บัญญัติ เจตนจันทร์ สนับสนุนรายงานการศึกษาเกี่ยวกับการจัดตั้งจังหวัดจัดการตนเอง โดยย้ำว่าระยองมีความพร้อม และเสนอให้พิจารณาร่าง พ.ร.บ. จังหวัดจัดการตนเองในรูปแบบสองชั้นที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน ขณะที่กำหนดให้รัฐยังคงดูแลเพียงสี่ด้านหลักคือการป้องกันประเทศ การคลัง การยุติธรรม และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
กราบเรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพ กระผม นายแพทย์บัญญัติ เจตนจันทร์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากจังหวัด ระยอง พรรคประชาธิปัตย์ กระผมขออภิปรายเห็นชอบและชื่นชมต่อรายงานการศึกษา เรื่อง การบริหารราชการรูปแบบจังหวัดจัดการตนเอง หรือเซลฟ์ กัฟเวิร์นนิง โพรวินซ์ (Self Governing Province) โดยคณะกรรมาธิการกระจายอำนาจการปกครองส่วนท้องถิ่น และการบริหารราชการรูปแบบพิเศษ สภาผู้แทนราษฎร ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม ดีใจที่รายงานฉบับนี้มีการเอ่ยถึงจังหวัดระยองว่าเป็นจังหวัดที่มีความพร้อมทางด้านเศรษฐกิจ แล้วก็การพัฒนาด้านสาธารณูปโภคที่พร้อมที่จะใช้ร่าง พ.ร.บ. จังหวัดจัดการตนเอง ซึ่งเป็นข้อสังเกตท้ายรายงานฉบับนี้ ผมต้องขอเท้าความนิดหนึ่งนะครับว่าจังหวัดระยอง โดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดระยองได้เชิญนิด้ามาศึกษาร่างพระราชบัญญัติ ๒ ฉบับ เกือบ ๑๐ ปีแล้ว ตอนนั้นใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ปี ๒๕๕๐ ฉบับที่ ๑ เป็นรูปเล่มเผยแพร่เรียบร้อยแล้วนะครับ คือร่างพระราชบัญญัติการบริหารจังหวัด จัดการตนเอง พ.ศ. .... แต่ว่ายังไม่ได้มานำเสนอเป็นญัตติในสภาผู้แทนราษฎร ฉบับที่ ๒ คือ ร่างพระราชบัญญัติจังหวัดระยองจัดการตนเอง พ.ศ. .... ทั้ง ๒ ฉบับนี้ยังไม่ได้บรรจุเข้ามา เป็นญัตติเป็นกฎหมาย ซึ่งคณะกรรมาธิการที่ศึกษารายงานเรื่องนี้สอดคล้องกับความต้องการ ของชาวระยอง ซึ่งผ่านการศึกษาเรื่องของการแสดงความคิดเห็นของพี่น้องประชาชนที่นิด้า ไปศึกษามาเกือบ ๑๐ ปีแล้ว ท่านประธานที่เคารพ ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา ๒๔๙ กำหนดให้มีการจัดการปกครองท้องถิ่นตามหลักการปกครองตนเอง ตามเจตนารมณ์ของประชาชนในท้องถิ่น ทั้งนี้ตามวิธีการและรูปแบบองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นที่กฎหมายกำหนด การจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในรูปแบบใดให้คำนึงถึง เจตนารมณ์ของประชาชนในท้องถิ่นและความสามารถในการปกครองตนเองในด้านรายได้ จำนวน และความหนาแน่นของประชากร และพื้นที่ที่ต้องรับผิดชอบประกอบกัน นี่คือ สาระสำคัญของต้นเรื่องที่คณะกรรมาธิการชุดนี้ได้นำมาขยายผลจนเป็นร่างพระราชบัญญัติ ที่มีความสมบูรณ์พอสมควรนะครับ ที่ผมถือตรงนี้ซึ่งคล้าย ๆ กันกับที่ทางจังหวัดระยอง ได้ศึกษา เพียงแต่จังหวัดระยองได้ศึกษาไว้ ๒ ชอยซ์ (Choice) คือ ๒ ตัวเลือก ตัวเลือกที่ ๑ จังหวัดระยองหลุดออกไปจากการเป็นจังหวัดการบริหารงานส่วนภูมิภาคด้วยการเป็น พ.ร.