มานพ คีรีภูวดล แสดงความห่วงใยต่อสถานการณ์สิทธิมนุษยชนที่ถดถอย ทั้งในระดับประเทศและสากล พร้อมเรียกร้องให้มีการสร้างพื้นที่ร่วมเพื่อทำงานอย่างสร้างสรรค์ ทั้งในประเด็นสิทธิชุมชน ที่ดิน ความล่าช้าของร่าง พ.ร.บ. ส่งเสริมและคุ้มครองชาติพันธุ์ เด็กไร้สถานะ แรงงานข้ามชาติที่ถูกละเมิด และผู้ลี้ภัยจากสงคราม รวมถึงเรียกร้องบทบาทของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนในการตอบสนองต่อกรณีเร่งด่วนและเหตุการณ์ผิดปกติในพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ
กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล สัดส่วนชาติพันธุ์ ท่านประธานครับ ต้องขอบคุณทางคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่ได้มารายงาน ในที่ประชุมวันนี้นะครับ ผมมีความหวังกับกรรมการชุดนี้ครับท่านประธาน ตลอดระยะเวลา ที่ผ่านมาสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยถูกลดระดับไปอย่างมากเลยในระดับสากล แล้วผมก็คุ้นหน้าคุ้นตาหลายท่านที่เป็นกรรมการนะครับ แต่เป็นที่น่าเสียดายครับท่านประธาน จริง ๆ แล้วตัวแทนชาติพันธุ์ก็มีการส่งเข้ามาเพื่อที่จะเป็นกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ สุดท้ายก็คือว่า ส.ว. ไม่ให้ผ่านนะครับ อันนี้เป็นที่น่าเสียดายนะครับว่าจริง ๆ แล้วเราก็ควรจะมีตัวแทนชาติพันธุ์อยู่ในกลไกนี้ แต่ไม่เป็นไรครับอันนี้ฝากท่านประธานแล้วก็กรรมการว่าถ้ามันมีพื้นที่ในแง่ของอนุหรือว่ากลไก คณะทำงานเรามีความจำเป็นที่จะต้องทำงานร่วมกัน ท่านประธานครับ ผมมีอยู่ ๒-๓ ประเด็น ที่ผมอยากจะนำเรียนท่านประธานไปยังกรรมการนะครับ ผมคิดว่าผมอยากจะทั้งเสนอแนะ แล้วก็เป็นการสนทนาธรรมด้วยครับว่าสถานการณ์ ณ วันนี้เรื่องสิทธิมนุษยชนในประเทศเรา มันมีปัญหาจริง ๆ นะครับ ผมเข้าใจว่าในเล่มนี้หลายเรื่องท่านก็ไม่ได้ทำเพราะว่าท่านก็มารับ ตำแหน่งใหม่ เพราะฉะนั้นก็คือสถานการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ในเรื่องราวต่าง ๆ เหล่านี้ กับความหวังที่ผมมีความหวังกับกรรมการชุดนี้จึงเป็นประเด็นสำคัญครับท่านประธาน
ประเด็นแรก ประเด็นเรื่องของสิทธิชุมชนและที่ดิน ในเล่มนี้เขียนไว้สั้น ๆ ว่า รัฐบาลมีนโยบายเรื่องของการบริหารจัดการความขัดแย้ง เรื่องชุมชน เรื่องที่ดิน เรื่องทรัพยากร ท่านกรรมการทราบไหมครับว่าวันนี้เรามีคดีแห้ง คดีแห้งก็คือเป็นคดีที่ไม่เจอการกระทำความผิด คนจับก็ไม่รู้ว่าเป็นที่ของใคร เป็นคดีคาไว้อย่างนั้นนะครับวันนี้จะเข้าสู่กระบวนการพิสูจน์ เข้าสู่กระบวนการตามกฎหมาย มติ ครม. อะไรต่าง ๆ ทำไม่ได้เลยครับ มีความขัดแย้งในเรื่องของ ที่ดินค่อนข้างที่จะเยอะมาก เพราะฉะนั้นคือประเด็นเรื่องของถ้าหากว่าเราไม่คลี่คลายความ ขัดแย้งตรงนี้ได้บันไดขั้นที่ ๑ ของพี่น้องประชาชนที่ทำมาหากินเป็นไปไม่ได้และความรุนแรง และความขัดแย้งจะเกิดขึ้น กรณีอย่างนี้ไม่ว่าจะเป็นเรื่องบิลลี่ที่แก่งกระจานและที่อื่น ๆ ละครับพี่น้องประชาชนไม่ได้รับความเป็นธรรมมีเยอะมากเลยนะครับ ๒. กรณีโครงการ ปลูกป่าครับตอนนี้สถานการณ์ก็ถือว่ามีโครงการปลูกป่าในพื้นที่ของเกษตรกรที่จะไปปลูกว่า จะเพิ่มพื้นที่ป่า อีกโครงการหนึ่งบอกว่าจะจัดการแก้ไขปัญหาภายใต้ คทช. ๒ โครงการนี้ มันอยู่ในร่างเดียวกันแล้วมันขัดแย้งกันเอง และมันไปละเมิดสิทธิชุมชนและสิทธิมนุษยชนครับ
ประเด็นที่ ๒ ประเด็นเรื่องของชาติพันธุ์ ท่านก็พูดถึงเรื่องว่าจะมีกฎหมายขึ้นมา ว่าด้วยเรื่อง พ.ร.บ. ส่งเสริมคุ้มครองอะไรต่าง ๆ เหล่านี้ สถานการณ์ตอนนี้ก็คือว่า พ.ร.บ. ของ สภาชนเผ่าพื้นเมืองได้บรรจุในสภาแล้วในวาระค้างพิจารณาใน ๕.๒๓ มีอยู่ ๓ ร่าง ร่างของ พรรคก้าวไกล ร่างของกรรมาธิการ ร่างของภาคประชาชนของพีมูฟ (P-move) ต้องรอให้ นายกรัฐมนตรีตีความเพราะมองว่าเป็นกฎหมายที่เกี่ยวกับการเงิน และกำลังรอร่างของ ครม. เพราะฉะนั้นคือว่าเฉพาะกฎหมายเรื่องนี้มันไม่เพียงพอครับ สถานการณ์เร่งด่วนที่กฎหมาย ตรงนี้ยังไม่ออกมายังไม่ได้คุ้มครอง ล่าสุดไม่กี่วันมานี้ครับ กรณีที่ระนองพี่น้องชาวมอแกน ถูกบังคับใช้แรงงานไปอยู่ในเรือหลายวันไม่ได้ค่าแรงไม่ได้ค่าตอบแทน สำนักงานการละเมิด สิทธิมนุษยชนกับกลุ่มพี่น้องชาติพันธุ์คนที่ไร้ทางสู้เกิดขึ้นทั่วภูมิภาคทุกที่เลยครับ เพราะฉะนั้น เป็นเรื่องที่อยากจะให้กรรมาธิการมีกลไกหรือมีระบบในการเชื่อมโยงเพื่อให้สถานการณ์ มันเบาลงครับ
ประเด็นที่ ๓ เรื่องคนไร้รัฐครับ วันนี้สถานการณ์นักเรียน เด็ก ๆ นักเรียนที่เรียน ในโรงเรียนตามหลักการว่าเด็กจะต้องได้รับการศึกษาสถานะของเด็กจำนวนมากครับที่ไม่มี สถานะเราเรียกว่าเด็กตัวจี (G) การปฏิบัติต่อเด็กตัวจี (G) เหล่านี้ผมคิดว่ามีปัญหาในแง่ของ การไปรับรองสถานะ วันนี้เราต้องขอบคุณภาคเอกชนไม่ว่าจะเป็นมูลนิธิ องค์กรต่าง ๆ ไปช่วย เจ้าหน้าที่ของรัฐ แต่ก็ยังไม่เพียงพอครับวันนี้สถานะของเด็กตัวจี (G) เด็กที่ไม่ปรากฏสถานะ ใด ๆ เลยนะครับ ไม่รู้ว่าเป็นบุคคลของประเทศไหน แล้วก็ส่วนหนึ่งคือเป็นลูกหลานแรงงาน ที่มาทำงานในประเทศ ท่านประธานครับ เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญนะครับ ถ้าหากเด็กเหล่านี้ ไม่ได้รับการศึกษาในระบบ ถ้าเด็กเหล่านี้ไม่ได้รับการคุ้มครองในกรอบของสิทธิมนุษยชน ในกรอบของสิทธิเด็กเขาเหล่านี้เขาจะเป็นทรัพยากรมนุษย์ในอนาคตที่มีคุณภาพได้อย่างไร ตามหลักสากลแล้วระบบการศึกษา ระบบสิทธิมนุษยชน ไม่ว่าคุณจะเป็นใคร เชื้อชาติสัญชาติอะไร จะต้องได้รับการปกป้องและคุ้มครอง เพราะฉะนั้นในประเด็นนี้จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่กรรมการ จะต้องประสานงานกับทางกระทรวงมหาดไทย กระทรวงศึกษาธิการประสานงานกับหน่วยงาน องค์กรเอกชนว่าในระยะเร่งด่วนจะต้องทำอย่างไร ผมได้ข้อมูลจากองค์กรที่ทำเรื่องนี้เขาพยายาม ไม่ได้ใช้งบของรัฐบาลแล้วนะครับ ไม่ได้ใช้งบของรัฐเลย แต่ก็พยายามช่วยรัฐแก้ไขปัญหา แต่ว่ากระจุกในพื้นที่ที่องค์กรนี้ทำงาน พื้นที่อื่น ๆ เราไม่เห็นกระบวนการเหล่านี้ครับ
ประเด็นสุดท้ายท่านประธานครับ ก็คือกรณีเรื่องผู้ลี้ภัยสงครามเห็นกันชัด ๆ ที่จังหวัดตาก ไม่ว่าจะเป็นที่พบพระแม่สอดแล้วก็ที่ผ่านมาคือที่แม่สะเรียงที่แม่ฮ่องสอนนะครับ คนเหล่านี้เขาไม่อยากจะข้ามมา เพราะอยากจะข้ามมานะครับ เขาหนีตายครับท่านประธาน หนีตายจากการสู้รบ ภาพที่ออกมาท่านประธานเห็นไหมครับ มีเด็กและสตรีคนไม่มีทางสู้ทั้งนั้น ผมอยากจะเห็นบทบาทของกรรมการสิทธิมนุษยชนครับต่อกรณีเรื่องนี้ เมื่อเช้าผมก็ได้ปรึกษา กับที่ประชุมแห่งนี้ว่าเครื่องบินรบมิก-๒๙ (MIG-29) ของเพื่อนบ้านนะครับเข้ามาได้อย่างไร เข้ามา ๓ รอบนะครับ แล้วก็บินตลบไปโจมตีกลุ่มคนที่ต่อต้าน ทั้งหมดทั้งมวลนี่ครับ ผมอยากจะ ฝากและผมอยากจะให้กำลังใจกรรมการนะครับว่า ผมหวังกับกรรมการชุดนี้และผมอยากจะเห็น ปฏิบัติการกรณีเร่งด่วนต่าง ๆ ที่ผมได้รายงานกล่าวไปในที่ประชุมแห่งนี้ครับ ขอบคุณมากครับ