ท่านประธานที่เคารพครับ ผม การุณ ใสงาม นะครับ สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ เรื่องอื่น ๆ ครับ คือ จะเสนอในวาระใดมันก็ไม่มีอยู่ในวาระ นะครับ คือ กรณีที่มีการกำหนดไปแล้วว่า จะมีการพิจารณานอกรอบนะครับ คือ วันที่ ๒๑ ๒๒ ๒ วันนี้นะครับ ๒๑ กับ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๐ สสร. ประชุมนอกรอบกับ กรรมาธิการยกร่างเพื่อหาข้อสรุปในประเด็นที่ตกลงกันได้ และประเด็นที่ยังมีความเห็น แตกต่าง และหารือกับ สสร. ท่านอื่น เพื่อร่วมกลุ่มแปรญัตติ ก็ทราบอยู่หรอกครับว่า พวกเราได้มีนัดหมายกันในการประชุมนอกรอบมาครั้งสุดท้ายที่ผ่านมา แล้วก็ตกลงกันว่า จะมีการประชุมนอกรอบ วันที่ ๒๑ และ ๒๒ ที่ว่านี้ แต่เรื่องการประชุมนอกรอบนี้ เราก็ยัง ไม่เคยมาข้อพูดคุยกันในห้องประชุมที่ถูกแบบ ถูกแผน แล้วก็ในวาระที่ผ่านมาก็ไม่มี ประเด็นที่จะนำเสนอได้ ก็เลยมาข้อแทรกตอนเรื่องอื่น ๆ ในตอนนี้ ท่านประธานที่เคารพ ครับ ผมเองไม่เห็นด้วยกับการประชุมนอกรอบ เพราะว่าเราเปึนสมาชิกสภาร่าง รัฐธรรมนูญที่ถูกกฎถูกเกณฑ์ เราจะไปมั่วประชุมนอกรอบให้เสียเวลาทําไม ทําไมเรา ไม่ประชุมในรอบเสียเลย ยิ่งมาใช้ถ้อยคำบอกว่า ในเรื่องที่ สสร. กับคณะกรรมาธิการ ตกลงกันได้ ท่าน รัฐธรรมนูญของประชาชนนะท่านนะ รัฐธรรมนูญของประชาชน เรื่องใหญ่ เพราะฉะนั้นเรื่องคุณจะมาตกลงกันนอกรอบ ในเฉพาะ สสร. กับกรรมาธิการ ประชาชนไม่ได้ยิน ไม่รู้ ไม่เห็น ไม่ได้ฟัง ไม่เปึนประโยชน์ เพราะอะไรท่าน เรายกร่าง รัฐธรรมนูญครั้งนี้ เราต้องการการมีส่วนร่วมของประชาชน การมีส่วนร่วมที่เป่ดเผยกับ พี่น้องประชาชนให้เขาได้รับรู้ท่ามกลางการประชุมในรอบของพวกเรานี้ ให้เขารับรู้ รับดู ได้เห็นด้วยตา รับฟังด้วยหู และเปึนการศึกษาร่วมกันระหว่างพวกเรา สสร. ที่ทำการ ยกร่างกับคณะกรรมาธิการยกร่างกับพี่น้องประชาชนทั้งประเทศ ที่ร่วมรับดู รับรู้ รับฟัง ได้ยินเหมือนกัน เรียนรู้ร่วมกันพร้อม ๆ กันไป ทำไมเราไม่ทำในรอบให้ถูกกฎ ถูกเกณฑ์ แล้วที่สำคัญท่านประธาน ถ้าทำในรอบได้นี่นะ เปึ้นประโยชน์อะไร