สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๔ · ๒ กันยายน ๒๕๖๕

โกวิทย์ พวงงาม เสนอแนวคิดการบริหารจังหวัดจัดการตนเอง โดยมีจุดเน้น 2 ประการ ได้แก่ การขับเคลื่อนนโยบายและกระจายอำนาจการปกครองท้องถิ่น และการเตรียมความพร้อมของสาธารณูปโภค เศรษฐกิจ และสังคมในแต่ละจังหวัด โดยต้องการการประชามติเพื่อจัดตั้งจังหวัดจัดการตนเองและความเข้มแข็งของท้องถิ่น

ศาสตราจารย์โกวิทย์ พวงงาม กรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม ศาสตราจารย์โกวิทย์ พวงงาม ในฐานะรองประธานคณะกรรมาธิการ การกระจายอำนาจ การปกครองส่วนท้องถิ่น และการบริหารราชการรูปแบบพิเศษ วันนี้ ผมขอขอบคุณท่านประธาน แล้วก็เพื่อนสมาชิกที่ได้ร่วมกันแสดงความคิดเห็นในรายงาน ของการนำเสนอการบริหารราชการรูปแบบจังหวัดจัดการตนเองในที่ประชุมนี้นะครับ เพื่อนสมาชิกได้สนใจแล้วก็ให้ข้อคิดมารวมทั้งหมด ๑๘ ท่าน ก็ขอขอบคุณที่ให้ความสนใจ รวมทั้งข้อเสนอแนะต่าง ๆ ผมไม่สามารถที่จะตอบได้ทุกท่าน แต่ว่ามีเพื่อนคืออาจารย์ ชำนาญ จันทร์เรือง เดี๋ยวได้ช่วยมาตอบอีกคนหนึ่ง ผมจะพูดกว้าง ๆ ทั้ง ๑๘ ท่านว่าได้ถาม ในประเด็นอะไรบ้าง เพื่อให้เป็นข้อสรุปที่ชัดเจนต่อท่านประธานไปยังเพื่อนสมาชิก

ในประเด็นที่ ๑ ผมคิดว่ามีเพื่อนหลายคนพูดเรื่องข้อเสนอของกรรมาธิการ ที่ปรากฏอยู่ในหน้า ๒๖ ว่าจะขับเคลื่อนอย่างไร ผมเรียนสั้น ๆ ว่ามี ๒ เรื่องที่เพื่อนสมาชิก ได้เสนอแล้วทางเราก็เขียนไว้แล้ว อันที่ ๑ ก็คือเสนอไปยังรัฐบาลในสิ่งที่เราได้ดำเนินการ ตามข้อสังเกต ส่วนที่ ๒ ผมขอบคุณเพื่อนสมาชิกว่าเราอาจจะร่วมกันขับเคลื่อนในนามของ พรรคการเมืองต่าง ๆ ที่เห็นด้วยกับนโยบายนี้ แล้วก็ไปขับเคลื่อน นั่นก็คือส่วนของการ ขับเคลื่อน ส่วนที่ ๒ ผมคิดว่ายังมีความเข้าใจของเพื่อนสมาชิกที่คลาดเคลื่อนว่าเราจะทำ ทุกจังหวัดอะไรทำนองนั้นนะครับ อันนี้ไม่ใช่ ขอเรียนว่าเรามีกระบวนการในการให้ ประชาชนออกเสียงประชามติในแต่ละจังหวัดที่มีความพร้อม ผมคิดว่าเงื่อนไขหนึ่ง ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๔๙ เขาพูดถึงการปกครองตนเอง และผมอยากเรียนท่านประธาน ผ่านเพื่อนสมาชิกว่าเรื่องของการกระจายอำนาจการปกครองท้องถิ่นในที่สุดแล้วมันไปสู่ การปกครองตนเอง หรือเราเรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า โลคอล เซลฟ์ กัฟเวิร์นแนนซ์ (Local Self Governance) ก็คือไปสู่จุดนั้น แต่ทำอย่างไรให้ไปสู่จุดนั้นได้ ผมคิดว่าอันนี้ เป็นประเด็นที่อยากจะบอกเพื่อนสมาชิกว่าเรามีสิ่งที่จะเดินไปจุดนั้น แต่ว่าในเงื่อนไข ๒ เงื่อนไขที่เพื่อนสมาชิกได้เสนอ แต่ผมคิดว่ามี ๒ ประเด็น

