จิรศิลป์ เปิดแผนพัฒนาอุตสาหกรรมอวกาศไทย ดันดาวเทียม-บริการภาคพื้นดิน

ผมขอเรียนอย่างนี้ ก่อนเลยแล้วกันว่าในภาพรวมของตัวกิจการอวกาศของประเทศไทย โดยเราจะเห็นว่ามันจะ มีกิจการอยู่หลาย ๆ อย่างที่เกี่ยวข้องแล้วก็ถ้าเราเห็นจากมุมทางด้านขวามือที่เป็นสีขาวกับ ทางซ้ายมือที่เป็นสีเหลือง อันนั้นจะแบ่งในเรื่องของระยะเวลาจะเห็นว่าในปัจจุบันประเทศไทย เราได้มีการดำเนินการในกิจการทางด้านนี้ก็จะเห็นว่าเมื่อสักครู่ที่ท่านรองประธานเศรษฐพงค์ พูดก็คือตัวธีออส ๒ (THEOS-2) ก็จะอยู่ในส่วนของแซตเทิลไลต์ โอเปอเรชัน เซอร์วิส (Satellite Operation Service) แล้วก็ในส่วนที่ทางจีสด้า (GISTDA) ทำก็อยู่ที่ศรีราชาหรือจะเป็นสกาย ครีโนเวชัน ปาร์ค (SKy Krenovation Park) หรือเอสเคพี (SKP) เราจะเห็นว่าในส่วนของตรงนี้ คือส่วนหลัก ๆ แล้วเราก็มีบริษัทไทยคมที่ดำเนินการโอเปอร์เรต (Operate) ทางด้านนี้อยู่ ฉะนั้นถ้าเรามองในภาพรวมของตัวกิจการดาวเทียมเฉพาะในหมู่ดาวเทียม จริง ๆ สเปซ (Space) มันมีภาพที่กว้างกว่านั้น เราจะเห็นว่าส่วนใหญ่แล้วกิจการของประเทศไทยนี่เราจะลงไปที่ เรื่องของดาวน์สตรีม (Downstream) ก็คือในเรื่องของตัวบริการเป็นหลัก แต่ถ้าเรามองในภาพ ของทางด้านซ้ายมือที่เป็นสีเหลืองเราจะเห็นว่ามันจะมีอีกหลาย ๆ ภาคส่วนที่เราสามารถ ที่จะมีโอกาสหรือว่าสร้างความเข้มแข็งของประเทศได้ ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของแซตเทลไลต์ เมนูแฟคเจอร์ริง (Satellite Manufacturing) เรื่องของตัวการปล่อยจรวดเราเรียกว่าตัวล็อนช์ ซิสเท็ม (Launch System) เรื่องของตัวซิเคียวริตี (Security) แล้วที่สำคัญในเรื่องของตัว ออบเซอร์เวชัน (Observation) ต่าง ๆ เรื่องของตัวกิจการในเรื่องของคน เรื่องของการสำรวจ ทรัพยากรต่าง ๆ นอกโลกซึ่งก็จะเป็นคีย์ (Key) หลักที่สำคัญอีกอันหนึ่งซึ่งมีความจำเป็นมาก ในปัจจุบันนี่ถ้าเราดูในภาพรวมของธุรกิจทั้งหมดมีรายได้หลัก ๆ ร้อยเปอร์เซ็นต์จะอยู่ที่ ประมาณ ๕๐ เปอร์เซ็นต์อยู่ที่กราวด์ อิควิปเมนต์ (Ground Equipment) ก็คือตัวอุปกรณ์ ที่เป็นภาคพื้นดินใน ๔๔ เปอร์เซ็นต์จะอยู่ที่เรื่องของตัวเซอร์วิส (Service) แต่ ๕ กับ ๒ เปอร์เซ็นต์ จะอยู่ที่ส่วนของแซตเทลไลต์ เมนูแฟคเจอร์ริง (Satellite Manufacturing) แล้วก็อยู่ที่ ตัวล็อนซ์อินดัสทรี (Launch Industry) ซึ่งใน ๕ กับ ๒ เปอร์เซ็นต์นี่จะถูกยึดอยู่โดยประเทศ อยู่ประมาณ ๑-๒ ประเทศเท่านั้นเอง เพราะฉะนั้นเราจะเห็นว่ากิจการส่วนใหญ่ในธุรกิจ มันยังมีช่องว่างที่เราสามารถที่จะเข้าไปได้ ทีนี้ในรายงานเราจะพูดถึงเรื่องของนิวสเปซ (New Space) สิ่งที่ประเทศไทยจำเป็นที่จะต้องผมเชื่อว่ามีลักษณะคล้ายกับเรื่องของแซปเปอร์ ซิคิวริตี (Sapper Security) เหมือนกันแล้วเราก็จะเห็นความเชื่อมโยงด้วยว่าหนึ่งในซีไอไอ (CII) หรือคริทิเคิล อินฟราสตรักเจอร์ (Critical Infrastructure) ที่เราเห็นในภาพของไข่แดง