สภาร่างรัฐธรรมนูญ · ครั้งที่ ๒๙ · ๒๑ มิถุนายน ๒๕๕๐

สมคิด เลิศไพฑูรย์ อภิปรายเรื่องอำนาจวุฒิสภา โดยอ้างอิงประเทศออสเตรเลียและฝรั่งเศส และเรียกร้องให้กรรมาธิการยกร่างเอกสารอธิบายข้อเสนอด้วยวิธีการที่ชัดเจน นอกจากนี้ ยังชี้ว่าระบบการสรรหาสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาที่เสนออาจดีกว่าระบบเดิม แต่ยังต้องอภิปรายรายละเอียดเพิ่มเติม

ศาสตราจารย์สมคิด เลิศไพฑูรย์ กรรมาธิการ

ท่านประธานที่เคารพ ครับ มีคำถามบางคำถาม ขออนุญาตตอบไปพลางก่อน ท่านอาจารย์เจิมศักดิ์ ถามประเด็นเรื่องว่า ในออสเตรเลีย ถ้าผมฟังไม่ผิดนะครับ มีการให้วุฒิสภาสามารถริเริ่ม เสนอร่างกฎหมายได้ ความจริงไม่ใช่ประเทศเดียวครับ มีหลายประเทศ ในฝรั่งเศส ที่ผม ไปศึกษามาก็เปึ้นเช่นนั้นนะครับ มาเริ่มต้นที่สภาไหนก็ได้ แต่ต้องไปจบอีกที่สภาหนึ่ง เสมอ พูดง่าย ๆ คือ รวมกันแล้วต้องได้ ๒ สภา จากจุดไหนก็ได้นะครับ ความจริงเรื่องนี้ พูดกันมาตั้งแต่ป้ ๒๕๔๐ ว่ำ เราให้อํำนาจวุฒิ สภาเพิ่มขึ้นนะครั บ อยากกราบเรียนว่า ความจริงอํานาจวุฒิก่อนป้ ๒๕๔๐ มีอํานาจหน้าที่เดียวเท่านั้น คือ ในเรื่องนิติบัญญัติ อาจจะมีอำนาจตรวจสอบอย่างท่านอาจารย์เจิมศักดิ์พูดบ้างก็ได้ แต่ไม่มีอํานาจในการให้ความเห็นชอบหรือรับรององค์กรตามรัฐธรรมนูญแต่ประการใด แล้วก็ไม่มีอํานาจในการถอดถอน เมื่อป้ ๒๕๔๐ นั้น ได้เพิ่มอำนาจขึ้นมาอีก ๒ อย่าง ป้ ๒๕๕๐ เราคิดว่า อำนาจ ๔ อย่าง ที่มีอยู่ หรือสามอย่างครึ่งที่อาจารย์เจิมศักดิ์ได้พูดถึง น่าจะเหมาะสมดีอยู่แล้ว ก็เลยไม่ได้เพิ่มเรื่องอำนาจหน้าที่ในการเสนอร่างกฎหมาย เข้าไปด้วยนะครับ ให้มีแต่อำนาจหน้าที่ในการค้านและดุลฝ์ายสภาผู้แทนราษฎรเท่านั้น ส่วนประเด็นที่อาจารย์จรัส สุวรรณ์มาลา ได้เรียนถามนี่นะครับ ว่า ทำไมเราไม่เขียน อํานาจหน้าที่ของวุฒิให้ชัดเจน มี หนึ่ง สอง สาม สี่ ความจริงมีข้อเสนอของท่านอาจารย์ ศรีราชา เจริญพานิช ขออนุญาตเอ่ยนาม ท่านก็เสนอให้เขียนนะครับว่า มีอำนาจหน้าที่ อะไรบ้าง แล้วก็ไม่ได้เสนอเฉพาะวุฒิสภาเท่านั้น เสนอให้พูดถึงอํานาจหน้าที่ของ สภาผู้แทนราษฎรด้วย แต่ว่าการเขียนอำนาจหน้าที่แบบนั้น ถ้าอธิบายในเชิงกฎหมาย ไม่มีแพต่เทิร์น (Pattern) ของประเทศไหนในโลกนะครับ รัฐธรรมนูญที่เขียนแบบนั้น เขาก็จะเขียนอำนาจหน้าที่ล้อกันไป เรียงมาตรากันไปนะครับ เราก็ใช้แพต่เทิร์นแบบนั้น มาอธิบายนะครับ ผมขออนุญาตเรียนอย่างนี้ครับว่า เนื่องจากบทบัญญัติว่าด้วยวุฒิสภา มีเรื่องค่อนข้างมาก หลายประเด็น และซับไปซ้อนมา ก็พรุ่งนี้เช้านะครับ กรรมาธิการ ยกร่างจะทำเอกสารดีไหมครับ สักหนึ่งแผ่น ว่าข้อเสนอนี่ องค์ประกอบของร่างของ กรรมาธิการเสนอว่าอย่างไร ที่มาเปึนอย่างไร อํานาจหน้าที่อยู่มาตราไหนบ้าง ผมรับจะไป ทําให้นะครับ แล้วพรุ่งนี้เช้าเอามาแจกนะครับ ว่ามี ๑ หน้ากระดาษ ท่านก็เห็นภาพเลย นะครับ และอภิปรายไปตามอันนั้นก็ได้ น่าจะรวดเร็วมากขึ้น