มันจะเปึ้นบทข้อศึกษาอันยิ่งใหญ่ สำคัญยิ่งในวันนี้และวันข้างหน้า ท่านประธานครับ อีก ๓๐ ป้ข้างหน้า ไม่ต้อง ๓๐ ป้ ทันทีที่ท่านยกร่างเสร็จนะ คําอภิปรายของ เพื่อนสมาชิกทุกคนที่บันทึกเอาไว้จะเปึนข้อมูลในการศึกษาต่อไปของนักเรียน นิสิต นักศึกษา ลูกหลานของพวกเรา ครูบาอาจารย์ สถาบันการเมือง สถาบันการศึกษาต่าง ๆ ที่เรียนเกี่ยวข้องกับเรื่องเหล่านี้ เขาจะโควท (Quote) เอาคำพูดของแต่ละท่าน แต่ละท่าน ที่เปึนประเด็น ๆ ไป ไปเขียนวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาโท ระดับปริญญาเอก หรือไปทำการศึกษาวิจัยในเรื่องอื่นต่อ หรือไปต่อยอดเพื่อจะหาข้อสรุปใหม่ การประชุม ในรอบจะเปึนประโยชน์อันนี้ท่าน แล้วมีการบันทึกไว้ละเอียดลออ ครบถ้วน ที่สําคัญ ท่ามกลางการประชุมในรอบ ท่านประธานครับ เรียนรู้ร่วมกัน แล้วบันทึกไว้เปึน หลักฐาน แล้วสามารถใช้ศึกษาแล้วยังไม่พอท่าน เราจะได้ข้อสรุปเปึนข้อ ๆ เปึ้นประเด็น ๆ ร่วมกันว่า แต่ละมาตราไหนที่ตกลงดูเหมือนจะมีข้อความที่เห็นร่วมกันเปึ้นจํานวนใหญ่ ส่วนใหญ่ข้างมากแล้ว ก็ผ่าน ผ่าน ผ่าน ผ่าน ใช่ไหมครับ จนกระทั่งถ้าผู้เห็นขัดแย้ง เห็นแตกต่าง หรือเห็นไม่เหมือน มองซ้าย มองขวาแล้วนี่หาผู้ร่วมเซ็นแปรญัตติ ๑๐ คน ไม่ได้แน่ ข้อประเด็นปัญหาเหล่านั้น บางทีก็อาจจะยุติ แต่สงวนไว้ เพื่อเปึ้นบันทึกเอาไว้ ในหลักฐานประวัติศาสตร์ทางการเขียนรัฐธรรมนูญ เพราะฉะนั้นข้อยุติมันจะเรียงลําดับ ไปเรื่อย ๆ ถึง มาตรา ๒๙๙ ท่านประธานครับ จะเรียงลำดับไปเรื่อย ๆ มันจะผ่านลุล่วงไปแทบจะหมดประเด็นใหญ่ ๆ หมดประเด็นข้อขัดแย้งที่ข้อตกลงกันไม่ได้ ข้อเห็นร่วมกันไม่ได้ อะไรต่าง ๆ นี่ จะเหลือ น้อยมากทีนี้ มันจะเหลือประเด็นที่สำคัญ ๆ อยู่สี่ห้าประเด็น หกเจ็ดประเด็น สมมุติ นะครับ ในแต่ละประเด็นมันจะมีวิธีการสองสามวิธีการ สี่ห้าวิธีการก็ตาม เพราะ ใน ๑ เรื่องนั้น มันอาจจะมีความเห็น วิธีการอีกหลายแบบ ในวิธีการหลาย ๆ แบบก็ให้ มีการสุดท้ายนะครับ พ้องวดไปจบ แล้วก็เอาประเด็นที่ตกค้าง สี่ ห้า หก เจ็ดประเด็น สมมุตินะครับ สี่ ห้า หก เจ็ดประเด็น