สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒ · ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๖๕

อาดิลัน อาลีอิสเฮาะ หารือเรื่องการแก้ไขพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหายและค่าทดแทน โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการแก้ไขปัญหาที่ยังคงอยู่ตั้งแต่ปี 2562 และเสนอแก้ไขพระราชบัญญัติ โดยมี 5 ประเด็นสำคัญ คือ การเพิ่มครอบคลุมผู้เสียหายที่ตายไปแล้ว การเพิ่มครอบคลุมค่าทดแทนให้กับผู้ต้องหาที่ถูกคุมขังระหว่างการสอบสวน การเพิ่มสิทธิให้กับผู้ต้องหาในการรับค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายตั้งแต่ตกเป็นผู้ต้องหา และการขยายระยะเวลาการยื่นคำขอรับค่าตอบแทน

นายอาดิลัน อาลีอิสเฮาะ ยะลา

เรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพ ผม อาดิลัน อาลีอิสเฮาะ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดยะลา พรรคพลังประชารัฐ ก่อนอื่นต้องขอขอบพระคุณท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ท่านสมศักดิ์ เทพสุทิน ที่สละเวลามาตอบกระทู้ของผม ซึ่งผมถือว่าเป็นกระทู้ที่สำคัญ เหตุที่บอกว่าเป็นกระทู้สำคัญ เพราะว่าตั้งแต่ปี ๒๕๖๒ ผมเองได้มีการหารือและมีการติดตามประเด็นเรื่องของการ แก้ปัญหาเกี่ยวกับ พ.ร.บ. ค่าตอบแทนผู้เสียหายมาโดยตลอดแล้วก็ได้นำเรื่องนี้เข้าสู่ การพิจารณาของคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชนด้วย พระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทน และค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.ศ. ๒๕๔๔ ต่อมามีการแก้ไข ๑ ครั้ง ในรายละเอียดเล็กน้อยนะครับ กฎหมายฉบับนี้ มีเจตนารมณ์เพื่อเยียวยาผู้เสียหายและจำเลยในคดีอาญาโดยรัฐมีหน้าที่ชดเชยค่า ความเสียหายให้แก่ผู้เสียหายและจำเลย การเยียวยาจำเลยในคดีอาญานั้นเป็นกรณีการชดใช้ ความเสียหายให้บุคคลผู้บริสุทธิ์ที่ต้องถูกดำเนินคดีอาญา เนื่องจากความผิดพลาดและความ บกพร่องของกระบวนการยุติธรรมทางอาญา หรือของเจ้าหน้าที่ของรัฐ ดังนั้นเมื่อเกิดความ ผิดพลาดเกิดขึ้นผู้มีหน้าที่ต้องรับผิดชอบต่อกรณีดังกล่าวก็คือรัฐซึ่งสอดคล้องกับเป็นไปตาม กฎหมายมาตรฐานสากล แต่ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมานับแต่มีการบังคับใช้กฎหมายฉบับนี้ ตั้งแต่ปี ๒๕๔๔ ในทางปฏิบัติยังพบว่ายังมีสภาพปัญหาข้อขัดข้องของกฎหมายไม่ว่าจะเป็น เรื่องของกลุ่มผู้เสียหายที่ยังไม่ครอบคลุม โดยกฎหมายให้เฉพาะสิทธิของผู้เสียหาย เช่น กรณี ของผู้เสียชีวิตจากการกระทำของเจ้าหน้าที่ซึ่งก็ยังไม่ได้รับการคุ้มครอง หรือกรณีการเสียชีวิต ในระหว่างอยู่ในการควบคุมของเจ้าหน้าที่ หรือกรณีที่ผู้เสียหายและถึงแก่ความตาย ในนิยาม ตามพระราชบัญญัตินี้ยังไม่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญในส่วนของจำเลยเอง เหล่านี้เป็นสิ่งที่ คณะกรรมาธิการกฎหมายที่ผมร่วมเป็นคณะกรรมาธิการด้วยนั้นได้มีการพิจารณาร่าง และนำเสนอต่อสภาผู้แทนราษฎรแห่งนี้เพื่อพิจารณาให้มีการแก้ไข เนื่องจากว่าท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรได้มีคำวินิจฉัยว่าเป็นกฎหมายเกี่ยวเนื่องด้วยการเงินจึงเสนอให้ ท่านนายกรัฐมนตรีพิจารณาและท่านนายกรัฐมนตรีไม่ได้มีการตอบรับมาในระยะเวลาที่ กำหนด สาระสำคัญในกฎหมายฉบับนี้ที่คณะกรรมาธิการกฎหมายได้เสนอให้มีการปรับปรุงแก้ไข มีอยู่ ๕ ประการใหญ่

