที่เปึนลิสต์ (List) อยู่ในบัญชีรายชื่อก็มี ร้อยละแค่ ๑๘.๕ เปอร์เซ็นต์ แล้วก็ในป้ล่าสุดก็มีร้อยละแค่ ๑๗ เปอร์เซ็นต์ ได้เปึน สส. แค่ ๖ ท่านนะคะ ฉะนั้น สว. ก็ตามในป้ ๒๕๔๐ ก็ได้ ๒๐ ท่าน ซึ่งเปึ้นร้อยละ ๑๐ แล้วก็ ป้ ๒๕๔๙ ก็มีร้อยละที่สูงที่สุดก็คือ ๒๓ ทั้งของ สว. ฉะนั้นเปึ้นที่มาของการเรียกร้องให้เกิด การใกล้เคียงกันในคราวนี้นะคะ ในการที่จะใส่อยู่ในบัญชีรายชื่อใหม่ การเพิ่มมาตรการ พิเศษเพื่อเสริมความก้าวหน้าของสตรีนะคะ และความก้าวหน้าแห่งความเสมอภาค ระหว่างสตรีและบุรุษ ก็จะไม่ใช่เปึนเรื่องของผู้หญิงแต่อย่างเดียว แต่หากจะเปึ้นเงื่อนไข ของความยุติธรรมของสังคมและก็ทำให้เกิดความสมดุลนะคะ การกำหนดมาตรการ นะคะ ก็จะมีวิธีการ มาตรการพิเศษก็จะมีอยู่ ๒ วิธีการนะคะ เนื่องจากจะเปึนมาตรการที่ส่งเสริม หรือชดเชยให้บุคคล หรือบุคคลได้สิทธิเท่าเทียมกัน ก็จะมีรูปแบบ ก็จะมีรูปแบบของมาตรการพิเศษอยู่ ๒ อย่าง ก็คือ การกำหนดสัดส่วนหรือ โควตา (Quota) ผู้หญิง ในบัญชีผู้สมัครรับเลือกทุกประเภท ทุกระดับ โดยอาจจะเริ่มจาก จำนวนที่สามารถมีนัยสำคัญ ก็คือ ร้อยละ ๓๐ ถึงร้อยละ ๕๐ เพื่อในบัญชีนี้เราก็อยากจะ ให้มีหลักประกันว่า ผู้หญิงไม่ถูกจัดชื่ออยู่ในรายชื่อล่าง ๆ แต่ว่าอยากให้มีการใช้ระบบ สลับชื่อชาย หญิง หรือว่า ซิพเฟอร์ ซิสเต็ม (Cipher system) ขออนุญาตใช้ภาษาอังกฤษ โดยหลายประเทศในประเทศที่พัฒนาแล้วก็มีการใช้ อย่างเช่น ประเทศสวีเดน แล้วก็ ประเทศรวันดา (Rwanda) ซึ่งระบบโควตานี้ก็ประสบความสําเร็จมาก ประเภทที่ ๒ ในการสํารองที่นั่งไว้ให้กับผู้หญิง หรือว่า รีเสิร์ฟ ซีต์ (Reserve seat) นะคะ