แต่ละประเด็นมี ๒ วิธีการ ๓ วิธีการ ๕ วิธีการ ก็ตาม มาตกลงกัน มาดูกัน พอมาดูเสร็จแล้ว แต่ละคนก็จะมองเห็น มองซ้าย มองขวา มองหน้า มองหลัง แล้วจะเห็นพวกเรา เห็นเพื่อนสมาชิกว่า อ้อ ในจำนวนประเด็นนี้น่ะ มี ๕ วิธีการก็จริง เราเปึนหนึ่งในห้าวิธีการ แต่ดูแล้วปรากฏว่า ไม่สําเร็จแน่ เพราะคน ไม่ค่อยเห็นด้วย ก็ค่อยทยอยตัดออกหนึ่ง ออกสอง ออกสาม สุดท้ายมันจะเหลือในเรื่องนี้ ประเด็นนี้ มีความแตกต่างอยู่เพียง ๒ หลักใหญ่ ๆ ๒ วิธีการใหญ่ ๆ เราก็จะได้ไปเข้าชื่อ ร่วมกัน อ้าว ถ้าอย่างนั้น แต่ละฝ์ายก็เข้าชื่อร่วมกัน อย่างนี้จะทำให้ประเด็นเหลือน้อย แล้วเราก็สุดท้ายนะครับ กรรมาธิการยกร่างก็จะกลายเปึนการยกร่างแบบสุดท้าย เหลือประเด็นข้อแตกต่างขัดแย้งที่กรรมาธิการยกร่างจะยืนยัน และเปึนข้อโต้เถียง ซึ่งจะต้องแปรญัตติ ท่านเชื่อเถอะ ถ้าเปึ้นแบบนี้นะ ตกลงกันดี ๆ สุดท้ายนะครับ สรุปกันดี ๆ ศึกษาร่วมกันให้ดี ๆ ลำดับร่วมกันให้ดี ๆ ทำให้ดี ให้ละเอียดอ่อนนี่นะ ท่านจะง่ายภายหลัง แล้วปรากฏว่าตอนท้าย ๆ ท่านจะเหลือประเด็นน้อย และผู้เข้าร่วม ผมก็เข้าถูก ผมมองเห็น เออ ประเด็นของผม วิธีการของผมนี้ ในเรื่องประเด็นนี้ ผมแพ้ แน่ ๆ ผมสู้ไม่ได้ แต่ผมเห็นว่า ใกล้เคียงของผมนั้นน่ะ มันมีอยู่ที่ประเด็นนั้น ก็จะได้ไปร่วม เซ็นชื่อกับประเด็นนั้นเขา และอาจจะไปคุยกับประเด็นนั้นเขาบอกว่า คุณขอให้ปรับ นิดหนึ่งได้ไหม คุณขอให้่เติมหน่อยหนึ่งได้ไหม ให้่เพิ่มหน่อยหนึ่งได้ไหม เพื่อให้สอดคล้อง กับความเห็นของเราอย่างไรครับ ถ้าทําได้ มันก็จะได้ประเด็นงวดเข้า ตอนท้าย ท่านประธานจะง่าย ที่สำคัญ การเรียนรู้ร่วมกันอย่างนี้ ท่านประธานครับ ประชาชนว่า เออ เข้าท่าแฮะ เขาได้เข้าใจมาด้วย ได้เรียนรู้มาด้วย ฟังมาด้วย ลำดับมาเรื่อย ๆ มา ตอนลงประชามติ ท่านประธาน ง่าย ท่านไม่ต้องไปลงทุนประชามติ ลงทุนเคลื่อนไหว ขนาดใหญ่ ลงทุนอะไรต่าง ๆ มากมาย เพราะอะไร เพราะท่านได้ทำการเคลื่อนไหว ให้ความเห็นเรียนรู้ร่วมกับพี่น้องประชาชน พี่น้องประชาชนก็ได้เรียนรู้ร่วมกันกับท่าน เปึ้นลำดับ ลำดับ ลำดับ ลำดับมา พอลงประชามติ ฟู๊บเลย สะดวกท่าน ผมจึงอยาก เรียกร้องท่านครับ ผมไม่เห็นด้วยกับการนอกรอบ ยังมีเวลาวันนี้ ไปถึงวันที่ ๒๑ ๒๒ ท่านประธานลองปรึกษาหารือดูสิว่า เปึนไปได้ไหม เปลี่ยนจากนอกรอบ ๒๑ ๒๒ เปึ้น ๒๑ ๒๒ นั่นแหละ ในรอบเลยท่านประธาน และถ้า ๒๑ ๒๒ ไม่พอนะ ท่านอาจจะขยาย อีกสัก สองวัน สามวัน สี่วันก็ได้ ลำดับมาอย่างที่ว่าท่าน ไม่รู้ว่าเพื่อนสมาชิกจะเอา อย่างไร จะเห็นด้วยไหม ถ้าอย่างนี้ จะขอเสียงอย่างไรนี่ท่าน น้อยเหลือเกิน นี่เห็นไหม ที่จริงผมคิดว่า มีวิธีการแก้อีกอันหนึ่งท่านประธาน บางทีเรื่องอื่น ๆ บางเรื่องสำคัญ และพออยู่ตอนท้ายตอนเรื่องอื่น ๆ ท่านประธาน พี่น้องเราอยู่น้อย ทางแก้ ประธานที่ประชุมใช้วิธีการที่ผ่านมา คือ ชวนหารือแต่ตอนต้นที่แน่นหน้า ที่พี่น้องเรา แน่นหน้า แล้วก็ชวนหารือ อ้าว ท่านผู้ใดมีประเด็นใหญ่ ๆ สำคัญ ๆ สักสองสามเรื่องดูสิ แล้วก็หารือกันเสียตอนนั้นสั้น ๆ อย่างนี้ อย่างเรื่องแบบนี้หารือตอนที่พี่น้องเราแน่นหน้า จะได้มีความเห็นร่วมกันให้ละเอียดลออ นอกรอบอย่าทําเถอะครับ เหนื่อยแล้ว อย่า พอเรื่องนอกรอบสักทีเถอะครับ ขอบคุณครับ เท่านั้นล่ะครับ กลับมาก็อาจจะเชิญในรอบอีกก็ได้ สุดแล้วแต่นะครับ ผมว่าก็เปึ้นความเห็น ที่ก็รับฟังไว้ แต่มันสุดท้ายแล้ว ขณะนี้เราสอบถามไปไม่ใช่หรือครับ จดหมายสอบถาม ไปยังมวลสมาชิก มวลสมาชิกเขาตอบอย่างไร ก็คงจะเปึนอย่างนั้นกระมัง คิดว่าอย่างนั้น นะครับ ท่านผู้อื่นจะมีความเห็นในประเด็นนี้อีกไหมครับ ถ้าไม่มี ผมก็คิดว่า คงจะไม่มี ประเด็นอะไรแล้วใช่ไหมครับ คุณการุณก็ไม่ได้เสนอเปึนประเด็นนี่ครับ เพียงแต่เสนอแนะ ความคิดเห็นนอกรอบ ซึ่งผมก็เห็นด้วยในหลักการ เรียนตรง ๆ แต่ว่าต่อไปนี้มันหมดแล้ว ล่ะครับ ต่อไปนี้ในรอบแล้วนะครับ แล้วดูเหมือนจะประชุมยาวของเรา ๑๑ ถึงเท่าไร ๗ วัน ๗ คืนกันล่ะ ในรอบตลอดต่อไปนี้นะครับ ฉะนั้นก็คงจะหมดเรื่องใ์ช่ไหมครับประเด็นนี้ อีกนิดหนึ่งหรือครับ

ท่านประธานขอนิดหนึ่ง ท่านประธานที่เคารพครับ คือ ตอนท้ายตอนโน้นนะครับ ที่ในรอบตอนโน้นมันจะกลายเปึนเรื่องแปรญัตติแล้ว