อนุศาสน์ สุวรรณมงคล เสนอข้อเสนอแนะเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญ โดยเน้นย้ำความต้องการของประชาชนใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะจังหวัดปัตตานี และเรียกร้องให้รัฐธรรมนูญเป็นของรัฐธรรมนูญที่ใกล้ตัวและเป็นของประชาชน
เรียนท่านประธานที่เคารพ ท่านสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ กระผม นายอนุศาสน์ สุวรรณมงคล สมาชิก สภาร่างรัฐธรรมนูญ หมายเลข ๐๙๑ กระผมขอขอบพระคุณท่านประธานเปึ้นอย่างสูง ที่เป่ดโอกาสให้กระผมได้มีโอกาสน้ำเสียง นำความรู้สึก และความคิดเห็นของพี่น้อง ชาวปัตตานี้มานำเสนอผ่านสภาอันทรงเกียรติแห่งนี้ ก่อนที่ผมจะนำเสนอผลสรุป ซึ่งเปึนแนวคิด และความต้องการของชาวปัตตานี ผ่านท่านประธานไปยังสมาชิก สภาร่างรัฐธรรมนูญ กระผมใคร่ขอขอบพระคุณท่านอาจารย์เดโช ส่วนานนท์ รองประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ ท่านศาสตราจารย์พิเศษจรัญ ภักดีธนากุล รองประธานอนุกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ท่านอุทิศ ชูช่วย ประธานกรรมาธิการ วิสามัญภาคใต้ที่เสียสละเวลาลงไปร่วมรับฟังความคิดเห็น ข้อเสนอแนะ และความต้องการเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญของพี่น้องในภาคใต้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พี่น้องในเขต ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่หลายต่อหลายคนกำลังมองว่า เปึนพื้นที่ ที่กำลังมีปัญหาในด้านของความไม่สงบ แต่สำหรับคนใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ก็ยังคงพร้อมที่จะให้ความคิดเห็นในส่วนของการร่างรัฐธรรมนูญ และดูเหมือนว่า พวกเขาจะพยายามทุ่มเทเสียสละเวลาให้กับเรื่องนี้มากกว่าสถานการณ์ปกติ ซึ่งอาจจะเปึนไปได้ว่า เพราะสถานการณ์ทำให้พวกเขารู้จักหน้าที่ ในส่วนของ ข้อเสนอแนะและความคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นสำคัญในรัฐธรรมนูญทั้ง ๑๕ ประเด็นหลัก ที่ทางคณะทำงานได้เสนอไว้นั้น โดยภาพรวมแล้ว ก็ไม่มีอะไรต่างไปจากความคิดเห็นของประชาชนในภูมิภาคอื่น ๆ ของประเทศ มีที่เห็นด้วย และที่ไม่เห็นด้วยก้ํากึ่งกันไปตามความสําคัญของประเด็น แต่ภาพที่กระผมอยากจะนำเสนอผ่านท่านประธานไปยังเพื่อนสมาชิกและพี่น้องชาวไทย ทั่วประเทศนั้น ก็คือ ภาพของความเปึน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่หลายต่อหลายคน กำลังจับตามอง แต่ผมคิดว่า ความคาดหวังของหลายต่อหลายคนคงคลาดเคลื่อนไปจาก ความเปึนจริง ท่านประธานที่เคารพ นับตั้งแต่พวกเราได้รับมอบหมายให้ลงพื้นที่ไปรับฟัง ความคิดเห็นของประชาชน ในช่วงแรก ๆ ก่อนที่จะมีฉบับร่างรัฐธรรมนูญเกิดขึ้น เราได้ลงไปในทุกพื้นที่ ทั้ง ๑๒ อำเภอ ในจังหวัดปัตตานี เพื่อรับฟังความคิดเห็น โดยได้รับ ความร่วมมือเปึนอย่างดีจากท่านผู้ว่าราชการจังหวัดปัตตานี ท่านผู้ว่า ภาณุ อุทัยรัตน์ และนายอําเภอทุกอําเภอ สิ่งที่เราพบ ก็คือ ประชาชนหลากหลายอาชีพ หลากหลายระดับ ความรู้ ตัวแทนองค์กรในท้องถิ่น ผู้นำศาสนา นักเรียน นักศึกษา ประชาชนทั่วไป ได้ออกมาแสดงความคิดเห็นกันอย่างหน้าแน่น หากเปึนไปได้ ผมอยากจะให้ท่านประธาน และเพื่อนสมาชิกมองเห็นถึงภาพความร่วมมือของพี่น้องให้มากกว่าการถ่ายทอด โดยสำเนียงภาษาที่ผมนำเสนอมานี้ ด้วยสถานการณ์ความไม่สงบ ก็อาจจะมีส่วนทำให้ เขาออกมาแสดงความคิดเห็น และเสนอแนะตามที่พวกเขาต้องการ และในส่วนนี้เอง จะเปึนส่วนของการแสดงเหตุผลที่พวกเขาเห็นด้วย และไม่เห็นด้วยกับประเด็นสำคัญ หลาย ๆ ประเด็นของรัฐธรรมนูญ ฉบับร่าง ซึ่งอาจจะต่างไปจากประชาชนในภูมิภาคของ ประเทศไทย ท่านประธานที่เคารพ จากการรับฟังความคิดเห็นในช่วงแรก ก่อนที่รัฐธรรมนูญฉบับร่างจะกำเนิดออกมา พี่น้องใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ พยายาม สื่อให้เราเห็นผ่านการแสดงความคิดเห็นของพวกเขาว่า พวกเขาต้องการรัฐธรรมนูญ ที่สนองความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง พวกเขาอยากได้รัฐธรรมนูญที่ภาษา ชาวบ้านเรียกกันว่า เปึ้นรัฐธรรมนูญที่กินได้ รัฐธรรมนูญที่ใกล้ตัว และเปึนของประชาชน อย่างแท้จริง อยากให้สมาชิกของรัฐสภาทุกระดับ ไม่ว่าจะเปึน สส. หรือ สว. ต้องมาจาก การเลือกตั้ง ต้องเปึนตัวแทนของประชาชนอย่างแท้จริง พวกเขาไม่อยากได้ สส. บัญชีรายชื่อ ด้วยเหตุผลเดียวกัน คือ สส. บัญชีรายชื่อ ไม่ได้เปึนตัวแทนของประชาชน อย่างแท้จริง ส่วนจำนวน สส. และ สว. ความคิดเห็นที่พวกเขาแสดงออกมาก็ก้ำกึ่งกัน ระหว่างคงเดิม กับจำนวน สส. และ สว. ที่ลดลง แต่ความคิดเห็นที่เปึนเอกฉันท์คือ การเน้นคุณภาพมากกว่าปริมาณ ท่านประธานที่เคารพ เหล่านี้คือเสียงสะท้อนของ พี่น้องใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจาก ๑๒ อำเภอของจังหวัด ปัตตานี้ ที่คณะทำงานพยายามรวบรวมมาในช่วงแรกของการรับฟังความคิดเห็น สำหรับการรับฟังความคิดเห็น ในช่วงที่ ๒ หลังจากมีรัฐธรรมนูญ ฉบับร่าง ออกมาแล้ว สิ่งที่เปึนปัจจัยในการแสดงเหตุผลประกอบการรับ หรือไม่รับ ก็ยังเปึนเรื่องของ สถานการณ์ความไม่สงบ ท่านประธานที่เคารพ ใน ๑๕ ประเด็นหลักของรัฐธรรมนูญ ฉบับร่าง ที่คณะรับฟังความคิดเห็นประชาชนนำมาเสนอ มีอยู่สี่ห้าประเด็นที่ได้รับ ความสนใจเปึนอันดับต้น ๆ นั่นก็คือ ข้อ ๑๕ ปัญหาการบัญญัติให้พุทธศาสนาเปึ้นศาสนา ประจำชาติ ซึ่งเปึนประเด็นใหม่ที่การรับฟังความคิดเห็นในครั้งแรก ๑๒ อำเภอ ไม่มีใคร แสดงความคิดเห็นในประเด็นนี้เลย ข้อ ๒ จํานวนและการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา ข้อ ๔ จำนวนและการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ข้อ ๑ คณะบุคคลเพื่อ หาทางออกในยามวิกฤติของชาติ ข้อ ๙ จำนวนรายชื่อถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่ง ทางการเมือง และข้อ ๑๒ การค้านและดุลอำนาจใบแดงของคณะกรรมการการเลือกตั้ง ท่านประธานที่เคารพ ในส่วนของข้อที่ ๑๕ การบัญญัติศาสนาพุทธ์ให้เปึ้นศาสนา ประจําชาติ เปึนหัวข้อที่ได้รับการโหวตให้นํามาเปึนประเด็นอภิปรายก่อนเปึนอันดับ ๑ จากการรับฟังความคิดเห็นในช่วงแรก ทั้ง ๑๒ อำเภอ ไม่มีใครหยิบยกเอาประเด็นนี้มา กล่าวถึงเลยแม้แต่คนเดียว แต่เมื่อกระแสแสดงความคิดเห็นที่มาจากบางส่วน ของประเทศออกมาเรียกร้อง ประเด็นนี้กลายเปึนประเด็นหลักที่หลายคนต้องการ แสดงความคิดเห็น แต่ภาพของการแสดงความคิดเห็น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเวทีของ จังหวัดปัตตานี กลับกลายเปึนการแสดงออกถึงความประนีประนอมของคนในพื้นที่ เปึนภาพความคิดเห็นจากทั้งพี่น้องชาวไทยพุทธ์ ไทยมุสลิมที่แสดงออก ยกยึดเอาความ สมานฉันท์เปึนหลัก ซึ่งก็สอดคล้องกับความต้องการของชาติ และสภาพสังคมในปัจจุบัน ส่วนใหญ่ของเวทีนี้ ไม่เห็นด้วยกับการบัญญัติให้ศาสนาพุทธเปึ้นศาสนาประจำชาติ ไว้ในรัฐธรรมนูญ ส่วนเหตุผล ก็ไม่ต่างไปจากเหตุผลของผู้ที่ไม่เห็นด้วยในภูมิภาคอื่น ของประเทศ แต่เหตุผลที่ต่างไปจากภูมิภาคอื่น ก็คือ ความต้องการการลดประเด็น ความขัดแย้งที่กำลังเกิดขึ้นในประเทศชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งใน ๓ จังหวัด ชายแดนภาคใต้ ที่มีคนพยายามสร้างความขัดแย้งให้เกิดขึ้น พี่น้องชาวไทยพุทธ์ และมุสลิมได้แสดงความคิดเห็นออกมาเกือบจะเปึนเอกฉันท์ว่า ไม่เห็นด้วย ชาวไทยพุทธ์ หลายต่อหลายคนพยายามชี้ให้เห็นถึงความรักใคร่ ความห่วงใยในพระพุทธศาสนา แต่เพื่อประเทศชาติ เพื่อบ้านเมือง พวกเขาบอกว่า ในสถานการณ์เช่นนี้ สิ่งใดที่จะเปึน ปมประเด็นของความขัดแย้ง ปมประเด็นของการสร้างความหวาดระแวง ปัจจัยที่จะ ก่อให้เกิดความแตกแยก พวกเขาอยากจะให้ทุกคนช่วยกันทบทวน ท่านประธานที่เคารพ ข้อเสนอแนะ ซึ่งเปึ้นทางออกจากพี่น้องใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ที่จังหวัดปัตตานี พี่น้องส่วนใหญ่อยากจะให้สถาบันศาสนาปรากฏอยู่ในรัฐธรรมนูญ ฉบับประชาชน ในรูปของสถาบันที่สําคัญหนึ่งในสาม คือ สถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ เหมือนอย่างที่เคยบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับที่ผ่าน ๆ มา ท่านประธานที่เคารพ เหตุผลที่คนส่วนใหญ่ในจังหวัดปัตตานีสะท้อนออกมามากที่สุด จะเปึนเหตุผลของความปรองดอง ความสมานฉันท์ เพื่อสนับสนุนให้บ้านเมืองเกิดความ สงบสุข ซึ่งเปึนสิ่งที่สังคมและประเทศชาติกําลังต้องการมากพอ ๆ กับรัฐธรรมนูญ ฉบับประชาชนก็ว่าได้ ในส่วนของข้อที่ ๒ จํานวน และการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา และข้อ ๔ จำนวน และการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พี่น้องใน ๓ จังหวัด ชายแดนภาคใต้ ยั่งยืนยันในข้อเสนอเดิมของพวกเขา คือ สมาชิกรัฐสภาทั้งหมด ต้องมาจากการเลือกตั้ง