ณัฐพล สืบศักดิ์วงศ์ หารือปัญหาความไม่เป็นอิสระของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการคุ้มครองสิทธิพลเมือง โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางและชาติพันธุ์ดั้งเดิมที่เสี่ยงต่อการสูญเสียอัตลักษณ์ พร้อมเรียกร้องให้คณะกรรมการมีบทบาทจริงในการปกป้องสิทธิ คุ้มครองวิถีชีวิต และเสนอแนวทางแก้ไขต่อฝ่ายบริหาร โดยตั้งคำถามถึงอนาคตของชาติหากองค์กรอิสระสูญเสียความเป็นกลาง รวมถึงปัญหาการเข้าถึงปัจจัยพื้นฐานและการละเมิดสิทธิในพื้นที่ชายแดน พร้อมแสดงความอาลัยต่อผู้เสียชีวิต
เรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม นายณัฐพล สืบศักดิ์วงศ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกลครับ วันนี้ขออภิปรายและให้ข้อสังเกต ให้ข้อคิดเห็นในรายงานผลการปฏิบัติงานของคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ หรือที่เราเรียกสั้น ๆ ว่า กสม. ทั้ง ๘ ด้าน สิ่งผมมีข้อกังวลใจและมี ข้อสังเกต ในประเด็นอุปสรรคและข้อเสนอแนะของกรรมการสิทธิมนุษยชน ท่านประธานครับ ถ้าเอ่ยถึงกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นความหวังเป็นคำที่อุ่นใจสำหรับทุกกลุ่มพลเมือง ทุกกลุ่มคนในประเทศนี้ เพราะถ้าเราเจอปัญหาหน่วยงานนี้ องค์กรนี้ ที่เป็นองค์กรอิสระ ในประเทศนี้ มาถึงชาวบ้านจะอุ่นใจว่าสิทธิของเรา ความเป็นมนุษย์ ความเป็นมนุษยชาติ ความเป็นมนุษยชนในประเทศนี้ องค์กรนี้คือความหวังของเรา ฉะนั้นเป็นข้อกังวลใจแล้วก็ มีข้อสังเกตใน ๒ ประเด็นครับ
ประเด็นแรก ที่เป็นอุปสรรคที่ข้อเสนอแนะของ กสม. มาคือ ความไม่เป็นอิสระ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามหลักการสิทธิมนุษยชนตามหลักของปารีส (Paris) นะครับ ขออภิปราย เพิ่มเติมตรงนี้ว่า ถ้าไม่มีความเป็นอิสระนะครับ ความสัมฤทธิ์ผลในการแก้ไข หรือไกล่เกลี่ย ชี้นำ หรือนำทางกับการแก้ปัญหาประชาชนจะไปถึงไหนครับท่านประธาน ผมจะขออภิปราย หรือชี้ให้เห็นภาพชัด ๆ มาว่า ประเด็นแรก สิทธิของมนุษย์ สิทธิของพลเมืองในประเทศนี้ ถ้าไม่มีสิทธิในสถานะของความเป็นคน คนไม่ใช่ลอย ๆ ไม่ใช่อากาศ คนมันต้องยืนอยู่บนดิน ต้องเป็นบุคคลที่มีสถานะในรัฐนั้น ๆ และเด็กที่เป็นตัวจี (G) ผู้สูงอายุที่ไม่มีสถานะพลเมือง ชีวิตเขาจะอยู่อย่างไร อันนี้คือโจทย์ว่าถ้ากรรมการสิทธิมนุษยชนเข้าไปขาดอิสระในการช่วยเหลือ หรือเสนอแนะคนกลุ่มนี้ ความหวังของคนกลุ่มนี้อนาคตอยู่ตรงไหนครับ อนาคตของชาติ เด็กตัวจี (G) เป็นแสน ๆ เต็มไปหมด กับการที่ความไม่เป็นอิสระของกรรมการสิทธิมนุษยชน ผลสัมฤทธิ์อนาคตของประเทศไทยอยู่ตรงไหน
ประเด็นที่ ๒ สิทธิของความเป็นคนนั้น การเข้าถึงปัจจัย ๔ การเรียกร้อง หรือการ ดำเนินคดีต่าง ๆ ตั้งแต่เรื่องที่ดิน น้ำ ป่า สาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน ไฟฟ้าไม่ถึง นี่คือการจับกุม ดำเนินคดีต่าง ๆ กรรมการสิทธิมนุษยชนเข้าไปช่วย เข้าไปดูแลไม่ได้นะครับ สิทธิของมนุษย์ สิทธิของความเป็นคนเราอยู่ตรงไหนครับ ความเป็นอิสระตรงนี้นะครับ
