วิรัช พันธุมะผล หารือปัญหาการกระจายอำนาจให้ท้องถิ่นที่ยังคงล่าช้าและเกิดความซ้ำซ้อน พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงบทบาทของกระทรวงมหาดไทยที่ขัดขวางการปกครองตนเองตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยเสนอให้แก้ไขกฎหมายเพื่อให้นายก อบจ. สามารถเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดได้ เพื่อผลักดันการถ่ายโอนอำนาจจากส่วนกลางสู่ท้องถิ่นอย่างแท้จริง
กราบเรียนท่านประธานสภา ผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม นายวิรัช พันธุมะผล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคภูมิใจไทย ผมก็นั่งฟังอยู่ความจริงผมเคยรับราชการเป็นนิติกร ๑๐ กรุงเทพมหานคร เมื่อตอนหนุ่ม ๆ เมื่อ ๔๐ ปีที่แล้ว มันแปลกนะครับ ผมอยู่ต่างจังหวัดเป็นข้าราชการอัยการต่างจังหวัดก็เห็น มาทุกอย่าง ผมเรียนว่าตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๔๐ มาตรา ๒๘๒ ก็ได้บัญญัติ ไว้ว่า ภายใต้บังคับมาตรา ๑ รัฐจะต้องให้ความเป็นอิสระแก่ท้องถิ่นตามหลักการปกครอง ตนเอง ทั้งนี้ตามที่กฎหมายบัญญัติ นี่คือกฎหมายหลักตั้งแต่ปี ๒๕๔๐ ทีนี้เมื่อมีรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๔๐ ก็มีพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๔ แล้วก็มีคณะกรรมการกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจ ให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็คลานต้วมเตี้ยม ๆ อยู่ ประชาชนก็เรียกร้องให้ท้องถิ่น ปกครองตนเองได้ ทุกสมัยผมจำได้คือผมเป็นคนที่สนใจฟังสภาผู้แทนราษฎรเวลามีการ ประชุมเกือบทุกสมัย ถ้าลองย้อนกลับไปดูครับ ทุก ๔ ปีที่มี ส.ส. นะครับ ก็จะมีกรรมาธิการ ศึกษาการกระจายอำนาจจังหวัดปกครองตนเองทุกครั้ง แล้วก็ซ้ำซ้อน ๆ อยู่อย่างนี้ พอศึกษา เกือบหมดระยะอายุของสภานั้นก็เสนอสภามาแล้วก็กลายเป็นเศษกระดาษกองอยู่อย่างนี้ กองเป็นเล่ม ๆ อยู่ที่บนโต๊ะเยอะแยะเลย ก็กองกันไป ทำกันไป แต่ผมบอกตรง ๆ ว่าสิ่งที่ทำ ไม่ได้เพราะอะไร ผมเคยเป็นอนุกรรมการคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการว่าด้วยการ พัฒนาการปกครองส่วนภูมิภาคและท้องถิ่น ก็มีอดีตรองปลัดกระทรวงมหาดไทยเป็นประธาน คณะอนุกรรมการ ไม่อยากเอ่ยชื่อนะครับ ท่านก็พยายามบอกว่าต้องให้ส่วนกลางเป็นคน ปกครอง ท้องถิ่นไม่รู้เรื่อง ก็พูดอย่างนี้ไปเรื่อย ๆ ก็เป็นเรื่องของกระทรวงมหาดไทย ทำไมผม ว่าเรื่องของกระทรวงมหาดไทยล่ะครับ ผมอธิบายให้ท่านฟัง พระราชบัญญัติระเบียบบริหาร ราชการแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔ มาตรา ๔ เขาบอกว่าให้จัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ดังนี้
๑. ระเบียบบริหารราชการส่วนกลาง
๒. ระเบียบบริหารราชการส่วนภูมิภาค ภูมิภาคคือ ผู้ว่าราชการจังหวัด หัวหน้าส่วนจังหวัด อัยการจังหวัด คลังจังหวัด ศึกษาธิการจังหวัด ขนส่งจังหวัด
๓. ระเบียบบริหารราชการส่วนท้องถิ่น