ที่ทางด้านเจษฎาได้โชว์ก็คือเรื่องของตัวโครงข่าย ทางท่านรองประธานทั้งเศรษฐพงค์ได้พูด ถึงเรื่องของตัวโลว์ เอิร์ท ออร์บิต (Low Earth Orbit) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่มันจะทำให้เราหลุดพ้น จากกรอบของการสื่อสารแบบเดิม ๆ ปัจจุบันเราก็จะเห็นโอเปอเรเตอร์ (Operator) ไม่ว่าจะ เป็นทีมโมบาย (Mobile) หรือสเปซเอ็กซ์ (SpaceX) ที่ร่วมมือกันในเรื่องของการทำให้บริการ โทรศัพท์มือถือที่ใช้สามารถขึ้นดาวเทียมได้เราเห็นในภาพของการเปิดตัวไอโฟน ๑๔ (iPhone 14) ในปัจจุบันซึ่งก็จะมีฟีเจอร์ (Feature) ในการเชื่อมโยงโทรศัพท์เข้ากับดาวเทียม เหล่านี้คือ สิ่งที่เกิดขึ้นและเราหลีกเลี่ยงสิ่งเหล่านี้ไม่ได้ครับ เพราะฉะนั้นในเรื่องของนิวสเปซ (New Space) ทางคณะกรรมาธิการเรามองเห็นว่ามันมีความจำเป็นที่ต้องได้การสนับสนุนในเรื่องของ ทางด้านการเงิน องค์ความรู้ แล้วก็กฎหมายที่เกี่ยวข้องในเรื่องของการดำเนินการกฎหมาย ทั้งในประเทศแล้วก็ต่างประเทศ เรามีความจำเป็นที่จะต้องมีการจัดตั้งหน่วยงานที่มีการ สนับสนุนแล้วส่งเสริม รวมถึงการอำนวยความสะดวกในการดำเนินธุรกิจของผู้ประกอบการ ไม่ใช่ว่าในปัจจุบันไม่มีครับ เพียงแต่ต้องเข้าใจว่าในเรื่องของการการหลอมรวมของเทคโนโลยี มันจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ทุก ๆ ประเทศที่เราทำการศึกษามา ไม่ว่าจะเป็นญี่ปุ่น หรือยุโรป เดิมเขาก็จะมีองค์กรที่ดูแลในเรื่องพวกนี้อยู่เหมือนกัน แต่พอเกิดการหลอมรวม ของเทคโนโลยีขึ้นมาเขาก็ต้องมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบหรือแนวทางแล้วก็ตัวบิสสิเนส โมเดล (Business Model) ของตัวธุรกิจของประเทศเขาด้วยนะครับ นิวสเปซ (New Space) ถือเป็น แนวโน้มหนึ่งที่สำคัญในการขับเคลื่อนกิจการอวกาศซึ่งเป็นผลมาจากการพัฒนาเทคโนโลยี ซึ่งเราจะเห็นว่าจากภาพเมื่อสักครู่ที่เราเห็นเราจะเห็นว่ามันจะเกิดธุรกิจหรือว่าเซกเมนต์ (Segment) อื่น ๆ อีกได้มากถ้าประเทศไทยเราสามารถที่จะมีส่วนเข้าไปดำเนินธุรกิจด้านนี้ เพราะฉะนั้นไม่ว่าประเทศไทยสามารถที่จะใช้ประโยชน์จากนิวสเปซ (New Space) ได้อย่าง มีประสิทธิภาพก็จะช่วยเพิ่มช่องทางในเรื่องของการพัฒนาแล้วก็แสวงหารายได้ เพราะฉะนั้น การพัฒนาเศรษฐกิจของนิวสเปซ (New Space) รัฐจะต้องทำการส่งเสริมและสนับสนุน ผู้ประกอบการเพื่อให้เกิดหลัก ๆ ก็คือว่าจะต้องให้เกิดการมีความเหมาะสมในเรื่องของต้นทุน กระบวนการดำเนินงานแล้วก็กระบวนการขออนุญาตนะครับ เราจะเห็นว่าในปัจจุบันส่วนหนึ่งของตัวดาวเทียมหรือแซตเทลไลต์ (Satellite) ซึ่งเป็น ส่วนหนึ่งของสเปซอีโคโนมี (Space Economy) เป็นเรื่องของกิจการทางด้านการสื่อสาร แต่ในอีกส่วนหนึ่งของตัวแซตเทลไลต์ (Satellite) เองก็จะเป็นเรื่องของเอิร์ท ออบเซอร์เวชัน (Earth Observation) ซึ่งก็ไม่ได้เกี่ยวกับกิจการสื่อสาร เพราะฉะนั้นเหล่านี้มันจะต้องมีการ กำหนดองค์กรบทบาทแล้วก็หน้าที่ที่ชัดเจน