ประเด็นสุดท้าย การดำรงของความเป็นมนุษย์ ทั้งภาษา วัฒนธรรม วิถีดั้งเดิม ในโลกนี้นานาอารยประเทศให้การคุ้มครองคำว่า วิถีดั้งเดิม โดยเฉพาะขอเป็นปากเป็นเสียง หรือสะท้อนกับกลุ่มเปราะบางนะครับ กลุ่มชายขอบ กลุ่มที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง กลุ่มชาติพันธุ์ และกลุ่มที่กำลังเสี่ยงนะครับท่านประธาน ใกล้สูญสิ้นเผ่าพันธุ์ ยกตัวอย่างได้เลยครับกับกลุ่ม มันนิที่อยู่เทือกเขาบรรทัดทางภาคใต้ และกลุ่มมลาบรีทางภาคเหนือของประเทศไทย เป็นกลุ่ม ดั้งเดิม ความเป็นไทยเขาอาจจะเป็นไทยมากกว่าทุกคนที่อยู่ในที่นี้นะครับท่านประธาน แต่สิทธิของวิถีดั้งเดิมของเขาถูกกฎหมายที่ลิดรอนสิทธิดั้งเดิมของเขาจากส่วนกลาง ตรงนี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนจะต้องเข้าไปมีสิทธิในการพิจารณาเสนอแนะ เข้าใจครับว่าหน้าที่ของ สิทธิมนุษยชนนะครับ จะต้องเข้าไปมีสิทธิในการพิจารณาเสนอแนะ เข้าใจครับว่าหน้าที่ ของกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาตินั้นเป็นแค่ผู้ให้ข้อสังเกต ไม่ต่างกับกรรมาธิการใน สภาผู้แทนราษฎร นี่ก็เป็นอีกปัญหาหนึ่งนะครับ ก็คงจะต้องหารือและเป็นข้อสังเกตว่า ฝ่ายบริหารที่บริหารในประเทศนี้นะครับ การออกกฎหมายต่าง ๆ ออกจากส่วนกลาง ออกจาก หน่วยงานต่าง ๆ ซึ่งคำนึงถึงสิทธิวิถีดั้งเดิมหรือไม่นะครับ การออกกฎหมายที่จะต้องคำนึงถึง วิถีดั้งเดิมนั้นกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจะต้องเข้าไปดูแลตรงนี้ มีสิทธิ มีส่วนในการ มีความเห็นอย่างไร และช่องว่างระหว่างอำนาจดุลระหว่างกรรมการสิทธิมนุษยชนที่เป็น ความหวังของประชาชนกับฝ่ายบริหารที่สามารถกำหนดทิศทางของ กสม. หรือกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาตินั้นอยู่ตรงไหนถึงจะสมดุล ผมคิดว่ากรรมการสิทธิมนุษยชนคงจะต้อง เตรียมสำหรับระเบียบหรือในวันข้างหน้าว่าการร่วมมือระหว่างประเทศกับการที่จะต้องพึ่ง ร่วมมือกับภาคประชาชน นั่นคือทางออกทางหนึ่งนะครับว่าวันหนึ่งข้างหน้าปัญหาใน ประเด็นที่ ๒ กับการละเมิดสิทธิมนุษยชนนั้นไม่ได้รับการแก้ไขตามอำนาจของ กสม. หรือ กรรมการสิทธิมนุษยชนไม่มีอำนาจ ถ้าไม่มีอำนาจ ความหวังของประชาชนที่รอกรรมการ สิทธิมนุษยชนแทบจะไม่เป็นความหวังให้กับประชาชนเลยนะครับ ทำไมผมถึงพูดอย่างนี้ครับ เรื่องการเข้าดูแลถึงพื้นที่ โดยเฉพาะตามตะเข็บชายแดน มีกลุ่มชาติพันธุ์มีปัญหาเดือนที่ ผ่านมาวันที่ ๒๐ คือวันผู้ลี้ภัย วันที่ ๓๐ ที่ผ่านมาเครื่องบินมาทำร้ายประชาชนบินตีโค้งมาที่ ตำบลวาเล่ย์ อำเภอพบพระ ประเด็นลักษณะนี้ครับ กรรมการสิทธิมนุษยชนจะต้องเข้าถึง แล้วก็มีการเสนอแนะข้อเท็จจริงให้ฝ่ายบริหารได้แก้ไขหรือได้มีการดูแลอย่างแท้จริงนะครับ ท้ายสุดนี้ขอไว้อาลัยกับผู้เสียชีวิตทั้งที่ผ่านมาและวันที่ ๓๐ ที่ผ่านมา วันนี้ผมถึงแต่งดำมา ไว้อาลัยและหวังว่าทุกชีวิตมีค่าจบปัญหาที่โต๊ะเจรจาครับ ขอบคุณครับท่านประธาน