บ. จังหวัดระยองจัดการตนเอง แต่ผมคิดว่าฉบับนี้ที่คณะกรรมาธิการศึกษาเป็น พ.ร.บ. รวม ถ้าหากว่าเป็นกฎหมายในอนาคต ซึ่งผมหวังว่าสภาผู้แทนราษฎรแห่งนี้เห็นชอบต่อรายงานนี้ เห็นชอบต่อข้อสังเกตนี้ จะมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกพรรคการเมืองเสนอร่าง พ.ร.บ. เข้ามาบรรจุไว้ในญัตติของสภาผู้แทนราษฎรอย่างแน่นอน ใน พ.ร.บ. จังหวัดจัดการตนเอง ซึ่งเป็น พ.ร.บ. รวม จังหวัดใดมีความพร้อม ยกตัวอย่างในรายงานฉบับนี้ไว้หลายประเภท จังหวัดที่มีรายได้พร้อม จังหวัดที่มีภูมิประเทศที่แตกต่างเป็นพิเศษ จังหวัดที่มีวัฒนธรรม แตกต่างเป็นพิเศษสามารถออกไปได้โดยออกเป็นพระราชกฤษฎีกา ผมเห็นด้วยและตรงกับที่ จังหวัดระยองได้ศึกษานะครับ ท่านประธานครับ สิ่งที่จังหวัดจัดการตนเอง ผมขออนุญาตนำเรียนเพื่อให้ท่านสมาชิกและท่านผู้ฟังทางบ้าน ได้ทราบก็คือว่าร่าง พ.ร.บ. จังหวัดจัดการตนเองสภาพเป็นอย่างไร ถ้าพูดภาษาอังกฤษ เขาเรียกว่าในร่างนี้เป็นทูเทียร์ (Two Tier) ทูเทียร์ (Two Tier) คือบริหาร ๒ ชั้น ในชั้นบน เรียกว่าสภาจังหวัดจัดการตนเอง ซึ่งมีผู้ว่าราชการจังหวัดจัดการตนเอง ซึ่งเลือกตั้งตรงจาก พี่น้องประชาชนและเพิ่มเติมเข้ามามีสภาพลเมือง จังหวัดจัดการตนเองในเทียร์ (Tier) บน อันนี้คือเทียร์ (Tier) บนระดับที่ดูภาพรวมทั้งจังหวัด ในเทียร์ (Tier) ล่างก็คือยังคงมีเทศบาล และ อบต. อยู่ ท่านประธานครับ ผมขออีกสัก ๒ นาที ในระดับล่างมีทั้งเทศบาล และ อบต. เหมือนเดิม แต่พิเศษคือมีสภาพลเมืองเทศบาลและสภาพลเมือง อบต. อันนี้พิเศษเข้ามา ให้เกิดความมีส่วนร่วมของประชาชน สิ่งที่จังหวัดจัดการตนเองไม่สามารถบริหารได้มีอยู่ เพียง ๔ เรื่อง คือ ๑. เรื่องของการป้องกันประเทศ ๒. เรื่องของการคลังของรัฐและระบบ เงินตรา ๓. ด้านกระบวนการยุติธรรม ยกเว้นความสงบเรียบร้อยภายในท้องถิ่น เช่น ตำรวจ จราจรทำนองนี้ ๔. ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ อันนี้เป็นสิ่งที่ร่าง พ.ร.บ. นี้ได้เขียนไว้ ชัดเจนซึ่งผมก็เห็นด้วย ส่วนการมีส่วนร่วมของประชาชนนี่ครบถ้วนนะครับ มีสิทธิเลือกตั้ง มีสิทธิเข้าชื่อร้องขอออกข้อบัญญัติ แล้วก็ยังมีคณะกรรมการเพิ่มเติมมาชื่อว่าคณะกรรมการ ตรวจสอบ คณะกรรมการอีกคณะหนึ่งชื่อว่าคณะกรรมการส่งเสริมและบริหารจังหวัดจัดการ ตนเอง ท่านประธานครับ ผมก็อยากที่จะวิเคราะห์นิดหนึ่งว่าในร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ยังไม่ค่อย ชัดเจนเท่าไร เรื่องของการบริหารราชการส่วนภูมิภาค และ พ.ร.บ. ลักษณะปกครองท้องที่ ถ้าท่านกรรมาธิการจะได้ชี้แจงผมก็จะขอรับฟังนะครับ แต่อย่างไรก็ตามไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์ ร้อยเปอร์เซ็นต์ ถ้าท่านสมาชิกพรรคการเมืองใดมีความสนใจ พรรคประชาธิปัตย์ก็สนใจ เรื่องของการกระจายอำนาจการปกครองส่วนท้องถิ่นอยู่แล้ว ก็จะได้เสนอเรื่องนี้เมื่อสภาใหญ่ ตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญแล้วศึกษา ผมเชื่อว่าความสมบูรณ์จะมากขึ้นจนเพียงพอเป็น กฎหมายที่จะใช้ในเร็ว ๆ นี้ กราบขอบพระคุณครับ