ประเด็นที่ ๑ แนวคำนิยามของผู้เสียหายให้ครอบคลุมถึงบุคคลซึ่งตาย เนื่องจากการกระทำของเจ้าหน้าที่ ซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่หรือตายในระหว่างอยู่ ในการควบคุมของเจ้าหน้าที่

ประเด็นที่ ๒ ในส่วนของค่าทดแทนให้ครอบคลุมไปถึงผู้ต้องหาซึ่งถูกคุมขัง ระหว่างการสอบสวนด้วย

ประเด็นที่ ๓ ในเรื่องของเพิ่มเติมกรณีเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ปล่อยตัวจำเลย ในคดีแจ้งให้จำเลยทราบถึงสิทธิและรวมถึงผู้ต้องหาด้วยนะครับ

ประเด็นที่ ๔ ประเด็นที่สำคัญก็คือการเพิ่มเติมหลักเกณฑ์และเงื่อนไขของ จำเลยให้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายตามพระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่ตกเป็นผู้ต้องหา ไม่ใช่ตามกฎหมายปัจจุบันเริ่มนับตั้งแต่ตกเป็นจำเลยนะครับ

และเรื่องสุดท้ายเรื่องขยายระยะเวลาการยื่นคำขอรับค่าตอบแทน ซึ่งเดิม ในกฎหมายฉบับนี้ที่บังคับใช้ในปัจจุบันนั้นต้องร้องขอภายใน ๑ ปี เหล่านี้เป็นเรื่องที่คณะกรรมาธิการ อยากจะให้มีการแก้ไขกฎหมาย

ประเด็นสำคัญอีกประเด็นหนึ่งในเรื่องของการชดใช้ให้แก่จำเลยในคดีอาญา นั่นก็คือเมื่อศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดว่าตัวเองไม่ได้เป็นผู้กระทำความผิดหรือการกระทำของ จำเลยไม่เป็นความผิดนั้นคณะกรรมการก็จะยังวินิจฉัยให้ตราบใดที่ยังไม่ได้มีคำพิพากษาระบุ ชัดเจนว่าจำเลยไม่ได้เป็นผู้กระทำความผิดหรือการกระทำของจำเลยไม่เป็นความผิด ซึ่งหาก นักกฎหมายจะทราบว่าในคำพิพากษาของศาลแทบจะไม่ค่อยเห็นว่าศาลจะพิพากษาออกมา ในถ้อยคำลักษณะอย่างนี้ เพราะศาลเล็งเห็นถึงมาตรฐานของสิทธิมนุษยชนว่าทุกคนเป็น ผู้บริสุทธิ์ ภาระการพิสูจน์ว่าใครเป็นผู้กระทำความผิดต้องเป็นของโจทก์ซึ่งเป็นผู้กล่าวหา หากโจทก์ไม่สามารถพิสูจน์ให้เห็นได้ศาลจะยกประโยชน์ในความสงสัยให้จำเลย คำถามของ ผมสำหรับคำถามที่ ๑ ก็คือรัฐบาลมีนโยบายที่จะปรับปรุงบทบัญญัติในพระราชบัญญัติ ค่าตอบแทนผู้เสียหายและค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายในคดีอาญา พ.ศ. ๒๕๔๔ หรือไม่อย่างไร ขอทราบรายละเอียด ขอบคุณท่านประธาน