ด้วยเหตุผลการทำหน้าที่ในนามตัวแทนของประชาชน อย่างแท้จริง สส. และ สว. จะได้เห็นคุณค่าของคะแนนเสียง และการทำหน้าที่ เพื่อประชาชน สำหรับ สว. มีแนวคิดหนึ่งซึ่งเปึนแนวคิดใหม่ คือการสรรหา เพื่อให้ประชาชนเลือกในจำนวน หรืออัตราของจังหวัด นับว่าเปึ้นอีกรูปแบบหนึ่งของ สว. ซึ่งแนวคิดนี้ได้รับการสนับสนุนจากคนในพื้นที่เปึ้นอย่างมาก โดยให้เหตุผลว่า จะไปช่วย ในส่วนของการแก้ไขปัญหาที่เคยเกิดขึ้นมาในอดีตได้ ส่วนจำนวน สส. และ สว. ส่วนมากเห็นควรให้ลดจำนวน โดยเน้นคุณภาพมากกว่าปริมาณ นี่คือข้อเสนอแนะ ที่น่ารับฟังอีกแนวคิดหนึ่ง ท่านประธานที่เคารพ คณะบุคคลเพื่อหาทางออกในยามวิกฤติ ของชาติ ที่พี่น้องจากจังหวัดปัตตานี้หลายท่านแสดงความไม่มั่นใจในอำนาจของกลุ่มคน ที่จะมาทําหน้าที่ พวกเขาแสดงความไม่มั่นใจในความเปึนกลาง ไม่มั่นใจที่มา ไม่มั่นใจ ในอำนาจในกรณีที่เกิดเหตุ ข้อเสนอแนะ ทำอย่างไรให้ประชาชนได้เข้าไปมีส่วนร่วม ให้ได้มากที่สุด ทำอย่างไรจึงให้ประชาชนสามารถเข้าไปตรวจสอบได้ จึงอยากฝาก ท่านประธานผ่านไปยังท่านสมาชิกให้ช่วยกันหาทางออก และตอบประชาชนในส่วนนี้ ส่วนประเด็นอื่น ๆ ที่มีการแสดงความคิดเห็นกัน ก็คือการแก้ไขปัญหาความไม่สงบ วิกฤติของชาติต่าง ๆ ทั้งใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ และทุกพื้นที่ของประเทศ ๓ ฝ์าย ๓ องค์กรหลักของประเทศซึ่งมีอํานาจ ไม่ว่าจะเปึนอํานาจนิติบัญญัติ อํานาจบริหาร อำนาจตุลาการ น่าจะเตรียมทางออกไว้สำหรับการแก้ไขปัญหา และแก้วิกฤติให้ดีกว่า กำลังเปึนอยู่ในทุกวันนี้ ท่านประธานที่เคารพ นี่คือภาพรวมของข้อเสนอแนะ ความคิดเห็นของพี่น้องจาก ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะจากเวทีจากจังหวัด ปัตตานี ซึ่งผมพยายามประมวลนำมาเสนอ เพื่อให้เห็นถึงภาพของความร่วมมือ ภาพของ ความร่วมร่าง ร่วมสร้างรัฐธรรมนูญ ในภาวะที่พวกเขาอยู่ในสถานการณ์ ดังที่ปรากฏ อยู่ในปัจจุบัน สิ่งหนึ่งที่สะท้อนออกมาให้เห็นอย่างชัดเจน ก็คือ ภาพของความเปึนคนไทย ที่พร้อมที่จะให้ความร่วมมือ เพื่อสร้างชาติ สร้างแผ่นดินให้เกิดความสงบสุข ไม่ว่าสถานการณ์ใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้จะเปึ้นเช่นใด แต่พี่น้องชาวจังหวัดปัตตานี ก็พร้อมที่จะต้อนรับท่านสมาชิก สสร. ทุกท่าน ที่จะไปร่วมรับฟังความคิดเห็น และการแสดงพลังร่วมกันที่ในปัตตานี และทุกที่ ทุกเวลา ในสภาพของประเทศที่กำลัง เปึ้นอยู่ในปัจจุบัน นักวิชาการในจังหวัดปัตตานีท่านหนึ่งได้เสนอแนะแนวทาง การบัญญัติรัฐธรรมนูญไว้อย่างน่าสนใจว่า รัฐธรรมนูญน่าจะออกมาในลักษณะของการ ลดปมประเด็น ละเว้นความหวาดระแวง แสดงความสามัคคี เคารพศักดิ์ศรีของคน ทุกสังคม หากรัฐธรรมนูญออกมาในลักษณะนี้ ความสงบสุขก็จะกลับมาสู่สังคมไทยอีกแน่นอน ขอขอบคุณท่านประธานที่ให้โอกาส นำมาเสนอ และขอขอบคุณท่านสมาชิกทุกท่านที่ให้โอกาส ขอบพระคุณครับ