ประเด็นที่ ๑ ก็คือการดูในเรื่องของความพร้อมที่เพื่อนสมาชิกบอกว่า ความพร้อมคืออะไร ก็ไปดูเรื่องสาธารณูปโภค สาธารณูปการ เรื่องเศรษฐกิจ สังคม แต่ละจังหวัดนั้นมีมากน้อยแค่ไหน มีความเจริญเติบโตในทางภาษีแค่ไหนอย่างไร ซึ่งเราอ้างไว้ในจังหวัดบางจังหวัด เช่น ระยอง ภูเก็ต หรือจังหวัดนนทบุรี ปทุมธานี เป็นต้น นั่นก็คือจังหวัดที่เป็นตัวอย่าง เชียงใหม่เป็นต้นนะครับ

ประเด็นที่ ๒ ก็คือดูเจตนารมณ์ที่ผมพูดถึงที่ปรากฏในรายงานหน้า ๑๙ ผมพูดสั้น ๆ ก็คือว่าการประชามติก็คือการให้ประชาชนผู้มาใช้สิทธิที่มีจังหวัดนั้นจำนวน เท่าไร แล้วก็ไปลงคะแนนเสียง ผู้มาออกเสียงต้องเกินกึ่งหนึ่ง แล้วก็ต้องมีเสียง ๓ ใน ๕ ในรายงานเขียนอย่างนั้น แล้วก็ไปออกเป็นพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งจังหวัดนั้น ๆ แต่ท้ายของ รายงานเป็นกฎหมายรวมที่เพื่อนสมาชิกได้สนใจว่าเป็นร่างพระราชบัญญัติบริหารราชการ จังหวัดจัดการตนเอง นั่นคือกฎหมายกลางนะครับ นั่นก็คือส่วนที่ ๒

ประเด็นที่ ๓ ผมคิดว่าในเรื่องของการที่เพื่อนสมาชิกเป็นห่วงเรื่องความเข้มแข็ง ของท้องถิ่น ผมขอบคุณท่านหมอบัญญัติ เจตนจันทร์ ที่พูดเรื่องโครงสร้าง เราเป็นระบบ ทูเทียร์ (Two Tier) ก็คือมีระดับจังหวัดแล้วก็มีระดับ อบต. เทศบาล ก็คือระดับพื้นที่ กับระดับภาพรวมของจังหวัดนั่นคือโครงสร้าง แต่ความเข้มแข็งมันจะเกิดขึ้น ผมอยากเรียน ว่าเราเพิ่มเรื่องสภาพลเมืองเข้าไป สภาพลเมืองเป็นสภาของประชาชนที่ประกอบด้วยองค์กร ภาคส่วนต่าง ๆ ที่ผมเรียกรวมว่าเป็นภาคประชาสังคม เพื่อทำให้เป็นตัวดูนโยบายของจังหวัด จัดการตนเอง และช่วยผู้ว่าราชการจังหวัดจัดการตนเอง รวมทั้งเรายังมีสภาจังหวัดจัดการ ตนเอง อันนั้นก็นอกเหนือจากที่เราอยู่ในระบบปกติ ก็คือมีผู้ว่าราชการจังหวัดจัดการตนเอง และมีสภาจังหวัดจัดการตนเอง แต่เพิ่มขึ้นมาคือสภาพลเมืองที่หลายท่านก็เป็นห่วง แต่ผมขอเรียนว่าเรายังมีคณะกรรมการอยู่ประมาณอย่างน้อยก็ ๓ คณะกรรมการ คือ คณะกรรมการประสานแผนในจังหวัด คณะกรรมการเรื่องของภาษีที่หลายท่านเป็นห่วง และคณะกรรมการตรวจสอบการใช้เงิน เป็นต้น นั่นก็คือทำให้มีความหนักแน่นมากขึ้น นั่นคือประเด็นที่ผมขอพูดโดยภาพรวม เพื่อให้เพื่อนสมาชิกที่ซักถามได้เห็นภาพนะครับว่า มันเป็นอย่างไร ส่วนรายละเอียดบางเรื่องที่เป็นประเด็นหลักการบ้าง เป็นประเด็นที่จะต้องถาม ในเรื่องของอำนาจของผู้มีอิทธิพลก็ดี หรือเรื่องของภาษี เรื่องของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เรื่องของ ความสัมพันธ์ระหว่างอำเภอ หรือราชการส่วนภูมิภาคเดิมอย่างไร ผมขออนุญาตท่านประธาน ให้อาจารย์ชำนาญได้ตอบครับ ขอบคุณท่านประธานครับ