ทีนี้มันเป็นอย่างนี้เมื่อมีระเบียบบริหารส่วนภูมิภาค มาตรา ๕๔ ก็บอกว่า ในจังหวัดหนึ่งให้ผู้ว่าราชการจังหวัดคนหนึ่งรับนโยบายและคำสั่งจากนายกรัฐมนตรี คณะรัฐมนตรี กระทรวง ทบวง กรม มาปฏิบัติให้เหมาะสมกับท้องที่และประชาชน ทีนี้ล่ะ มันเป็นทางออก ถ้าท่านยังคลานต้วมเตี้ยม ๆ อยู่ ขออนุญาตผมตายไปก็คงจะเป็นอย่างนี้ล่ะ ไปไหนไม่ได้ ไปไม่กี่น้ำเดี๋ยวก็กลับบ้านอีกเหมือนเดิมล่ะครับ เขาเขียนไว้ว่าให้ผู้ว่าราชการจังหวัด รองผู้ว่าราชการจังหวัด และผู้ช่วยผู้ว่าราชการจังหวัดสังกัดกระทรวงมหาดไทย คำนี้นะครับ กระทรวงมหาดไทยปล่อยใครไปไม่ได้ ผู้ว่าราชการจังหวัด รองผู้ว่าราชการจังหวัด ปลัดจังหวัด นายอำเภอ ล้วนแต่สังกัดกระทรวงมหาดไทยทั้งนั้น เพราะฉะนั้นกระทรวงมหาดไทยจะปล่อย ให้ไปเลือกตั้งกันเองหรือว่าจัดการเองเป็นไปไม่ได้ ไม่ว่าใครจะเป็นนายกสมัยไหน พอเวลาเป็น ฝ่ายค้านต้องปล่อยให้กระจายอำนาจ ต้องให้ท้องถิ่นมีอิสระ โอ้โฮร้องกระเชอไป แต่เวลาเป็น รัฐบาล แบะ แบะ แบะ ก็ให้อาจารย์วุฒิสาร ตันไชย ก็เหมือนพายเรือในอ่าง พายไปพายมา ก็อยู่ในอ่าง อาจารย์วุฒิสาร ตันไชย ก็เป็นเลขาธิการคณะกรรมการการกระจายแผนอำนาจ จนบัดนี้ก็ยังอยู่ที่เดิม เวลาหมดแล้วแต่ผมขอเติมสุดท้าย ถ้าสภาแน่จริงไหม แน่จริงไหม แก้กฎหมายพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดินมาตราเดียวว่าให้นายก อบจ. ดำรง ตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดอีกตำแหน่งหนึ่งด้วย เห็นไหมกระจายอำนาจร้อยเปอร์เซ็นต์เลย นายก อบจ. จะเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดทำหน้าที่ได้ไหม ทำ ๒ หน้าที่ คือเป็นนายก อบจ. และเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด ท่านไม่ต้องห่วงว่าเขามาจากเลือกตั้ง แล้วเขาจะแข็งเมือง ก็กฎหมายมันมีนี่ครับ ส่วนกลางก็จะปลดเขาได้ รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงมหาดไทยก็ปลดนายก อบจ. ได้ ในพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการ ส่วนจังหวัด ถ้ามีอะไรที่ไม่ชอบหรือไม่ถูกต้อง เพราะฉะนั้นถ้าท่าน ส.ส. อยากจะเลือกตั้ง จริงไหม อยากให้ผู้ว่ามาจากผู้ว่าที่มาจากประชาชนไหม เหมือนอย่าง กทม. ผมเป็นนิติกร ๑๐ กทม. ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครที่มาจากการเลือกตั้งท่านเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด ตามกฎหมาย พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน เพราะในพระราชบัญญัติระเบียบบริหาร ราชการกรุงเทพมหานครได้มีมาตราหนึ่งบัญญัติไว้ว่าให้ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร มีอำนาจและหน้าที่เช่นเดียวกับผู้ว่าราชการจังหวัดด้วย นี่เห็นไหมครับ ท่านชัชชาติเป็น ผู้ว่าราชการจังหวัดด้วย เป็นผู้ว่ากรุงเทพมหานครด้วย นี่คือคำเสนอของผม ถ้าเราอยากมีจริง อย่ามัวไปคุยกัน บอกว่าผมตายแล้วก็คงไม่จบหรอกครับ ผมเสนอว่าสภานี้แก้กฎหมายเลย พรรคไหนก็ได้ยื่นขึ้นมาเลยแก้ พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการแผ่นดินมาตราเดียว ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดและให้นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด เอานายก อบจ. ก่อนแล้วกัน ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดอีกตำแหน่งหนึ่งด้วย จบครับ ขอบพระคุณที่ฟังผมเล่า จนจบครับ ขอบพระคุณครับ