ชวน ชูจันทร์ หารือเรื่องการจัดการตนเองของชุมชนและเทศบาล และว่าการจัดการตนเองสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของชุมชน
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม ชวน ชูจันทร์ แบบบัญชีรายชื่อ พรรคพลังประชารัฐ ต้องขอขอบคุณจริง ๆ ท่านคณะกรรมาธิการที่พยายามศึกษาและก็สนใจในด้านการจัดการตนเอง ผมอยากจะให้ ข้อสังเกตในเชิงคำถามนะครับว่าเรื่องการจัดการตนเองนั้น โดยธรรมชาติแล้วถ้าก่อนที่จะมี รัฐที่เข้มแข็งชาวบ้านเขาจัดการตนเองกันในหลาย ๆ เรื่องมาแล้ว ถ้าเราย้อนไปถ้าคนสูงอายุ สักหน่อยจะเห็นครับ แต่เมื่อมีรัฐไทยเติบโตขึ้นการจัดการตนเองของชาวบ้านหลาย ๆ เรื่อง หยุดลง จนสุดท้ายภาครัฐก็มองออกว่ารัฐเข้มแข็งอย่างนี้ไม่สามารถพัฒนาประเทศไปได้ ต้องทำให้ชาวบ้านเข้มแข็งขึ้นด้วย จึงพยายามในหลายปีที่ผ่านมา เดิมเรามีข้าราชการ ส่วนกลางแล้วก็ส่วนภูมิภาค ท้องถิ่นแทบจะไม่มี ผมจำได้เริ่มมีสภาตำบลก่อนหลวม ๆ แล้วก็ มีแนวคิดที่จะทำให้เป็นนิติบุคคล ก็เป็นองค์การบริหารส่วนตำบล ท่านผู้อาวุโสที่เสียชีวิตไปแล้ว ขอเอ่ยนามคือ อาจารย์ไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม ก็พยายามคิด เรื่องนี้ เดิมผมก็คิดเหมือนกันว่าเมื่อเรามีนิติบุคคลในท้องถิ่น มีองค์การบริหารส่วนตำบล มีเทศบาลมากขึ้นน่าจะทำให้พื้นที่เล็ก ๆ ในตำบลเจริญรุ่งเรืองได้ มาถึงวันนี้หลายคนก็คงจะ เห็นว่าไม่ใช่ เพราะอะไร วันนี้มันกลายเหมือนว่าเรามีที่ว่าการอำเภอทุกตำบลเท่านั้นเอง ชาวบ้านในตำบลหลายอย่างก็ยังเหมือนเดิม ไม่มีอะไรเติบโตขึ้น ไม่มีอะไรเข้มแข็งขึ้น อันนี้ คือปัญหาอย่างหนึ่งที่เราเห็นว่ามันใช่หรือเปล่า ทีนี้เมื่อเราคิดในเรื่องจังหวัดจัดการตนเอง ขึ้นมาอีก ต้องตอบให้ได้นะว่าที่มันไม่เจริญ มีเทศบาลก็แล้ว มีองค์การบริหารส่วนตำบล ก็แล้ว มันมาติดขัดที่จังหวัดหรือเปล่า เพราะไม่มีการจัดเรื่องจังหวัดจัดการตนเอง จึงทำให้ การขับเคลื่อนความเจริญในจุดเล็ก ๆ ซึ่งมันน่าจะง่ายมากมันทำไม่ได้ แต่ถ้าเราแก้ปัญหา ไม่ตรง เมื่อมีจังหวัดจัดการตนเองมาอีกเดี๋ยวจะดูคล้าย ๆ กับที่ผ่านมา เรามีจุดเล็กที่คิดว่า จะเป็นไปได้มากก็เป็นไปไม่ได้ แล้วก็คิดกันเรื่อย ๆ ตั้งองค์กร ตั้งรูปแบบกันไปเรื่อย ๆ แต่ก็ยังไม่เติบโตไปถึงไหน