เพราะฉะนั้นกระบวนการในการพัฒนากฎหมาย ระเบียบที่เกี่ยวข้องเพื่อที่จะรองรับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นมันจะทำให้เกิดความมั่นใจกับ ผู้ประกอบการว่าเขาสามารถที่จะดำเนินธุรกิจแบบนี้ไปได้อย่างเหมาะสมแล้วก็มีโอกาสที่จะ ทัดเทียมกับนานาประเทศ ทีนี้ในการเตรียมความพร้อมของตัวสเปซ (Space) ปัจจัยสำคัญ อันหนึ่งก็คือในเรื่องของการสร้างโครงสร้างพื้นฐานในการกำกับดูแลหรือเราอาจจะใช้ชื่อ ทางภาษาอังกฤษก็เป็นซอฟต์ อินฟราสตรักเจอร์ (Soft Infrastructure) โดยกิจกรรมหลัก ๆ ๔ อย่างที่ทางคณะกรรมาธิการเห็นว่ามีความสำคัญมาก ๆ ก็คือ ๑. ในเรื่องของการสร้าง กระบวนการรับรู้หรือให้เห็นความสำคัญของนิวสเปซ (New Space) ที่จะเข้ามามีผลกระทบ กับการดำเนินชีวิตแล้วก็การดำเนินธุรกิจในปัจจุบันของบ้านเรา เพราะฉะนั้นจะไปส่งผลถึง เรื่องของตัวแผนแม่บท เรื่องของแผนแม่บทอวกาศแห่งชาติ ซึ่งเป็นสิ่งที่กำลังดำเนินการอยู่ เนื่องจากแผนตรงนี้เรามีการทำตั้งแต่ปี ๒๕๖๓ แล้วก็ในปัจจุบันตัวแผนแม่บทในการพัฒนา อวกาศแห่งชาตินี้ก็มีการดำเนินการอยู่ อันที่ ๓ เป็นเรื่องการพัฒนาศักยภาพด้านบุคลากร อันนี้ก็จะเป็นสิ่งสำคัญครับ ซึ่งคีย์เวิร์ด (Keyword) อันนี้ก็จะเป็นหนึ่งในคีย์เวิร์ด (Keyword) ที่คล้าย ๆ กับทางตัวไซเบอร์ซีคิวริตี (Cybersecurity) เหมือนกัน เนื่องจากว่าองค์กรต่าง ๆ มีการตื่นตัว มีการจ้างงานในกิจการเหล่านี้เพิ่มขึ้นมาเยอะ เพราะฉะนั้นการเร่งในการพัฒนา ศักยภาพด้านบุคลากรแล้วก็การกำหนดแนวทางที่ชัดเจนของประเทศในการพัฒนาศักยภาพ ด้านบุคลากรในเรื่องของสเปซอีโคโนมี (Space Economy) ก็เป็นเรื่องสำคัญ สุดท้ายก็จะ เป็นเรื่องการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงตัวพระราชบัญญัติกิจการอวกาศ นั่นคือ ๔ คีย์ (Key) ๔ จุดหลัก ๆ ที่ทางกรรมาธิการคิดว่าน่าจะเป็นสิ่งที่เราจะต้องเร่งรัดเพื่อที่จะให้เท่าทันกับ เทคโนโลยีเท่าทันกับตัวธุรกิจที่ต่างประเทศดำเนินการอยู่ในเรื่องของนิวสเปซ (New Space) ในส่วนของตัวพระราชบัญญัติกิจการอวกาศในช่วงเดือนกรกฎาคมปี ๒๕๖๔ ก็จะมีเห็นชอบ จากร่างพระราชบัญญัตินี้แล้ว ตอนนี้อยู่ในระหว่างที่คณะกรรมการกฤษฎีกากำลังพิจารณา ส่วนนโยบายตัวแผนแม่บทกิจการอวกาศแห่งชาติ ๕ ปี ก็คือประมาณการไว้ที่ปี ๒๕๖๖-๒๕๘๐ ก็จะเป็นเรื่องของคณะกรรมการนโยบายอวกาศแห่งชาติโดยจิสด้า (GISTDA) ก็อยู่ระหว่างการ ดำเนินการในการร่างแผนตรงนี้อยู่ สุดท้ายแล้วอย่างที่ทางกรรมาธิการเรียนว่าเราคงจะต้อง เน้นหนักในเรื่องของตัว ๔ วัตถุประสงค์หลัก ๆ เพื่อจะเร่งผลักดันในเรื่องของพัฒนาบุคลากร ในเรื่องของการดำเนินการ ในเรื่องของแผนแม่บท เรื่องของตัว พ.ร.บ. พระราชบัญญัติ และ สุดท้ายก็คือในเรื่องของการสร้างกำลังคนในเรื่องของกิจการอวกาศเพื่อที่จะรองรับการ เปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้ ขอบคุณครับ