ประเด็นสุดท้าย ที่ท่านศิวะถามว่า มีประเทศไหนในโลกไหมที่ไปเข้าวุฒิ แล้วกลับมาสรรหา สรรหาเอกฉันท์แล้ว ก็ยังชนะวุฒิได้ ขออนุญาตกราบเรียนว่า ไม่มีหรอกครับ ก็เปึนนวัตกรรมใหม่ที่เราคิดขึ้น แต่ไม่ใช่เรื่อง เดียวที่เราคิดขึ้น ความจริงมีหลายเรื่องที่เราคิดขึ้นใหม่ แล้วก็ไม่ใช่ครั้งแรกด้วย แต่ผมขอ อนุญาตกราบเรียนท่านศิวะ และท่านสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญครับว่า เราพูดถึง วุฒิสภาหรือสภาผู้แทนราษฎรที่มาจากปวงชนชาวไทย มาจากการเลือกตั้ง แล้วท่านก็ บอกว่า มีคนบางคนเท่านั้นก็มาล้มวุฒิที่มาจากการเลือกตั้งได้ หรือล้ม สส. ที่มาจากการ เลือกตั้งได้ ความจริงระบบนี้ไม่ได้มีเพียงแต่เรื่องที่เราเสนอนะครับ ผมขออนุญาต กราบเรียนว่า แม้แต่เรื่องการตรากฎหมาย ถ้าท่านเห็นนะครับว่า สส. สว. ตรากฎหมาย เสร็จแล้วถ้ามีคนโต้แย้งว่า กฎหมายที่ผ่านมาจาก สส. สว. นี่ขัดรัฐธรรมนูญ ถามว่าไปที่ ไหน ก็ไปที่ศาลรัฐธรรมนูญครับ ศาลรัฐธรรมนูญก็ชี้ขาด คําถาม คือ ศาลรัฐธรรมนูญมี กี่คน ห้าหกคน ครับ บางที ๑๕ คน ถามว่าทำไม ๙ คน ๑๕ คน ไปล้มร่างกฎหมายที่ผ่าน ความเห็นชอบของคน ๗๐๐ คน ที่ดูรอบคอบมาแล้ว บอกไม่ขัดรัฐธรรมนูญ แต่คนเพียง ๙ คน ๑๕ คน บอกขัดรัฐธรรมนูญ แน่นอนครับ ไม่ใช่เรื่องที่เหมือนกันแท้ ๆ แต่ถ้าเอา จํานวนคนมานับ บอกว่าทําไมกรรมการสรรหา ๗ คน ถึงไปคว่ําความเห็นของวุฒิทั้งหมด ได้ ก็จะเกิดคำถามแบบเดียวกันครับ ทำไมคน ๙ คน หรือ ๑๕ คน ไปคว่ำความเห็นของ คน ๗๐๐ คน ได้ ที่เขาผ่านมา ๒ ระบบไม่เหมือนกันทีเดียวร้อยเปอร์เซ็นต์ ฝ์ายหนึ่ง เปึ้นศาล ฝ์ายหนึ่งเปึนกรรมการสรรหา แต่โดยรวมผมอยากเปรียบเทียบว่า ก็เปึ้นเรื่องที่ เราคิดขึ้นว่าน่าจะดีกว่าระบบเดิมที่เปึนอยู่ แต่ว่าคงอภิปรายรายละเอียดได้ครับ ท่านประธานครับ เพราะยังมีเวลาในมาตรานั้น แต่ขออนุญาตกราบเรียนว่า เพื่อความ เข้าใจตรงกัน และมีรายละเอียดที่ยังเห็นไม่ตรงกันอยู่เยอะ พรุ่งนี้เช้ากรรมาธิการยกร่าง จะทําสัก ๑หน้ากระดาษว่า เรื่องวุฒินี่อาจจะมีสามสี่ประเด็น จะได้อภิปรายกันได้ดียิ่งขึ้น กว่าเดิม ขออนุญาตให้ข้อมูลเพิ่มเติมครับ