อันนี้น่าคิดนะครับว่าหลังจากตรงนี้แล้วจะเป็นอย่างไร ผมว่าบางที เราอาจจะตั้งโจทย์ผิดหรือเปล่า แล้วเราแก้ปัญหาไปเรื่อย ๆ เลยไม่รู้จะไปจบตรงไหน ถ้าเราตั้งตรงนี้ขึ้นมาแล้วและชุมชนเล็ก ๆ ในตำบล ในอำเภอ ก็ยังไม่สามารถที่จะเจริญ เติบโตได้ ไม่สามารถพัฒนาได้อีก เราจะคิดรูปแบบอะไรต่อไปอีก อันนี้ก็น่าคิดนะครับ ผมอยากให้ข้อสังเกตไว้ว่าเรื่องการจัดการตนเองผมได้ทำมาหลายชุมชน ผมพยายามให้คำ หรือคีย์เวิร์ด (Keyword) ว่าชุมชนจัดการตนเอง ผมอยากจะเรียนนะครับว่าที่ชุมชนไม่เจริญ หรือไม่เติบโต หรือไม่เข้มแข็ง ไม่ยั่งยืนทุกวันนี้ เพราะว่าเราไม่ได้ให้เขาทำงาน รัฐเอาไปทำเอง ในหลาย ๆ เรื่อง ในการทำงานนั้นมันต้องมีจุดเริ่มต้น พอเมื่อให้เขาจัดการตนเองได้ ในจุดเล็ก ๆ เขาก็จะพัฒนาตนเองไปเรื่อย ๆ ในหลาย ๆ ด้าน สุดท้ายเขาก็จะเข้มแข็ง แล้วก็ จะคิดเอง คิดเป็น ถ้าเราเริ่มต้นตรงนี้ไม่ถูกนะครับ มันก็จะไปไม่ได้ เพราะฉะนั้นการจัดการ ตนเองสำคัญ ในหลาย ๆ เรื่องต้องเริ่มเรื่องใดเรื่องหนึ่งก่อนเล็ก ๆ ทีนี้ถ้าเราไปดูวันนี้ เมื่อเรามีองค์การบริหารส่วนตำบลแล้ว เราก็คิดว่าการจัดการตนเองในชุมชนคงจะดีขึ้น เราอุตส่าห์มีผู้แทนจากการเลือกตั้งไปบริหารในองค์การบริหารส่วนตำบลหรือเทศบาล แต่ก็ไม่ทำให้ประชาชนในพื้นที่นั้นเข้มแข็ง หรือกิจกรรมต่าง ๆ ที่รุดหน้าไปเรื่อย ๆ สิ่งที่ไม่มี ก็มีขึ้น สิ่งที่ตัวเองทำไม่ได้ในชุมชนก็ทำมากขึ้นก็ไม่มี ไม่ว่าจะเป็นเรื่องน้ำ เรื่องเศรษฐกิจ เรื่องโภชนาการ เรื่องสุขภาพอนามัย เรื่องสนามกีฬาอะไรพวกนี้ครับ ก็ไม่ได้เกิดขึ้นในชุมชน เท่าไร ชุมชนก็มีแต่ความว่างเปล่าเหมือนเดิม แล้วก็มีหน่วยราชการ ท่านประธานครับ ถ้าท่านดูในจังหวัด ๑ จังหวัด เรามีหน่วยงานเยอะมากใน ๑ จังหวัด ทั้งท้องถิ่น ส่วนภูมิภาค ส่วนกลาง ตัวแทนจากกระทรวง ทบวง กรม อยู่เต็มไปหมดเลยครับ แต่ก็ไม่สามารถทำให้ ชาวบ้านหรือประชาชนเข้มแข็งขึ้นได้ อันนี้เป็นสิ่งที่น่าคิด ก็อยากจะให้ข้อสังเกตว่าเห็นด้วยครับ ที่เราพยายามคิดแล้วก็ชื่นชม แล้วก็สนับสนุนที่เราพยายามคิดให้ชาวบ้านนั้นเข้มแข็งให้ได้ แต่ถ้าเราตั้งโจทย์ไม่ถูก เราทำในรายละเอียดไม่ตรงประเด็น เราก็จะล้มเหลวอีก แล้วก็คงหา วิธีคิดกันใหม่ ก็อยากให้ข้อสังเกตไว้นะครับ อย่างไรก็ตามก็ยินดีครับ แล้วก็จะพยายามให้มัน เกิดขึ้นให้ได้ ขอบพระคุณครับ